BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Analiza
09 Gusht 2013 - 08:10 | LAJME
TRANSLATE
 
Pabarazia e shpërfillur
Nga: ALBIN KURTI
Pabarazia e shpërfillurPas krizës financiare të vitit 2008 që u quajt edhe krizë globale, janë shtuar aq shumë studimet që tregojnë se rritja e pabarazisë në shoqëri e rrit numrin e vrasjeve, numrin e të burgosurve për 1.000 banorë, dhunën në përgjithësi, obezitetin, problemet shëndetësore, numrin e tinejxhereve shtatzëna, analfabetizmin, etj. Kur analizojmë ekonominë, është pabarazia ajo së cilës i duhet kushtuar shumë më tepër vëmendje dhe jo vetëm bruto produktit vendor e bruto produktit vendor për kokë banori. Mirëpo, Qeverinë e Kosovës sigurisht që nuk mund ta kemi aleate: synimi ekonomik i saj nuk është punësimi i popullsisë (si njerëz), por rritja ekonomike (si shifër).
Pabarazia e qytetarëve në aspektin socio-ekonomik është ose pabarazi në të ardhura, ose pabarazi në pasuri, ose të dyja këto (jo vetëm për shkak se vijnë të ndërlidhura). Dallimi në të ardhura përkthehet në dallim në pasuri, i cili mandej rritet: fundja, dallimi në qira e rrit dallimin e pronave që jepen me qira. Pabarazia socio-ekonomike që mbetet e paadresuar konsiston edhe në sistem legal e juridik të pabarabartë, i cili më shumë sesa i korrigjon pabarazitë, i formalizon dhe i pasqyron ato në jetën politike, shoqërore dhe institucionale duke i sforcuar ato.
Dëshira për të bërë para e individëve, dëshira e pervertuar sepse e kufizuar te mjeti i shkëmbimit, nëse nuk kufizohet nga institucionet dhe shoqëria, i shpie në theqafje të dyja këto. Është pikërisht tatimi progresiv, ai i cili na shpëton të gjithëve, madje edhe të pasurit. Duke i pasur njerëzit të pabarabartë në shoqëri, nuk paraqet kurrfarë drejtësie shoqërore trajtimi i barabartë i njerëzve. Kjo është arsyeja pse Alternativa Qeverisëse e Lëvizjes VETËVENDOSJE! parasheh tatim progresiv në të ardhura, duke mos i parë të ndara shtetin zhvillimor dhe shtetin social, përkatësisht prodhimin dhe barazinë. Natyrisht që me qeverisjen e Lëvizjes VETËVENDOSJE! nuk do ta bëjmë tatimin progresiv në llogari të luftimit të informalitetit, por njëkohësisht duke e luftuar në mënyrë të pakompromis informalitetin e duke e zgjeruar bazën tatimore. Prandaj, shteti zhvillimor dhe shteti social e kanë të bashkangjitur aty edhe shtyllën tjetër – shtetin e së drejtës.
Barazia në ekonomi nuk është thjesht çështje etike e zelli moralizues, por edhe funksionim efikas e sukses përfitues. Tregu kosovar gjithsesi do të funksiononte shumë më mirë e do të rritej ndjeshëm, nëse do të kishim më shumë barazi. Të pasurit blejnë pse munden edhe gjëra që nuk iu nevojiten, sidomos gjëra që nuk iu nevojiten. Shpenzimet kryesore i kanë për mallra luksi, të cilat nuk i prodhojmë ne vetë në Kosovë. Më shumë barazi në Kosovë do të rriste edhe fuqinë blerëse aktuale, edhe kërkesën agregate, edhe prodhimin vendor.
Pabarazia është ofenduese. Kur njerëzit trajtohen në mënyrë të pabarabartë, ata fyhen dhe vuajnë. Kjo mandej lë pasoja në ndërtimin dhe zhvillimin e tyre emocional dhe intelektual. Duhet të kemi mirëkuptim për njerëzit që janë të kushtëzuar nga rrethanat e vështira jetësore, por edhe për ata që vuajnë pasojat e zgjedhjeve të gabuara në jetë. Ky mirëkuptim i yni duhet të shprehet në politikat sociale dhe ndarjet buxhetore.
Ata që janë të pasur a të suksesshëm, përgjithësisht besojnë që kjo është për shkak se ata janë të veçantë (për të mirë) përkundër sistemit (i cili është aq larg nga të qenit i përsosur). Mirëpo, po këta njerëz nuk duan t’i shohin të varfërit a të pasuksesshmit si viktimë të po atij sistemi (aq të papërsosur), por sërish si njerëz të veçantë (për të keq). Tipike neoliberale: gjykim i të varfërve me moralin e të pasurve. Kundrim i asistencës sociale duke presupozuar e duke ua përshkruar të tjerëve lakminë e vetvetes së tyre. Mirëpo, s’do mend se kjo gjë tashmë është kontradiktore.
Individualizmi, të cilin e kanë aq shumë për qejf neoliberalët, shikon e thekson dallimet midis njerëzve e jo ngjashmëritë dhe të përbashkëtën e tyre. Individualizmi mbetet i verbër për sa i përket shkakut dhe karakterit të suksesit të individëve. Nuk e sheh dot qysh edhe aftësia njerëzore, edhe produktiviteti njerëzor, janë shoqërore për nga natyra. Multimiliarderi amerikan, Warren Buffett, është ndër të paktit i cili e pranoi këtë gjë, kur deklaroi se po të kishte lindur në Bangladesh, nuk do të bëhej tjetërçka përveçse bujk.
Duke e konsideruar pabarazinë fakt të kryer dhe duke ia vënë barrën e argumentimit dhe arsyetimit atyre që afirmojnë idealin dhe nevojën për barazi, kjo njëmend dëshmon që shoqëria jonë ideologjikisht ndodhet nën kthetrat e neoliberalizmit, por njëkohësisht, edhe dëshmohet se te pabarazia si fakt i kryer s’ka asgjë të natyrshme dhe gjithçka është e imponuar.

(er.nu/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Timi, USA mė 09-08-2013 nė 14:50
Me nje fjale komunizem hesapi. Te gjithe te barabarte. Hmmmm Albin ne Shqiptaret e kesaj anes se kufirit Shqiptaro-Shqiptar e provuam kete njehere dhe jo per pak kohe por per 50 vjet. Nuk ndriti gje perkundrazi e beri me keq. Mesoni dicka edhe nga ne ketej se jemi nje komb dhe mire eshte ta degjojme njeri tjeterin. Politika e populizmit nuk e ndihmon kombin shqiptar.
       Shqiperia
22 Tetor 2014
Shkodėr, qėllohet me armė zjarri drejt njė makine, nuk ka tė lėnduar
Tė shtėna me armė zjarri drejt njė makine nė aksin rrugor Shkodėr-Lezhė. Ngjarja ka ndodhur rreth orės 23:00 tė sė mėrkurės nė vendin e quajtur Plezhė, komuna Bushat.

KOMENTO
       Kosova
22 Tetor 2014
Ministri kosovar Enver Hoxhaj niset drejt Serbisë
Ministri në detyrë i Punëve të Jashtme i Kosovës, Enver Hoxhaj, ka udhëtuar për në Serbi ku pritet të marrë pjesë nesër (e enjte) në Konferencën e Ministrave të Jashtëm të Ballkanit Perëndimor, në kapacitete të barabarta me shtetet e tjera, ben te ditur KosovaPress
KOMENTO (1)
       Rajoni
22 Tetor 2014
Rama nė Beograd, Vuēiē: Shtyrja e vizitės, mbrojtėm interesat kombėtare
Kryeministri i Serbisė Aleksandar Vuēiē ka komentuar sot pėr mediat vendase se pret qė vizita e Kryeministrit tė Shqipėrisė, Edi Rama mė 10 nėntor tė jetė "e dobishme dhe e frytshme"
KOMENTO (5)
       Bota
23 Tetor 2014
12 sulme ajrore pengojnë një sulm të ISIS-it pranë digës së Mosulit
Koalicioni nën drejtimin e SHBA-së ndërmori 12 sulme ajrore në 24 orët e fundit që kanë mundësuar dështimin e një sulmi xhihadist të organizatës së Shtetit Islamik pranë digës së Mosulit në Irak, njoftoi sot Pentagoni.

KOMENTO
       Sport
23 Tetor 2014
Kasami i dhuron fitoren Olympiakos, feston me shqiponjën
Fitorja e Olympiakos erdhi nga goli i vetëm i takimit të cilin e shënoi shqiptari Pajtim Kasami në minutën e 36.
KOMENTO
       Kulture
22 Tetor 2014
Rama: Kryeministria, ekran i gjallė i betejės kundėr kancerit tė gjirit
Kryeministri Edi Rama nėpėrmjet njė postimi nė rrjetin social bėri tė ditur se nesėr Kryeministria do tė shndėrrohet nė njė ekran tė gjallė pėr tė luftuar kancerin me informacion
KOMENTO (2)
       Metropol
22 Tetor 2014
Taylor Swift: Nuk kam nevojë për meshkujt për të gjetur frymëzim
Taylor Swift ka deklaruar se po e shijon jetën si beqare pasi po vërteton se mund të bëjë muzikë të mirë pa pasur nevojë për një mashkull në krah
KOMENTO
       Teknologji
22 Tetor 2014
Ja shtatë 'mitet' që duhet të rrëzoni në të mire të shëndetit!
Më e rëndësishme është të mos brengoseni për disa gjëra dhe të merreni me disa mënyra të tjera të të menduarit dhe të sjelljes. Me siguri keni dëgjuar disa nga këto mite të zakonshme për të cilat ndoshta edhe ju keni menduar që ka të vërteta në to
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
   
   
   
   
   
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
“Zoti President mos ma prek tė dashurėn!” Obama: Nuk kisha ndėrmend
 
 
BALKANWEB.TV
Demokratėt mbledhje me dyer tė mbyllura, kundėr rritjes sė gjobave
 
 
BALKANWEB.TV
Kanada, tė shtėna me armė nė parlament, policia vret autorin
 
 
BALKANWEB.TV
Gjyqi ndaj Frrokut, pyetet dėshmitari i mbrojtur. Fatmir Vladi nuk e ndryshon dėshminė
 
 
BALKANWEB.TV
Marrėveshja pėr rikthimin e PD nė Kuvend, Bylykbashi: Rama tė ngrihet nė nivelin e Nanos
 
 
BALKANWEB.TV
Moody’s: Ekonomia shqiptare e qėndrueshme nė nivelin B1
 
 
BALKANWEB.TV
"Energjia", Rama: S'ka rritje ēmimi. Debitorėt 5 ditė afat pėr faturat, pėrndryshe vepron ligji
 
 
BALKANWEB.TV
Klandestinėt e kapur nė Gjirokastėr: Pėrpiqemi tė shpėtojmė, Siria ėshtė e frikshme
 
 
BALKANWEB.TV
Totozani debat me Xhafaj: Po e ktheni institucionin nė sekretariat teknik
 
 
BALKANWEB.TV
Paketa e re fiskale, nė Janar cmimi i karburantit shtrenjtohet me 12 lekė pėr litėr
 
 
BALKANWEB.TV
PD: Krimi ka kapur shtetin, tė paprekshmit janė nė parlament
 
 
BALKANWEB.TV
Panariti: Jo monopole nė industrinė e miellit, do hartojmė paketėn integrale tė brumrave
 
 
BALKANWEB.TV
Ndahet kėsti i radhės, Veliaj: Do zerojmė tarifat pėr fėmijėt e tė pėrndjekurve
 
 
BALKANWEB.TV
Romė, turistėt vandalė kėncejnė nudo nė shatėrvanin antik
 
 
BALKANWEB.TV
Ngjarjet nė Beograd, Dade: Ministria e Jashtme tė informojė Kuvendin
 
 
 
 
FOTOGALERI
Njė zanė seksi bombė si Katie Price
 
 
FOTOGALERI
Ish-sulmuesi i Milanit, Robinho akuzohet pėr pėrdhunim nė grup
 
 
FOTOGALERI
Taylor Swift: S’kam nevojė pėr meshkujt pėr tė gjetur frymėzimin
 
 
FOTOGALERI
Aktroja Gomez vesh ēorape me sandale
 
 
FOTOGALERI
Kanada, tė shtėna me armė nė parlament, policia vret autorin
 
 
FOTOGALERI
Indi, dentistėt operojnė pacientėt nė rrugė pėr pak qindarka
 
 
FOTOGALERI
Casye Batchelor tregon gjoksin e saj tė ri
 
 
FOTOGALERI
Donte tė takonte ish-tė dashurin me ēdo kusht, futet nga oxhaku por ngec keq
 
 
FOTOGALERI
Ja ēfarė ndodh nė njė universitet tė Gjermanisė
 
 
FOTOGALERI
Flutura i futet nė vesh, ja fotot e nxjerrjes sė saj
 
 
FOTOGALERI
Kimberley Garner, harron tė veshė diēka
 
 
FOTOGALERI
Mediat azerbajxhanase ne fokus viziten e Ilir Metes
 
 
FOTOGALERI
Miley Cyrus, gjithmonė me kėmbėt pėrpjetė
 
 
FOTOGALERI
Larg Victoria Secret, modelja nė njė film me metrazh tė shkurtėr
 
 
FOTOGALERI
Monica Apor, seks bomba nga Brazili
 
 
FOTOGALERI
Nje mjet i veēante, i ndėrtuar nė shtėpi, per te levizur ne qytet
 
 
FOTOGALERI
Kate, mahnitėse nė daljen e pare publike pas njoftimit pėr shtatzėninė
 
 
FOTOGALERI
Maitland Ward, look nudo nė pasarelė