Gjenetika!!
Faqe: [1]
  Printo  
Autor Tema: Gjenetika!!  (Lexuar 15814 here)
Madam Butterfly
SuperGirl!...
Moderator/e Global/e
Dore e Vjeter
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 15053


Lost inside your love!

Respekt: +7

Profili
« : 14/05/07, 19:07 »
0



Gjenetika eshte nje shkence qe nuk ka me shume se 100 vjet qe i ka nisjet e veta po edhe pse kaq e re ka zene nje vend mjaft te rendesishem ne jeten tone te perditshme duke filluar qe nga ana mjeksore si psh terapite e semundjeve te ndryshme e deri te perdorimi i gjenetikes ne raste te ndryshme kriminalistike.Ta marresh holle holle, gjenetika eshte nje shkence mikroscopike sepse merret pak a shume me materialin qe ndodhet ne berthamat e qelizave permasat e te cilave shkojne ne te dhjetrat e micronit(10^-7).
Secili nga ne e ka degjuar se ne berthamat e qelizave ka material gjenetik i cili kryen funksione te shumta ne trupin e njeriut.Me miliona operacione cdo sekond kane nevoje per materialin gjenetik.
Ne qofte se do te japim disa numra per trupin e njeriut mund te themi se jemi te perbere nga rreth 65 mije miliarde qeliza dhe secila prej ketyre ka ne berthamat e tyre 1.8 meter ADN.Kjo ADN ka rreth 3 miliard nukleotide.ky material perdoret nga cdo qelize per te jetuar ose te themi me mire per te mbijetuar.
Qelizat e kuqe te gjakur qe e heqin berthamen qe te kene sa me shume hapesire per te ushtruar funksionet e tyre kane nje jetegjatesi rreth 120 dite nga paaftesija per te rinovuar strukturat e veta te brendshme.Cdo qelize qe jeton duhet te kete te njejtin material gjenetik qe te mund te ece perpara.Edhe vdekja e nje qelize me ane te procedurave te ndryshme sic eshte apoptoze ose ndryshe sic quhet ndryshe "vdekje e programuar" ka nevoje per materialin gjenetik.


Nese marrim parasysh qe cdo sekond trupi i njeriut prodhon rreth 2 milion qeliza gjaku dhe se po kaq qeliza shkaterrohen,ose qe jetegjatesia e qelizave te bardha eshte shume i shkurter dhe se here pas here duhet te zevendesohen dhe se cdo sekond trupi i njeriut duhet te jete ne gjendje ti beje balle mikroorganizmave te ndryshem qe mund ta sulmojne dhe se sa dhjetra lloje hormonesh qe duhet te prodhohen cdo sekond qe ta mbajne trupin ne nje ekuiliber te mahnitshem do ta kuptonim me mire se sa rendesi ka ajo strukture e vogel brenda cdo qelize.Ka raste qe mjafton nje gabim ne ato 3 miliard baza,sic ndodh ne disa semundje gjenetike dhe trupi i njeriut mund te shkoje drejt vdekjes.
Keto jane si tip hyrjeje per sa i perket gjerave qe eshte ne gjendje te beje materiali gjenetik ne trupin e njeriut.Ky material gjenetik qe quhet ADN(acidi deoksiribonukleik)ose ARN(acid ribonukleik).Keto dy forma ndryshojne njeri nga tjetri per llojin e sheqerit ose me mire tethemi per nga grupi qe eshte i vendosur te karboni 2 i sheqerit dhe per nga llojet e bazave te azotuara(tek arn ka uracil ne vend te timines).
Identifikuar

·٠•●♥ Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ ♥●•٠· ...Cosa faresti al posto mio, se ogni pensiero fossi io??!!...·٠•●♥ Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ ♥●•٠·
       
http://www.youtube.com/watch?v=y5DzX6foKbQ

http://www.youtube.com/watch?v=SzEKYu4sF4Q&feature=related
Madam Butterfly
SuperGirl!...
Moderator/e Global/e
Dore e Vjeter
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 15053


Lost inside your love!

Respekt: +7

Profili
« Pergjigju #1 : 14/05/07, 19:07 »
0

Pak histori mbi ADN-n

Ketu ka pak nga historia e ADN qe ka qene nje konkurence e vertete ndermjet shkencetaresh te asaj kohe por ku ne fund triumfuan ata qe diten te perdornin informacionet e mbledhura:

Ne fund te shekullit te 19 nje biokimist gjerman gjeti acidet nukleike,polimere nukleotidesh te gjate te formuar nga sheqer,acid fosforik dhe disa lloj bazash qe permbanin azot.Me vone u gjet qe sheqeri i acideve nukleik mund te ishte ose riboza ose deoksiriboza dhe keshtu acidet nukleik ishin ne 2 forma:ARN dhe ADN.
Ne vitin 1943 Oswald Avery gjeti qe adn mbante materialin gjenetik dhe mendoi se ajo mund te ishte gjeni.Njerezit akoma mendonin se nje gjen duhet te ishte nje proteine por me vone u pranua ideja qe adn ishte nje molekule gjenetike.

Ne 1932 ,nese nuk gabohem, Griffith u mundua i pari te gjente dicka rreth molekules se ADN kur beri eksperimentet e para per te provuar qe ADN eshte pergjegjes per trashgimine.I pari u be nga Griffith i cili perdori 2 tipe bakteriesh IIR dhe IIIS(r qendron per rough=i ashper per sa i perket siperfaqes ndersa s=smooth= i bute).eksperimente nuk eshte qe tregoi ndonje gje te madhe po sherbeu per ato te me vonshmet.Sipas ketij eksperimenti bakteriet IIIS ishin te demshem ne trupin e miut qe u perdor ndersa IIR jo. U vrane bakteriet IIIS me nxehtesi dhe u pa qe miu nuk vdiste. Kur i vendosen bakterie S te vrara dhe R te gjalla dhe u pa qe ne trupin e miut kishte bakterie S te gjalla. Ky ne fakt ishte principi trasformues qe behet tek bakteries ,nje nga 3 mekanizmat qe perdorin bakteriet per te levizur dna e tyre.

Ne vitin 1948 Linus Pauling gjeti qe proteinat mund te merrnin format e helikes(helika alfa). Ne 1950 Erwin Chargaff gjeti qe vendosjet e bazave te azotuata ishte te ndryshme por kishin nje proporcionalitet 1-1. Keto gjetje ishin shume te rendesishme per gjetjen e struktures.

Ne vitet '50 gara per te gjetur strukturen ishte akoma e hapur. Ne Universitetin e Kembrixhit Francis Crick dhe James Watson ishin terhequr shume nga puna e Pauling-ut. Nderkohe ne King's College te Londres Maurice Wilkins dhe Rosalind Franklin ishin duke studiuar edhe keta ADN-n. Grupi i Kembrixhit kishte si qellim te bente modele te ndryshme fizike dhe te ulnin sa me shume mundesite e gjetjes se struktures. Nderkohe grupi i King College arriti ti afrohej edhe me shume duke i pare molekulat e adn me ane te rrezeve X.

Ne 1951,Watson qe prezent ne nje fjalim te Fraklin rreth punes se saj. Ajo kishte gjetur se ADN-JA ekzistonte ne 2 forma dhe keto forma vareshin nga lageshtia e ambientit rreth e qark.Kjo nxirrte si perfundim qe grupet fosfat duhet te ishin nga pjese e jashtme e struktures.nje eksperiment i kryer me pare ku u perdoren viruse qe infektonin E.coli nje lloj bakteri nxorre ne pah disa karakteristika te tjera. Duke perdorur principin qe ADN permban fosfor dhe proteinat sulfur u perdoren izotope te sulfurit dhe fosforit.Koka e virusit permbante izotopin e sulfurit dhe ADN virale ate te fosforit. Kur u infektua bakteri u pa qe brenda bakterit mund te identifikohej izotopi i fosforit ndersa ai i squfurit ishte jashte.Kjo tregonte qe vetem ADN-ja futej ne bakter dhe se ajo ishte pergjegjes per trasmetimin e virusit.

Watson u kthye me nje grup informacionesh dhe u mundua me shokun e tij te bente nje model qe doli i deshtuar.pas kesaj pothuajse qene gati te linin kerkimet por nuk e bene per shkak te rrjedhojes qe morren ngjarjet.

Franklin duke punuar vetem me rrezet X gjeti qe forma e ADN-s ne ambientin me te lagesht kishte te gjitha karakteristikat per me qene nje helike. Ajo mendoi se gjithe ADN-ja duhet te ishte nje helike por nuk desh ta tregonte kete gje derisa te kishte prova te mjaftueshme per formen tjeter gjithashtu. Wilkins ishte i bezdisur.ne janar,1953,ai i tregoi gjetjet e bera nga Franklin,Watsonit,pa pasur lejen e saj.

Watson dhe Crick moren nje hap te rendesishem ,duke sugjeruar se molekula ishte e bere nga 2 zinxhire nukleotidesh,secili ne forme helike sic e kishte gjetur Franklin por njeri shkonte per siper tjetri per poshte.Gjithashtu Krick kishte marre vesh per gjetjet e Chargaffit per bazat ne veren e '52. Ai ia shtoi kete tipar struktures keshtu qe bazat te lidheshin ne qender te helikes dhe te mbanin largesine ndermjet helikes te njejte.

Watson dhe Krik treguan se cdo zinxhir i ADN-s ishte komplementare e tjetres. Gjate ndarjes se qelizes,2 zinxhiret ndaheshin nga njeri tjetri dhe formoheshin zinxhire te tjere.
(Informacione te marra nga interneti dhe nga libri "Principet e Gjenetikes"(Snustad))
Identifikuar

·٠•●♥ Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ ♥●•٠· ...Cosa faresti al posto mio, se ogni pensiero fossi io??!!...·٠•●♥ Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ ♥●•٠·
       
http://www.youtube.com/watch?v=y5DzX6foKbQ

http://www.youtube.com/watch?v=SzEKYu4sF4Q&feature=related
neril
Dore e Vjeter
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 4870


Proud to be me!!!!!

Respekt: +4

Profili
« Pergjigju #2 : 26/09/07, 08:08 »
0

Historia e genetikės
Genetika moderne filloi me punen e Gregor Mendelit, i cili formuloi bazen e koncepteve te trashegimise. Valter Sutoni parashtroi qe kromozomet ishin pjese e faktoreve trashegimore te Mendelit.gjenetika ėshtė nje shkence qe nuk ka me shume se 100 vjet qe i ka nisjet e veta po edhe pse kaq e re ka zene nje vend mjaft te rendesishem ne jeten tone te perditshme duke filluar qe nga ana mjeksore si psh terapite e semundjeve te ndryshme e deri te perdorimi i gjenetikes ne raste te ndryshme kriminalistike.ta marresh holle holle gjenetika ėshtė nje shkence microscopike sepse merret pak a shume me materialin qe ndodhet ne berthamat e qelizave permasat e te cilave shkojne ne te dhjetrat e micronit(10^-7).secili nga ne e ka degjuar se ne berthamat e qelizave ka material gjenetik i cili kryen funksione te shumta ne trupin e njeriut.me miliona operacione ēdo sekond kane nevoje pėr materialin gjenetik. ne qofte se do te japim disa numra pėr trupin e njeriut mund te themi se jemi te perbere nga rreth 65 mije miliarde qeliza dhe secila prej ketyre ka ne berthamat e tyre 1.8 meter adn(do me ndodhe shpesh ta shkruaj me te vogla kete sigel po merreni si ADN).kjo adn ka rreth 3 miliard nukleotide.ky material perdoret nga ēdo qelize pėr te jetuar ose te themi me mire pėr te mbijetuar.qelizat e kuqe te gjakur qe e heqin berthamen qe te kene sa me shume hapesire pėr te ushtruar funksionet e tyre kane nje jetegjatesi rreth 120 dite nga paaftesija pėr te rinovuar strukturat e veta te brendshme.dhe ēdo qelize qe jeton duhet te kete te njejtin material gjenetik qe te mund te ece perpara.edhe vdekja e nje qelize me ane te procedurave te ndryshme sic ėshtė apoptoze ose ndryshe sic quhet ndryshe "vdekje e programuar" ka nevoje pėr materialin gjenetiknese marrim parasysh qe ēdo sekond trupi i njeriut prodhon rreth 2 milion qeliza gjaku dhe se po kaq qeliza shkaterrohen,ose qe jetegjatesia e qelizave te bardha ėshtė shume i shkurter dhe se here pas here duhet te zevendesohen dhe se ēdo sekond trupi i njeriut duhet te jete ne gjendje ti beje balle mikroorganizmave te ndryshem qe mund ta sulmojne dhe se sa dhjetra lloje hormonesh qe duhet te prodhohen ēdo sekond qe ta mbajne trupin ne nje ekuiliber te mahnitshem do ta kuptonim me mire se sa rendesi ka ajo strukture e vogel brenda ēdo qelize.ka raste qe mjafton nje gabim ne ato 3 miliard baza,sic ndodh ne disa semundje gjenetike dhe trupi i njeriut mund te shkoje drejt vdekjes.keto janė si tip hyrjeje pėr sa i perket gjerave qe ėshtė ne gjendje te beje materiali gjenetik ne trupin e njeriut.ky material gjenetik qe quhet adn(acidi deoksiribonukleik)ose arn(acid ribonukleik).keto dy forma ndryshojne njeri nga tjetri pėr llojin e sheqerit ose me mire tethemi pėr nga grupi qe ėshtė i vendosur te karboni 2 i sheqerit dhe pėr nga llojet e bazave te azotuara(tek arn ka uracil ne vend te timines).Kurre mos debato me nje idiot!Njerezit mund te mos e bejne dallimin! (Ligj i Marfit)
Identifikuar

...........xXx............
neril
Dore e Vjeter
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 4870


Proud to be me!!!!!

Respekt: +4

Profili
« Pergjigju #3 : 26/09/07, 08:08 »
0



Gjeni ėshtė nje copė e molekulės sė acidit dezoksiribonukleik (ADN-sė), qė pėrmban informacionet themelore tė krijimit tė njė acidi ribonukleik (ARN). Gjenet janė njėsitė e trashegimisė nė organizmat e gjalla. Gjenet janė tė koduara nė lėndėt gjenetike tė organizmave (zakonisht ADN dhe ARN) dhe kontrollojnė zhvillimin trupor dhe sjelljen e organizmave. Gjatė riprodhimit, lėnda gjenetike kalon nga prindi tek fėmia. Lėnda gjenetike mund tė kalojė midis individėsh jo tė afėrm (p.sh. nėpėrmjet ndėrēimit dhe virusėve). Gjenet kodojnė informacionet e duhura pėr ndėrtimin e lėndeve kimike (proteinat, etj.) tė nevojshme pėr funksionimin e organizmave.

Fjala "gjen" u vendos nė vitin 1909 nga botanisti danez Vilhelm Johansen pėr njėsinė themelore trupore dhe funksionale tė trashigimisė. Fjala gjen rrjedh nga emėrtimet e Hugo de Vries, qė rrjedh nga ana e saj nga fjala pangenezė, tė cilėn e krijoi Darvini nė vitin 1868. Fjala pangenezė pėrbehet nga fjalėt greke pan: parashtesė qė do tė thotė "mbarė", "krejt" dhe genesis: lindje ose genos: prejardhje.
Identifikuar

...........xXx............
neril
Dore e Vjeter
*****
Jo Ne Linje Jo Ne Linje

Gjinia: Femer
Postime: 4870


Proud to be me!!!!!

Respekt: +4

Profili
« Pergjigju #4 : 26/09/07, 08:08 »
0



ADN-ja E SFIDON RASTĖSINĖ

Matematicientėt kanė vėrtetuar sot se rastėsia nuk luan asnjė rol nė formimin e informatave tė koduara brenda ADN-sė. Kur dihet se molekula e ADN-sė ėshtė e pėrbėrė nga miliona qifte bazash, gjasat e njė krijimi tė rastėsishėm tė qoftė edhe tė njė gjeni tė vetėm nga 200 000 sosh qė e pėrbėjnė ADN-nė, janė mė tė pakta se sa edhe fjala “e pamundur” do ti shprehte. Frank Salisbury, njė biolog evolucionist, i thotė fjalėt nė vijim rreth kėsaj “pamundėsie”.

Njė proteinė mesatare mund tė pėrfshijė deri nė 300 aminoacide. Gjeni i ADN-sė qė kontrollon kėtė do ti ketė 1 000 nukleotide nė zingjirin e tij. Duke qenė se ekzistojnė katėr lloje tė nukleotideve nė zingjirin e ADN-sė, njė zingjirė i tillė i pėrbėrė nga 1 000 lidhje mund tė ekzistojė nė 41000 forma. Duke pėrdorur njė algjebėr tė thjeshtė ne shohim se 41000 =10600. Kur numri dhjetė shumėzohet me vetveten 600 herė e jep njė figurė ku numri 1 ka pas vetes 600 zero! Ky numėr ėshtė tėrėsisht jashtė kufinjėve tė tė kuptuarit tonė.

Sikur edhe po tė supozonim se nė njė mjedis janė tė pranishme tė gjitha nukleotidet e nevojshme bashkė me kompleksin e molekulave dhe enzimeve tė nevojshme pėr kombinimin e tyre, gjasat qė kėto nukleotide tė radhiten nė sekuencėn e dėshiruar janė 1nė 41000, ose me fjalė tjera 1 nė 10600. Shkurt thėnė, gjasat e formimit tė rastėsishėm tė kodit tė njė proteine mesatare tė trupit tė njeriut nė ADN janė 1 me njė njėsh tjetėr tė pasuar nga 600 zero. Ky numėr, i cili ėshtė shumė mė larg se sa tė jetė astronomik, do tė thotė nė praktikė: gjasė “zero” . E kjo do tė thotė se njė sekuencė e tillė duhet tė jetė e ndikuar nga kontrolli dhe dituria e njė fuqie tė menqur dhe tė vetėdijshme. Gjasat janė zero qė kjo tė ndodhė “aksidentalisht” apo “rastėsisht”.

Mendo rreth librit qe je duke e lexuar pikėrisht tani. Si do tė reagoje ti ndaj dikuj qė do tė thoshte se shkronjat janė bashkuar rastėsisht nga vetvetiu dhe e kanė formuar kėtė shkrim? Ėshtė shumė e qartė se libri ėshtė shkruar nga njė person intelegjent dhe i vetėdijshėm. Njėsoj ėshtė edhe me ADN-nė.

Fransis Crick, biokimisti i cili e zbuloi strukturėn e ADN-sė ka fituar qmimin Nobėl pėr hulumtimet e kryera nė kėtė fushė. Crick, i cili ishte njė evolucionist i flaktė, dha kėtė pohim shkencor nė librin qė e shkroi pas vėrtetimit tė strukturės sė mrekullueshme tė ADN-sė: “Njė njeri i ndershėm, i armatosur me tėr njohuritė qė i kemi nė dispozicion tani, mundet vetėm tė pohojė se nė njėfarė mėnyre, origjina e jetės paraqitet nė njė moment qė ėshtė gati mrekulli.” Pra edhe sipas mendimit tė Crick-ut, i cili ishte njė nga ekspertėt mė tė mėdhenjė tė ADN-sė, jeta kurrė nuk mund tė ketė lindur nė tokė nė mėnyrė spontane.

Kur ne kemi parasysh rregullin dhe balancin sensitiv nė tė dhėnat brenda ADN-sė, bėhet edhe mė e qartė se sa e pamundur ėshtė qė ato tė kenė ardhur nė jetė nga rastėsia. Tė dhėnat e ADN-sė, qė pėrbėhen nga mė shumė se 3 bilionė shkronja, janė tė kompozuara nga njė sekuencė speciale dhe tė kuptimshme tė shkronjave A-T-G-C. As edhe njė shkronjė e vetme nuk duhet tė vendoset gabimisht nė kėtė sekuencė. Njė fjalė e shkruar gabimisht apo njė gabim shkronjė nė njė enciklopedi mund tė anashkalohet dhe tė injorohet. As qė edhe do tė vėrehet. Sidoqoftė, qoftė edhe njė gabim i vetėm nė ndonjė nga bazat qifte tė ADN-sė, si psh njė shkronjė e koduar gabimisht nė 1 bilion e 719 milion e 348 mijė e 632 qifte bazash, do tė shkaktonte rezultate tė tmerrshme pėr qelizėn, dhe bashkė me kėtė edhe pėr vetė personin. Pėr shembull, hemofilia (leukimia) ėshtė pasojė e njė kodimi tė tillė tė gabueshėm. Janė disa sėmundje trashėguese qė shkaktohen nga disa parregullsi nė renditjen gjenetike. E vetmja arsye e kėtyre sėmundjeve potencialisht shumė tė rrezikshme, ėshtė se njė apo disa nga miliona shkronjat e kodit gjenetik gjenden nė vendin e gabuar. Mongolizmi, apo Sindromi i Daunit ėshtė gjėrėsisht i pėrhapur. Shkaktohet nga prezenca e njė ekstra kromozomi nė qiftin 21 tė kromozomeve nė secilėn qelizė. Njė shembull tjetėr ėshtė sėmundja e Hantingtonit. I godituri nga kjo sėmundje ėshtė mjaft i shėndetshėm deri nė moshėn 35 vjeqare, por pastaj njė spazmė e pakontrolluar muskulore paraqitet nė duart, kėmbėt dhe fytyrėn e tij. Pasi qė kjo sėmundje fatale dhe e pashėrueshme afekton edhe trurin, kujtesa dhe fuqia e tė menduarit tek i sėmuri progresivisht dobėsohen.

Tė gjitha kėto sėmundje gjenetike e zbulojnė njė fakt tė rėndėsishėm: kodi gjenetik ėshtė aq i ndjeshėm dhe i balancuar, dhe i pėrllogaritur nė mėnyrė aq minutore, sa qė edhe ndryshimet mė tė vogla mund tė kenė pasoja serioze. Njė shkronjė mė shumė apo njė shkronjė mė pak mund tė qojė deri te njė sėmundje vdekjeprurėse apo deri te efekte gjymtuese pėr tėrė jetėn. Pėr kėtė arsye ėshtė definitivisht e pamundur qė tė mendosh se njė ekuilibėr i tillė senzitiv erdhi nė jetė nga rastėsia dhe u zhvillua nėpėrmes mutacionit, ashtu siq mundohet teoria e evolucionit tė na bėjė tė besojmė. Nėse do tė ishte ashtu, si u krijuan dhe si u koduan informatat enorme brenda ADN-sė? Evolucionistėt, tė cilėt rrėnjėt e jetės ua lėnė rastėsisė, faktikisht nuk kanė asnjė koment pėr tė bėrė nė temėn e rrėnjėve tė jetės. Kur i pyet ata lidhur me rrėnjėt e ADN-sė, me fjalė tjera kodit gjenetik, merr pėrgjegjje tė njėjtė nga tė gjithė ata. Leslie E. Orgel pėr shembull, njė nga biokimistėt evolucionistė mė tė njohur tė kohės sonė, ofron pėrgjegjen nė vazhdim:

Ne nuk i kuptojmė as edhe tiparet e pėrgjithshme tė origjinės sė kodit gjenetik…Ky ėshtė aspekti mė enigmatik i problemit tė origjinės sė jetės dhe mund tė nevojiten zbulime tė mėdha konceptuale apo eksperimentale para se tė bėjmė ndonjė progres thelbėsor nė kėtė drejtim.

Kėshtu mbesin krejt tė stepur ata qė pohojnė se miliona faqe, apo biliona pjesė informatash janė shkruar nga rastėsia. Ashtu si secili libėr apo pjesė informate ka autorin apo pronarin e tij, njėsoj e kanė edhe informatat nė ADN: dhe ai Krijues ėshtė Zoti ynė, poseduesi i diturisė dhe arsyes superiore e tė pafundme.
/marre nga: http://www.dritaebesimit.com/tema/shkence/adn%20sfidon%20rastesine.htm /
Identifikuar

...........xXx............
Faqe: [1]
  Printo  
 
Shko te: