BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Analiza
09 Gusht 2013 - 08:10 | LAJME
TRANSLATE Perktheje lajmin ne gjuhe te tjera
 
Pabarazia e shpërfillur
Nga: ALBIN KURTI
Pabarazia e shpërfillurPas krizës financiare të vitit 2008 që u quajt edhe krizë globale, janë shtuar aq shumë studimet që tregojnë se rritja e pabarazisë në shoqëri e rrit numrin e vrasjeve, numrin e të burgosurve për 1.000 banorë, dhunën në përgjithësi, obezitetin, problemet shëndetësore, numrin e tinejxhereve shtatzëna, analfabetizmin, etj. Kur analizojmë ekonominë, është pabarazia ajo së cilës i duhet kushtuar shumë më tepër vëmendje dhe jo vetëm bruto produktit vendor e bruto produktit vendor për kokë banori. Mirëpo, Qeverinë e Kosovës sigurisht që nuk mund ta kemi aleate: synimi ekonomik i saj nuk është punësimi i popullsisë (si njerëz), por rritja ekonomike (si shifër).
Pabarazia e qytetarëve në aspektin socio-ekonomik është ose pabarazi në të ardhura, ose pabarazi në pasuri, ose të dyja këto (jo vetëm për shkak se vijnë të ndërlidhura). Dallimi në të ardhura përkthehet në dallim në pasuri, i cili mandej rritet: fundja, dallimi në qira e rrit dallimin e pronave që jepen me qira. Pabarazia socio-ekonomike që mbetet e paadresuar konsiston edhe në sistem legal e juridik të pabarabartë, i cili më shumë sesa i korrigjon pabarazitë, i formalizon dhe i pasqyron ato në jetën politike, shoqërore dhe institucionale duke i sforcuar ato.
Dëshira për të bërë para e individëve, dëshira e pervertuar sepse e kufizuar te mjeti i shkëmbimit, nëse nuk kufizohet nga institucionet dhe shoqëria, i shpie në theqafje të dyja këto. Është pikërisht tatimi progresiv, ai i cili na shpëton të gjithëve, madje edhe të pasurit. Duke i pasur njerëzit të pabarabartë në shoqëri, nuk paraqet kurrfarë drejtësie shoqërore trajtimi i barabartë i njerëzve. Kjo është arsyeja pse Alternativa Qeverisëse e Lëvizjes VETËVENDOSJE! parasheh tatim progresiv në të ardhura, duke mos i parë të ndara shtetin zhvillimor dhe shtetin social, përkatësisht prodhimin dhe barazinë. Natyrisht që me qeverisjen e Lëvizjes VETËVENDOSJE! nuk do ta bëjmë tatimin progresiv në llogari të luftimit të informalitetit, por njëkohësisht duke e luftuar në mënyrë të pakompromis informalitetin e duke e zgjeruar bazën tatimore. Prandaj, shteti zhvillimor dhe shteti social e kanë të bashkangjitur aty edhe shtyllën tjetër – shtetin e së drejtës.
Barazia në ekonomi nuk është thjesht çështje etike e zelli moralizues, por edhe funksionim efikas e sukses përfitues. Tregu kosovar gjithsesi do të funksiononte shumë më mirë e do të rritej ndjeshëm, nëse do të kishim më shumë barazi. Të pasurit blejnë pse munden edhe gjëra që nuk iu nevojiten, sidomos gjëra që nuk iu nevojiten. Shpenzimet kryesore i kanë për mallra luksi, të cilat nuk i prodhojmë ne vetë në Kosovë. Më shumë barazi në Kosovë do të rriste edhe fuqinë blerëse aktuale, edhe kërkesën agregate, edhe prodhimin vendor.
Pabarazia është ofenduese. Kur njerëzit trajtohen në mënyrë të pabarabartë, ata fyhen dhe vuajnë. Kjo mandej lë pasoja në ndërtimin dhe zhvillimin e tyre emocional dhe intelektual. Duhet të kemi mirëkuptim për njerëzit që janë të kushtëzuar nga rrethanat e vështira jetësore, por edhe për ata që vuajnë pasojat e zgjedhjeve të gabuara në jetë. Ky mirëkuptim i yni duhet të shprehet në politikat sociale dhe ndarjet buxhetore.
Ata që janë të pasur a të suksesshëm, përgjithësisht besojnë që kjo është për shkak se ata janë të veçantë (për të mirë) përkundër sistemit (i cili është aq larg nga të qenit i përsosur). Mirëpo, po këta njerëz nuk duan t’i shohin të varfërit a të pasuksesshmit si viktimë të po atij sistemi (aq të papërsosur), por sërish si njerëz të veçantë (për të keq). Tipike neoliberale: gjykim i të varfërve me moralin e të pasurve. Kundrim i asistencës sociale duke presupozuar e duke ua përshkruar të tjerëve lakminë e vetvetes së tyre. Mirëpo, s’do mend se kjo gjë tashmë është kontradiktore.
Individualizmi, të cilin e kanë aq shumë për qejf neoliberalët, shikon e thekson dallimet midis njerëzve e jo ngjashmëritë dhe të përbashkëtën e tyre. Individualizmi mbetet i verbër për sa i përket shkakut dhe karakterit të suksesit të individëve. Nuk e sheh dot qysh edhe aftësia njerëzore, edhe produktiviteti njerëzor, janë shoqërore për nga natyra. Multimiliarderi amerikan, Warren Buffett, është ndër të paktit i cili e pranoi këtë gjë, kur deklaroi se po të kishte lindur në Bangladesh, nuk do të bëhej tjetërçka përveçse bujk.
Duke e konsideruar pabarazinë fakt të kryer dhe duke ia vënë barrën e argumentimit dhe arsyetimit atyre që afirmojnë idealin dhe nevojën për barazi, kjo njëmend dëshmon që shoqëria jonë ideologjikisht ndodhet nën kthetrat e neoliberalizmit, por njëkohësisht, edhe dëshmohet se te pabarazia si fakt i kryer s’ka asgjë të natyrshme dhe gjithçka është e imponuar.

(er.nu/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Timi, USA mė 09-08-2013 nė 14:50
Me nje fjale komunizem hesapi. Te gjithe te barabarte. Hmmmm Albin ne Shqiptaret e kesaj anes se kufirit Shqiptaro-Shqiptar e provuam kete njehere dhe jo per pak kohe por per 50 vjet. Nuk ndriti gje perkundrazi e beri me keq. Mesoni dicka edhe nga ne ketej se jemi nje komb dhe mire eshte ta degjojme njeri tjeterin. Politika e populizmit nuk e ndihmon kombin shqiptar.
       Shqiperia
24 Prill 2014
MMSR sqaron situatën me dëmshpërblimin e ish të përndjekurve politikë
Ministria e Mirëqenies Sociale dhe Rinisë sqaron se është në komunikim të vazhdueshëm me shoqatat e ish të përndjekurve politikë dhe ka ngritur një grup të posaçëm pune për shqyrtimin e të gjitha kërkesave të kësaj shtrese
KOMENTO
       Kosova
24 Prill 2014
Carla del Ponte: Nuk ka nevojë për Gjykatë të re për Kosovën
Ajo ka deklaruar per mediat zviceriane se “nuk ka nevojë të ketë Gjykatë të re për të gykuar krimet e pretendura të luftës në Kosovë”, transmeton Gazeta zvicerane Blick.

KOMENTO
       Rajoni
23 Prill 2014
Global Peace Index: Vendet mė tė pasigurta nė Evropė, Shqipėria renditet e 69-ta
Global Peace Index (Indeksi Global i Paqes) ka publikuar raportin e saj vjetor nga Institutit pėr Ekonomi dhe Paqe ku cilėsohen vendet mė tė pasigurta nė Evropė
KOMENTO (5)
       Bota
24 Prill 2014
Toni Bler: Radikalizmi islam po rrezikon botën
Ish-kryeministri britanik, Tony Blair u ka bërë thirrje liderëve perëndimorë që t'i lënë mënjanë dallimet me Rusinë lidhur me Ukrainën e të fokusohen tek rreziku që vjen nga ekstremizmi islamik
KOMENTO
       Sport
24 Prill 2014
Hysni Kabashi, futbollisti kosovar që la fushën për të luftuar në Siri
Nga fushat e futbollit të Kosovës, drejt Sirisë. Ky është destinacioni i ish-sulmuesit të Drenicës, Hysni Kabashi, i cili ka zgjedhur rrugën e shumë bashkatdhetarëve të tij, duke zgjedhur një kauzë të pakuptimtë në jetën e tij
KOMENTO (8)
       Kulture
24 Prill 2014
"Zogu më 6 prill 1939: Nuk e braktis Shqipërinë"
Ditët e fundme të Shqipërisë mbretëri e ditët e para të pushtimit italian vijnë të rrëfyera nga ministri amerikan i kohës në Tiranë, Hugh Grant. Ilir Ikonomi ka gjetur dy dokumente në Arkivin Kombëtar Amerikan, që hedhin dritë mbi qëndrimin e mbretit dhe të shteteve europiane për pushtimin
KOMENTO (1)
       Metropol
24 Prill 2014
Adriana Lima ndan bashkėshortin serb
Mediat serbe kanė nisur tė shkruajnė se modelja e famshme braziliane Adriana Lima dhe bashkėshorti i saj, basketbollisti i NBA-s, Marko Jaric, mė nuk janė bashkė
KOMENTO
       Teknologji
24 Prill 2014
Arti dhe syri artificial
Miliona njerėz nė botė kanė nevojė pėr sy artificial pėr tė zėvendėsuar sytė e humbur nė aksidente ose nga probleme tė lindura. Njė artist francez modelesh tė vogla e ka pėrkushtuar talentin e tij pėr tė pikturuar
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
 
 
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Messi vjell sėrish para fillimit tė ndeshjes
 
 
BALKANWEB.TV
PD: Arrogancė qeveritare me artistėt, Rama kėrkon tė kapė dhe Teatrin
 
 
BALKANWEB.TV
14 ditė mbyllur nė banesė, ‘shpėtohen’ vajzat e mitura
 
 
BALKANWEB.TV
Basketbollisti qė bėn kosha, ndėrkohė qė ėshtė nė timon
 
 
BALKANWEB.TV
Tiranė, ish i burgosur politik tenton tė vetėdigjet nė transmetim live
 
 
BALKANWEB.TV
Moti pėr sot, 24 prill
 
 
BALKANWEB.TV
Gjykata Speciale, familja e “Shtėpisė sė Verdhė”: Kėrkojmė drejtėsi
 
 
BALKANWEB.TV
Mallakastėr, digjet me benzinė automjeti i kreut tė Komunės Fratar
 
 
BALKANWEB.TV
Anėtarėsimet nė PD, Basha: Tė kristalizojmė idetė tona pėr zhvillimin
 
 
BALKANWEB.TV
Artistėt e TOB, protestė pėr kontratat. Kerni: Asnjė nuk do tė largohet nga puna
 
 
BALKANWEB.TV
Komisioni i Ligjeve, Kryeprokurori Llalla: Shqetėsim, nxjerrja e sekretit hetimor
 
 
BALKANWEB.TV
INUK shemb njė ndėrtesė nė Ksamil, pritet prishja e tre tė tjerave
 
 
BALKANWEB.TV
Grabitja nė Paskuqan, rrėfen kryefamiljari: Si na kėrcyen ‘Maskat’ mbi krevat
 
 
BALKANWEB.TV
Pogradec, INUK tenton tė prishė lokalin, 3 gra me 1 fėmije kėrcėnojnė se do hidhen nga godina
 
 
BALKANWEB.TV
Ēuēi: Reforma territoriale s’ka lidhje me zgjedhoren, Rauning: Bashkėpunoni
 
 
 
 
FOTOGALERI
Kim Kardashian ku e ke stilin modern?
 
 
FOTOGALERI
Prezantohet skena e Eurovizion 2014
 
 
FOTOGALERI
Ministrja franceze si Mbretėreshė, tė gjithė nė kėmbėt e saj!
 
 
FOTOGALERI
Japoni, Obamės i ofrohet sushi mė i mirė nė botė, presidenti s’e pėrfundon
 
 
FOTOGALERI
65-vjeēari ish-ushtar, qė dėshiron tė ndryshoj seksin
 
 
FOTOGALERI
Jodie Foster martohet me fotografen, Alexandra Hedison
 
 
FOTOGALERI
Miranda Kerr nudo nė “Elle”
 
 
FOTOGALERI
Spektakėl nė “Bernabeu”, lojėn e bėn Bajerni, fiton Reali me njė gol
 
 
FOTOGALERI
Taulant Balla e Xhemi Shehu ndjekin Real-Bajern, foto nė gazetėn kryesore nė Spanjė
 
 
FOTOGALERI
Varrezat masive tė Rashkės, shtohet perimetri i kėrkimeve
 
 
FOTOGALERI
16-vjeēari obez i pėrplas kokės tė dashurėn nė mur gjatė aktit
 
 
FOTOGALERI
Johnny Depp romatik pėr ditėlindjen e sė fejuarės
 
 
FOTOGALERI
Fustani i Rita Orės kthehet nė telajo
 
 
FOTOGALERI
Dhjetė filmat nė historinė e kinemasė, ku “numėrohen” tė vdekurit
 
 
FOTOGALERI
Qytetarė na fotografoni! Boomerang i policisė sė New York-ut
 
 
FOTOGALERI
Kryeministri italian, Renzi me xhinse nė konferencėn pėr shtyp
 
 
FOTOGALERI
“Qyteti i tė vdekurve”, kėto vila s’blihen nga askush
 
 
FOTOGALERI
Shkruajnė SOS nė rėrė, pesė australianė shpėtojnė mrekullisht