BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Analiza
09 Gusht 2013 - 08:10 | LAJME
TRANSLATE Perktheje lajmin ne gjuhe te tjera
 
Pabarazia e shpërfillur
Nga: ALBIN KURTI
Pabarazia e shpërfillurPas krizës financiare të vitit 2008 që u quajt edhe krizë globale, janë shtuar aq shumë studimet që tregojnë se rritja e pabarazisë në shoqëri e rrit numrin e vrasjeve, numrin e të burgosurve për 1.000 banorë, dhunën në përgjithësi, obezitetin, problemet shëndetësore, numrin e tinejxhereve shtatzëna, analfabetizmin, etj. Kur analizojmë ekonominë, është pabarazia ajo së cilës i duhet kushtuar shumë më tepër vëmendje dhe jo vetëm bruto produktit vendor e bruto produktit vendor për kokë banori. Mirëpo, Qeverinë e Kosovës sigurisht që nuk mund ta kemi aleate: synimi ekonomik i saj nuk është punësimi i popullsisë (si njerëz), por rritja ekonomike (si shifër).
Pabarazia e qytetarëve në aspektin socio-ekonomik është ose pabarazi në të ardhura, ose pabarazi në pasuri, ose të dyja këto (jo vetëm për shkak se vijnë të ndërlidhura). Dallimi në të ardhura përkthehet në dallim në pasuri, i cili mandej rritet: fundja, dallimi në qira e rrit dallimin e pronave që jepen me qira. Pabarazia socio-ekonomike që mbetet e paadresuar konsiston edhe në sistem legal e juridik të pabarabartë, i cili më shumë sesa i korrigjon pabarazitë, i formalizon dhe i pasqyron ato në jetën politike, shoqërore dhe institucionale duke i sforcuar ato.
Dëshira për të bërë para e individëve, dëshira e pervertuar sepse e kufizuar te mjeti i shkëmbimit, nëse nuk kufizohet nga institucionet dhe shoqëria, i shpie në theqafje të dyja këto. Është pikërisht tatimi progresiv, ai i cili na shpëton të gjithëve, madje edhe të pasurit. Duke i pasur njerëzit të pabarabartë në shoqëri, nuk paraqet kurrfarë drejtësie shoqërore trajtimi i barabartë i njerëzve. Kjo është arsyeja pse Alternativa Qeverisëse e Lëvizjes VETËVENDOSJE! parasheh tatim progresiv në të ardhura, duke mos i parë të ndara shtetin zhvillimor dhe shtetin social, përkatësisht prodhimin dhe barazinë. Natyrisht që me qeverisjen e Lëvizjes VETËVENDOSJE! nuk do ta bëjmë tatimin progresiv në llogari të luftimit të informalitetit, por njëkohësisht duke e luftuar në mënyrë të pakompromis informalitetin e duke e zgjeruar bazën tatimore. Prandaj, shteti zhvillimor dhe shteti social e kanë të bashkangjitur aty edhe shtyllën tjetër – shtetin e së drejtës.
Barazia në ekonomi nuk është thjesht çështje etike e zelli moralizues, por edhe funksionim efikas e sukses përfitues. Tregu kosovar gjithsesi do të funksiononte shumë më mirë e do të rritej ndjeshëm, nëse do të kishim më shumë barazi. Të pasurit blejnë pse munden edhe gjëra që nuk iu nevojiten, sidomos gjëra që nuk iu nevojiten. Shpenzimet kryesore i kanë për mallra luksi, të cilat nuk i prodhojmë ne vetë në Kosovë. Më shumë barazi në Kosovë do të rriste edhe fuqinë blerëse aktuale, edhe kërkesën agregate, edhe prodhimin vendor.
Pabarazia është ofenduese. Kur njerëzit trajtohen në mënyrë të pabarabartë, ata fyhen dhe vuajnë. Kjo mandej lë pasoja në ndërtimin dhe zhvillimin e tyre emocional dhe intelektual. Duhet të kemi mirëkuptim për njerëzit që janë të kushtëzuar nga rrethanat e vështira jetësore, por edhe për ata që vuajnë pasojat e zgjedhjeve të gabuara në jetë. Ky mirëkuptim i yni duhet të shprehet në politikat sociale dhe ndarjet buxhetore.
Ata që janë të pasur a të suksesshëm, përgjithësisht besojnë që kjo është për shkak se ata janë të veçantë (për të mirë) përkundër sistemit (i cili është aq larg nga të qenit i përsosur). Mirëpo, po këta njerëz nuk duan t’i shohin të varfërit a të pasuksesshmit si viktimë të po atij sistemi (aq të papërsosur), por sërish si njerëz të veçantë (për të keq). Tipike neoliberale: gjykim i të varfërve me moralin e të pasurve. Kundrim i asistencës sociale duke presupozuar e duke ua përshkruar të tjerëve lakminë e vetvetes së tyre. Mirëpo, s’do mend se kjo gjë tashmë është kontradiktore.
Individualizmi, të cilin e kanë aq shumë për qejf neoliberalët, shikon e thekson dallimet midis njerëzve e jo ngjashmëritë dhe të përbashkëtën e tyre. Individualizmi mbetet i verbër për sa i përket shkakut dhe karakterit të suksesit të individëve. Nuk e sheh dot qysh edhe aftësia njerëzore, edhe produktiviteti njerëzor, janë shoqërore për nga natyra. Multimiliarderi amerikan, Warren Buffett, është ndër të paktit i cili e pranoi këtë gjë, kur deklaroi se po të kishte lindur në Bangladesh, nuk do të bëhej tjetërçka përveçse bujk.
Duke e konsideruar pabarazinë fakt të kryer dhe duke ia vënë barrën e argumentimit dhe arsyetimit atyre që afirmojnë idealin dhe nevojën për barazi, kjo njëmend dëshmon që shoqëria jonë ideologjikisht ndodhet nën kthetrat e neoliberalizmit, por njëkohësisht, edhe dëshmohet se te pabarazia si fakt i kryer s’ka asgjë të natyrshme dhe gjithçka është e imponuar.

(er.nu/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Timi, USA mė 09-08-2013 nė 14:50
Me nje fjale komunizem hesapi. Te gjithe te barabarte. Hmmmm Albin ne Shqiptaret e kesaj anes se kufirit Shqiptaro-Shqiptar e provuam kete njehere dhe jo per pak kohe por per 50 vjet. Nuk ndriti gje perkundrazi e beri me keq. Mesoni dicka edhe nga ne ketej se jemi nje komb dhe mire eshte ta degjojme njeri tjeterin. Politika e populizmit nuk e ndihmon kombin shqiptar.
       Shqiperia
20 Prill 2014
Ndryshon skema e pensioneve, rritja e moshės nis nė 2015
Mosha e pensionit nė vendin tonė do tė shkojė gradualisht drejt mesatares europiane, qė ėshtė 65 vjeē pėr gratė dhe 67 vjeē pėr burrat
KOMENTO
       Kosova
20 Prill 2014
Jahjaga vizitoi Manastirin e Deçanit dhe Katedralen e Prishtinës
Presidentja e Kosovës, Atifete Jahjaga, ka vizituar sot Manastirin e Deçanit dhe Katedralen e Prishtinës, në prag të festës së Pashkëve
KOMENTO
       Rajoni
20 Prill 2014
Hakerat shqiptarė sulm faqes sė universitetit “Aristoteli”, me videon e Enver Hoxhės
Faqja Zyrtare e Departamentit tė Drejtėsisė nė Universitetin Aristoteli tė Selanikut ėshtė bėrė objekt i hakersave shqiptarė
KOMENTO (2)
       Bota
20 Prill 2014
Egjipt, vriten dy policë nga persona të armatosur
Vlerësohet se afro 500 pjesëtarë të forcave të sigurisë së Egjiptit janë vrarë prej se ushtria e mori pushtetin, ndërsa qindra mbështetës të Vëllazërisë Myslimane të Muhamad Morsit, poashtu, janë vrarë gjatë kësaj periudhe
KOMENTO
       Sport
20 Prill 2014
Formula 1, Luis Hamilton fiton Çmimin e Madh të Kinës
Piloti i Mercedes, Luis Hamilton është fituesi i Çmimit të Madh të Kinës, në Formula 1, duke dominuar garën nga fillimi deri në fund.
KOMENTO
       Kulture
20 Prill 2014
Ndërron jetë liriku i njohur, studiuesi Koçi Petriti
Ndahet nga jeta pedagogu dhe liriku i njohur Koci Petriti. Studiuesi i njohur i nda nga jeta sot në moshën 73-vjecare nga një sëmundje e rëndë në mushkri. Petriti njihej për teskte të shumta të këngëve në festivalet e Radiotelevizionit Shqiptar
KOMENTO
       Metropol
20 Prill 2014
Babai i Angelina Jolie: E kush nuk i njeh shqiptarėt, janė liridashės!
Aktori John Voight duket i thjeshtė nė komunikim, duke e bėrė bisedėn mė tė ngrohtė e mė interesante. Sigurisht qė i njeh shqiptarėt, Shqipėrinė e Kosovėn, pėr shkak tė aktorėve tė njohur, kolegė tė tij
KOMENTO (1)
       Teknologji
20 Prill 2014
Misteri i madh i trurit
Ishte viti 1949, kur John Cade zbuloi cilësitë qetësuese të litiumit. “Dhe ishte fillimi i një epoke të artë të psikofarmakologjisë”, thotë Drejtori i Institutit Kombëtar të Shëndetit Mendor në SHBA, Thomas Insel
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Niko Peleshi uron besimtarėt nga Korca
 
 
BALKANWEB.TV
Rusi, meteori shpėrthen nė qiell, videoja e filmuar me dash kamera
 
 
BALKANWEB.TV
Njė person tenton tė futet me forcė nė Kryeministri, e ndalon Garda
 
 
BALKANWEB.TV
Besimtarėt ortodoksė dhe katolikė kremtojnė ringjalljen e Krishtit, Uron Politika
 
 
BALKANWEB.TV
EKSKLUZIVE/Rrėzohet nga trageti, pėrpjekjet pėr shpėtimin e Gentian Petės
 
 
BALKANWEB.TV
Ja si janė festuar Pashket nė rrethe
 
 
BALKANWEB.TV
Gazetarėt grekė nė shtėpinė e Kudret Kumes, nipi tatuazh emrin 'Deti'
 
 
BALKANWEB.TV
Videoja e myslimanėve qe kėrcejnė 'Happy', 600 mijė klikime nė youtube
 
 
BALKANWEB.TV
Kėrcėnohet gazetari Telnis Kuqi, i vendoset njė kokė dhie e prerė
 
 
BALKANWEB.TV
Pashka nė Korēė, birra “Korēa” shton gėzimin e festės
 
 
BALKANWEB.TV
Besimtarėt ortodoksė dhe katolikė kremtojnė ringjalljen e Krishtit
 
 
BALKANWEB.TV
Durrės, babai i dy fėmijėve hidhet nga trageti
 
 
BALKANWEB.TV
Akuzat pėr trafik droge nė ushtri, PS-LSI kėrkesė pėr Komision Hetimor
 
 
BALKANWEB.TV
Kushi: Sinjale pozitive nga BSH, ka nisur trendi pozitiv i ekonomisė
 
 
BALKANWEB.TV
Takimi me ministrin Beqaj, Ēipa: Tė ndiqet kurimi i gazetares Irena Vreto
 
 
 
 
FOTOGALERI
Pashkėt, Papa Francesco nė sheshin San Pietro
 
 
FOTOGALERI
Elissabeta feston 88 vjetorin, fotoja zyrtare e David Bailey
 
 
FOTOGALERI
Safari, makina merr flakė, luanėt rrethojnė makinėn
 
 
FOTOGALERI
Venezuelė, tė gjithė nudo pėr protestė, kundėr forcave qeveritare
 
 
FOTOGALERI
Sydney, Princi George me familjen nė kopshtin zoologjik
 
 
FOTOGALERI
Bota fantastike e kėrmijve, fotot spektakolare tė Vyancheslav
 
 
FOTOGALERI
F1, Cmimi i Madh i Kinės, triumfon Hamilton
 
 
FOTOGALERI
Ski dhe snowboard me bikini ja ’nudistėt’ e borės
 
 
FOTOGALERI
Korca, qyteti i Pashkės
 
 
FOTOGALERI
Avionė spiunė amerikanė? Besohet se kėta janė!
 
 
FOTOGALERI
Gazetarėt grekė nė shtėpinė e Ilia Karelit, takojnė tė afėrmit
 
 
FOTOGALERI
Gėzuar Pashkėt! Ju uron lepurushka e Playboy, shqiptarja Delfina
 
 
FOTOGALERI
Abramovich feston Pashkėt nė Izrael, merr me qira tė gjithė resortin luksoz
 
 
FOTOGALERI
Pashkėt, shumėllojshmėria e ngjyrave qė zbukurojnė vezėt
 
 
FOTOGALERI
Bleona Qereti, sėrish njė show pėr gay-t
 
 
FOTOGALERI
Ēiljeta bėhet bionde
 
 
FOTOGALERI
Melita Toniolo, bikini hot dhe njė tatuazh tė ri
 
 
FOTOGALERI
Tom Cruise sėrish i dashuruar me njė aktore