BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Analiza
09 Gusht 2013 - 08:10 | LAJME
TRANSLATE
 
Pabarazia e shpërfillur
Nga: ALBIN KURTI
Pabarazia e shpërfillurPas krizës financiare të vitit 2008 që u quajt edhe krizë globale, janë shtuar aq shumë studimet që tregojnë se rritja e pabarazisë në shoqëri e rrit numrin e vrasjeve, numrin e të burgosurve për 1.000 banorë, dhunën në përgjithësi, obezitetin, problemet shëndetësore, numrin e tinejxhereve shtatzëna, analfabetizmin, etj. Kur analizojmë ekonominë, është pabarazia ajo së cilës i duhet kushtuar shumë më tepër vëmendje dhe jo vetëm bruto produktit vendor e bruto produktit vendor për kokë banori. Mirëpo, Qeverinë e Kosovës sigurisht që nuk mund ta kemi aleate: synimi ekonomik i saj nuk është punësimi i popullsisë (si njerëz), por rritja ekonomike (si shifër).
Pabarazia e qytetarëve në aspektin socio-ekonomik është ose pabarazi në të ardhura, ose pabarazi në pasuri, ose të dyja këto (jo vetëm për shkak se vijnë të ndërlidhura). Dallimi në të ardhura përkthehet në dallim në pasuri, i cili mandej rritet: fundja, dallimi në qira e rrit dallimin e pronave që jepen me qira. Pabarazia socio-ekonomike që mbetet e paadresuar konsiston edhe në sistem legal e juridik të pabarabartë, i cili më shumë sesa i korrigjon pabarazitë, i formalizon dhe i pasqyron ato në jetën politike, shoqërore dhe institucionale duke i sforcuar ato.
Dëshira për të bërë para e individëve, dëshira e pervertuar sepse e kufizuar te mjeti i shkëmbimit, nëse nuk kufizohet nga institucionet dhe shoqëria, i shpie në theqafje të dyja këto. Është pikërisht tatimi progresiv, ai i cili na shpëton të gjithëve, madje edhe të pasurit. Duke i pasur njerëzit të pabarabartë në shoqëri, nuk paraqet kurrfarë drejtësie shoqërore trajtimi i barabartë i njerëzve. Kjo është arsyeja pse Alternativa Qeverisëse e Lëvizjes VETËVENDOSJE! parasheh tatim progresiv në të ardhura, duke mos i parë të ndara shtetin zhvillimor dhe shtetin social, përkatësisht prodhimin dhe barazinë. Natyrisht që me qeverisjen e Lëvizjes VETËVENDOSJE! nuk do ta bëjmë tatimin progresiv në llogari të luftimit të informalitetit, por njëkohësisht duke e luftuar në mënyrë të pakompromis informalitetin e duke e zgjeruar bazën tatimore. Prandaj, shteti zhvillimor dhe shteti social e kanë të bashkangjitur aty edhe shtyllën tjetër – shtetin e së drejtës.
Barazia në ekonomi nuk është thjesht çështje etike e zelli moralizues, por edhe funksionim efikas e sukses përfitues. Tregu kosovar gjithsesi do të funksiononte shumë më mirë e do të rritej ndjeshëm, nëse do të kishim më shumë barazi. Të pasurit blejnë pse munden edhe gjëra që nuk iu nevojiten, sidomos gjëra që nuk iu nevojiten. Shpenzimet kryesore i kanë për mallra luksi, të cilat nuk i prodhojmë ne vetë në Kosovë. Më shumë barazi në Kosovë do të rriste edhe fuqinë blerëse aktuale, edhe kërkesën agregate, edhe prodhimin vendor.
Pabarazia është ofenduese. Kur njerëzit trajtohen në mënyrë të pabarabartë, ata fyhen dhe vuajnë. Kjo mandej lë pasoja në ndërtimin dhe zhvillimin e tyre emocional dhe intelektual. Duhet të kemi mirëkuptim për njerëzit që janë të kushtëzuar nga rrethanat e vështira jetësore, por edhe për ata që vuajnë pasojat e zgjedhjeve të gabuara në jetë. Ky mirëkuptim i yni duhet të shprehet në politikat sociale dhe ndarjet buxhetore.
Ata që janë të pasur a të suksesshëm, përgjithësisht besojnë që kjo është për shkak se ata janë të veçantë (për të mirë) përkundër sistemit (i cili është aq larg nga të qenit i përsosur). Mirëpo, po këta njerëz nuk duan t’i shohin të varfërit a të pasuksesshmit si viktimë të po atij sistemi (aq të papërsosur), por sërish si njerëz të veçantë (për të keq). Tipike neoliberale: gjykim i të varfërve me moralin e të pasurve. Kundrim i asistencës sociale duke presupozuar e duke ua përshkruar të tjerëve lakminë e vetvetes së tyre. Mirëpo, s’do mend se kjo gjë tashmë është kontradiktore.
Individualizmi, të cilin e kanë aq shumë për qejf neoliberalët, shikon e thekson dallimet midis njerëzve e jo ngjashmëritë dhe të përbashkëtën e tyre. Individualizmi mbetet i verbër për sa i përket shkakut dhe karakterit të suksesit të individëve. Nuk e sheh dot qysh edhe aftësia njerëzore, edhe produktiviteti njerëzor, janë shoqërore për nga natyra. Multimiliarderi amerikan, Warren Buffett, është ndër të paktit i cili e pranoi këtë gjë, kur deklaroi se po të kishte lindur në Bangladesh, nuk do të bëhej tjetërçka përveçse bujk.
Duke e konsideruar pabarazinë fakt të kryer dhe duke ia vënë barrën e argumentimit dhe arsyetimit atyre që afirmojnë idealin dhe nevojën për barazi, kjo njëmend dëshmon që shoqëria jonë ideologjikisht ndodhet nën kthetrat e neoliberalizmit, por njëkohësisht, edhe dëshmohet se te pabarazia si fakt i kryer s’ka asgjë të natyrshme dhe gjithçka është e imponuar.

(er.nu/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Timi, USA mė 09-08-2013 nė 14:50
Me nje fjale komunizem hesapi. Te gjithe te barabarte. Hmmmm Albin ne Shqiptaret e kesaj anes se kufirit Shqiptaro-Shqiptar e provuam kete njehere dhe jo per pak kohe por per 50 vjet. Nuk ndriti gje perkundrazi e beri me keq. Mesoni dicka edhe nga ne ketej se jemi nje komb dhe mire eshte ta degjojme njeri tjeterin. Politika e populizmit nuk e ndihmon kombin shqiptar.
       Shqiperia
16 Shtator 2014
Berisha: Fullanin e arrestoi Rama, kryeprokurori ishte jashtė vendit
Ish-kryeministri Sali Berisha  nė televizionin News24, nė emisionin “Studio e Hapur” pėrballė Eni Vasilit pėrgjigjet pėr cėshtje tė ndryshme qė po trazojnė arenėn shqiptare. “Vrasja e Azemit? Haxhia vrasės, ka dosje se ku ishte natėn e vrasjes sė Azemit. fillimisht dyshova pėr Nanon, mė pas pėr Gjinushin e Klosin”
KOMENTO (22)
       Kosova
16 Shtator 2014
Krasniqi: Hashim Thaçi me opsionin e zgjedhjeve po synon t'i frikësojë deputetët
Ish-Kryeparlamentari Jakup Krasniqi thotë se opsioni i zgjedhjeve po përmendet më qëllim të frikësimit të deputetëve
KOMENTO
       Rajoni
16 Shtator 2014
Rikthehen pėrmbytjet nė Serbi dhe Kroaci
Njė grua ka humbur jetėn dje pas reshjeve tė mėdha tė shiut dhe vėrshimeve tė ripėrtira nė Serbi, katėr muaj pasi nga pėrmbytjet rekorde, ku humbėn jetėn afro 80 vetė nė Ballkan.


KOMENTO
       Bota
16 Shtator 2014
Danimarkë, një i vrarë dhe një i plagosur në një gjykate
Një avokat humbi jetën dhe një person tjetër u plagos rëndë nga të shtënat me armë në mjediset e një gjykate të Kopenhagës, theksoi policia, viktima të një konflikti për kujdestarinë e një fëmije, sipas medias
KOMENTO
       Sport
16 Shtator 2014
Shpërthen Reali, Redsat marrin pikët
Real Madridi ka regjistruar fitore prej 5-1 kundër Baselit në ndeshjen e parë grupore të Ligës së Kampionëve, për t’u kthyer në këtë mënyrë nga fillimi i keq i sezonit.
KOMENTO
       Kulture
16 Shtator 2014
Rama: Kopja e “Mesharit” vjen në Shqipëri, e sjell Papa
Një kopje e dixhitalizuar e “Mesharit” të Gjon Buzukut pritet të jetë pjesë e pasurisë së Bibliotekës Kombëtare. Ky fakt u bë i ditur nga vetë kreu i Ekzekutivit, Edi Rama, gjatë ekspozitës "Katolicizëm dhe kulturë", ku u shfaqën botime të mendimtarëve dhe poetëve katolike, të mbajtur në Bibliotekën Kombëtare.
KOMENTO (6)
       Metropol
16 Shtator 2014
Banesa e Fullanit pa policė, Policia: S'kemi pėr detyrė t’i ruajmė derėn
Edhe pse nė ‘arrest shtėpie’ ish-Guvernatori Ardian Fullani i cili la vetėm ditėn e djeshme qelinė e burgut 302, nuk ruhet me policė. Mediat kanė publikuar foto sot nga dera e banesės sė Fullanit, ku vihet re njė korridor bosh pa asnjė efektiv policie
KOMENTO (1)
       Teknologji
16 Shtator 2014
Zbulohen pamjet e telefonit “selfie”
Nga fotot e shfaqura nė internet, shihet qartė kamera ballore e kėtij telefoni me rezolucion 5 megapikselė, qė ėshtė rritur me 2 megapikselė nė krahasim me telefonat e mėparshėm Grand.
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
   
   
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Bota nė njė minutė, fotot top tė ditės
 
 
BALKANWEB.TV
Ukrainė, protestuesit hedhin ne kazanin e plehrave deputetin Zhuravsky
 
 
BALKANWEB.TV
"Gjoba", gardiania joshte boss-at, bashkėpunėtori presion me pamje filmike
 
 
BALKANWEB.TV
Azili politik, Fino-Xhafaj replika: Nuk mė intereson c’bėn Kroacia dhe Anglia
 
 
BALKANWEB.TV
Tėrbaci me shkollė tė rrėnuar, prindėrit: 3 mėsues pėr kopshtin e shkollėn gjithsej
 
 
BALKANWEB.TV
Godina nr 2 e studentėve tė Mjekėsisė e kthyer nė banjo publike nga ambulantėt
 
 
BALKANWEB.TV
I dėnuari me 18 vite burg arratisje spektakolare nga makina e policisė. Vijojnė kėrkimet
 
 
BALKANWEB.TV
Vizita e Papės nė Tiranė, Ipeshkvijtė publikojnė axhendėn
 
 
BALKANWEB.TV
Pėrkujtohet 72-vjetori i Konferencės sė Pezės
 
 
BALKANWEB.TV
Pėrfundon mbledhja e PS, tė enjten seancė pėr shkarkimin e Fullanit
 
 
BALKANWEB.TV
Meta: Prioritet zgjerimi i sektorit privat, mundėson punėsimin
 
 
BALKANWEB.TV
Plani rregullues, Lame: 14 mijė objekte rrezikojnė tė pėrjashtohen nga legalizimi
 
 
BALKANWEB.TV
“Ata kanė kallashė, ne kemi Samsung”
 
 
BALKANWEB.TV
Fier, pusi i naftės ēliron gaz, largohen 15 familje, ndėrpritet mėsimi nė shkollė
 
 
BALKANWEB.TV
Vizita e Papės nė Tiranė, Ipeshkvijtė publikojnė axhendėn
 
 
 
 
FOTOGALERI
Peshku i kuq bėn njė operacion nė tru
 
 
FOTOGALERI
Pamela Prati, 56 vjecarja me forma hot
 
 
FOTOGALERI
Candice Sqanepoel me bikini nė Intagram
 
 
FOTOGALERI
Skandali, Zajmina klip me helikopterėt e Ministrisė sė Mbrojtjes
 
 
FOTOGALERI
Tahiri dhe ambasadori britanik Cannon vizitė nė Lazarat
 
 
FOTOGALERI
Ukrainė, protestuesit hedhin deputetin ne koshin e plehrave
 
 
FOTOGALERI
Kate Moss, look dramatik nė Claridge Hotel
 
 
FOTOGALERI
New York, i njėjti look, vend dhe pozė si Marilyn
 
 
FOTOGALERI
Kallamar gjigand i peshkuar nė Antarktidė, peshon 350 kg
 
 
FOTOGALERI
Vritet njėra nga xhihadistet bukuroshe
 
 
FOTOGALERI
Dėshmitarėt: Aktorja po bėnte seks nė makinė kur e ndaloi policia
 
 
FOTOGALERI
S’ka muaj mjalti pėr Angelina Jolie dhe Brad Pitt, por vetėm punė
 
 
FOTOGALERI
“Oasis of the Seas”, anija e kroēerės mė madhe nė botė
 
 
FOTOGALERI
Alena Seredova, ja rikthimi i saj si “Miss”
 
 
FOTOGALERI
Swanepoel seksi dhe joshėse
 
 
FOTOGALERI
Kira Kazantsev shpallet Miss Amerika
 
 
FOTOGALERI
Terapistja, qė zhvishet pėr tė “shėruar” pacientėt
 
 
FOTOGALERI
Yjet me fundshpinėn mė tė bukur nė botė!