BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kosova
30 Prill 2012 - 17:33 | LAJME
TRANSLATE
 
Nuset e mitura të Kosovës!
Nuset e mitura të Kosovës!PRISHTINE - Tradita e martesave të hershme tek komuniteti rom, ashkali dhe egjiptas, (RAE) nuk ka pësuar ndryshime. Vajzat e tyre ende martohen të mitura si nënat dhe gjyshet. Kur fëmijët lindin fëmijë, sfidat janë të mëdha.

Edhe pse sapo kanë kaluar të 40-tat, Gezimi dhe Sulltanja egjiptas, kanë 25 vjet martesë dhe pesë fëmijë. Katër prej tyre i kanë martuar në moshën 15-16 vjeçare ndërsa tashmë janë gjyshër të 7 nipave dhe mbesave. Edhe ata u fejuan sapo morën në dorë Abetaren. Bashkë me shkronjat e para mësuan se të tjerët kishin marrë për ta vendimin më të rëndësishëm në jetë.

“Jam feju 7 vjeç, kur s´kam dit as çka asht fejesa. Disa shokë bajshin hajgare me mu dhe pse isha i fejuar me shihnin ndryshe. Pasi mbusha 15 vjet jam martu me dasëm e me flamur kombtar shqiptar, siç e kemi tradite. E sot i falënderoj prindërit e mi që m´kanë taku me nje familje dhe vajze të ndershme të cilën e kam edhe sot dhe i kam me te 5 fëmijë”, thotë Gëzim Pallulli.

Bashkëshortja e Gëzimit, Sulltanja rrëfen po ashtu të njëjtën histori. Martesa nuk e la gjatë luante me moshataret: “M´kanë feju 7 vjet e m´kanë martu me 15 vjet. E re, por...atëherë o konë zakon ku t´jep baba dhe na t´ pëlqeu e s´të pëlqeu, asht dashtë me e marr. Mua Gëzimi më pëlqente, por...Nuk t´rrej! Ditën e parë-nuse u pata mërzit shumë se erdha prej qyteti n´katund e mendojsha: “Khu, qysh me ik e me shku n´shpi?!”Mandej u msova e s´më dukej kund më mirë. Shtatzanë fill jam mbet. Me 16 vjet ma ka fal Zoti djalin. I kemi pesë fëmijë, tri çika e një djalë i kemi martu. Tash i kam 41 vjet dhe jam gjyshe e katër nipave e tri mbesave”.

Tradita e martesave të hershme dhe të komunitetit RAE, bën që të zvogëlohet mundësia e shkollimit dhe edukimit të mirëfilltë të brezave të rinj. Ndërsa arsyet për lidhje martesash mbesin të njëjta, si dikur.

Edhe familja e Gëzimit është ndër ato familje, të cilat janë mbajtur fort pas traditës, duke i martuar fëmijët, ashtu si vepruan paraardhësit nëpër breza; prej 15 deri në 17 vjet. “Unë i kam ruajt traditat dhe s´kam pas qejf me m´shku rrugëve t´kqija. Si e kanë kry shkollën i kam çu te burrat e vet. Asnjërin nuk e kam martu pa pyet. Të tria i kam në tri shtete t´Evropës dhe të gjitha e kanë jetën ma t´mirë se te unë”, arsyetohet Gëzimi.

E njëjta ndodhi edhe me Binakun, djalin e vetëm të kësaj familjeje, i cili u martua në moshen 16-të vjeçare, me nusen një vit më të re, me të cilën ka dy fëmijë. Por kjo familje tradicionale egjiptase ka vendosur të nisë një udhë të re. Edona 13 vjeçare ka forcën për të sfiduar fatin dhe guximin për një jetë më ndryshe dhe të ardhme më të mirë. Ajo mendon se duke ruajtur vlerat tradicionale mund të përqafohen ato bashkëkohore. “Nuk martohem herët në asnjë mënyre. Në pajtim me prindërit do të vazhdoj shkollimin. Martesa, pas diplomimit ne fakultet. Kismet!”

Martesa, si një vendim i rëndësishëm në jetë, në familjet RAE nuk ka pësuar ndryshime me kalimin e kohës dhe vajzat martohen –të mitura, si nënat dhe gjyshet e tyre. Dhe kur fëmija lind fëmijë, sfidat, të cilat do t´i përcjellin gjithë jetën janë të vetëkuptueshme, thotë për Deutsche Wellen-n, sociologja Vaxhide Sopjani, e cila është autore e një hulumtimi në bashkëpunim me organizatën “Save the Children”.
“Gjatë hulumtimi ne kemi has edhe nuse 12-13 vjeçare dhe rrallëherë mbi moshën 18-të. Në këtë moshë vajza e mitur vihet në pozitë shumë të rëndë, e papërgatitur për sfidat e bashkëshortësisë e sidomos të shtatzënisë dhe edukimit të fëmijëve, e cila është në shpërputhje të ashpër me aftësitë psikofizike të vajzave të këtij komuniteti.

Pikërisht këtu fëmijët lindin fëmijë të cilët s´janë në gjendje t´i edukojnë ashtu si duhet. Prandaj edhe kemi raste të shpeshta të kërkesës së ndihmës mjekësore, qoftë në psikiatri apo probleme gjenekologjike”, thotë z.Sopjani,

(er.nu/Deutsche Welle/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga enveristi, tiran mė 01-05-2012 nė 09:11
po mire e kan pse keta shipcat e ton qe jane shkolluar naj kajten nanen tu na vjedhe e qkrdhy,Pirolla u qofte RAE vetem vazhdoni se keshtu sepse vajzat tona na moren ftyren me gjithqka tu martue

Dėrguar nga maximus, Tirane mė 01-05-2012 nė 08:19
Ato nuk jane nuse te Kosoves por te komunitetit te tyre!
       Shqiperia
22 Shtator 2014
Mblidhet grupi parlamentar i PS, deputetët vlerësojnë masat gjatë vizitës së Papës
Deputetët e Partisë Socialiste kanë zhvilluar sot mbledhjen e radhës së grupit nën drejtimin e Gramoz Ruçit. Deputetët vlerësuan masat e marra gjatë vizitës së Papa Françeskut. Ata vlerësuan punën e ministrit të Brendshëm Saimir Tahiri
KOMENTO
       Kosova
22 Shtator 2014
Afitete Jahjaga nderohet me çmimin ‘Nisma Globale Klinton’
Presidentja e Kosovës Atifete Jahjaga është nderuar me çmimin e lidershipit për shërbimet publike nga ‘Nisma globale Klinton’
KOMENTO (1)
       Rajoni
22 Shtator 2014
Greqia në alarm, identifikohen raste xhihadistësh në vend
Policia dhe shërbimet sekrete greke janë vënë në alarm për rrezikun e pranisë së elementëve xhihadistë në vend. Sipas mediave greke, policia dhe shërbimet inteligjente kanë identifikuar raste të elementëve që dyshohet se janë të lidhur me ekstremistët
KOMENTO (1)
       Bota
22 Shtator 2014
Përleshje në kufirin Turqi-Siri
Të dielën shpërthyen përleshje, ndërsa Turqia, mbylli kufirin me Sirinë, për të ndalur fluksin masiv të refugjatëve kurdë, të cilët i largoheshin kamionëve të militantëve të Shtetit Islamik
KOMENTO (1)
       Sport
22 Shtator 2014
Inter lëshon pikë në Palermo
Skuadra e Interit ka lëshuar një rast të mirë për tre pikë ndaj skuadrës inferiore Palermos, duke barazuar me rezultat 1-1, në një sfidë mjaft të tensionuar. Interi nuk e nisi mirë këtë ndeshje, pasi në minutën e 3-të u dënua për shkak të gabimit amatoresk të Vidicit, i cili duke e kthyer topin te portieri i tij Samir Handanovic, ia fali sulmuesit të Palermos, Franco Vazques që e la të shtangur me të majtën portierin slloven
KOMENTO
       Kulture
22 Shtator 2014
Durrës, i jepet titulli “ Qytetar Nderi” kreut të Bashkisë së Selanikut
Bashkia e Durrësit i ka dhënë sot titullin “Qytetar Nderi” kreut të Bashkisë së Selanikut Janis Butaris . Ndërkohë një nga sheshet e qytetit bregdetar do të mbajë emrin “Selaniku”
KOMENTO
       Metropol
22 Shtator 2014
Propozim për martëse? Më keq se kaq, s’ka ku të shkojë- VIDEO
Një propozim për martesë që shkoi shumë keq. Një tip ka zgjedhur që gjatë një xhiroje me varkë me shoqërinë dhe vajzën me të cilën ka thurur ëndrrat për të ardhmen të bëjë dhe hapin e madh, propozimin për martesë
KOMENTO (1)
       Teknologji
22 Shtator 2014
Bima magjike Artemisia, vret qelizat kanceroze pėr 16 orė
'Artemisia annua', kjo ėshtė bima magjike qė lufton kancerin. Ashtu sic dimė, kanceri ėshtė sėmundja mė e fshehur, por qė kur shfaqet nuk ka shėrim. Por bima, Artemisia anunna, ėshtė njė bimė vret 98 deri 100% tė tumorit nė vetėm 16 deri 24 orė!
KOMENTO (1)
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
   
   
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Nis ndėrtimi i Korridorit Jugor tė Gazit, Gjiknuri: Shqipėria nė hartėn energjitike tė Evropės
 
 
BALKANWEB.TV
Kinezėt rrime me ditė nė radhė Phone 6 dhe i shesin mė shtrenjtė
 
 
BALKANWEB.TV
PD dorėzon nė Kushtetuese tre projektligje, Halimi: Janė antikushtetues
 
 
BALKANWEB.TV
Ja ēfarė ndjeni kur putheni dhe bėni seks
 
 
BALKANWEB.TV
Propozim pėr martėse? Mė keq se kaq, s’ka ku tė shkojė
 
 
BALKANWEB.TV
Pėrshtypjet e Papės nė kthim: Shqipėria vend evropian, kulturė pėr tė ndėrtuar vėllazėrinė
 
 
BALKANWEB.TV
Moti pėr sot, 22 shtator
 
 
BALKANWEB.TV
Rama: Shqipėria priti me sukses Papėn, falenderoj Presidentin dhe Bashkinė e Tiranės
 
 
BALKANWEB.TV
Papa Fraēesko mbyll vizitėn nė Shqipėri, pėrcillet nga Kryeministri Rama
 
 
BALKANWEB.TV
Fushė-Krujė, Ati i Shenjtė viziton qendrėn ‘Betania’
 
 
BALKANWEB.TV
Papa nė Katedralen e Shėn Palit: Kuptova vuajtjet tuaja, popull martirėsh
 
 
BALKANWEB.TV
Papa mesazh Botės: Merrni shembull nga kombi i shqiponjave!
 
 
BALKANWEB.TV
Papa bekon Shqipėrinė, nė shesh tė gjitha besimet fetare
 
 
BALKANWEB.TV
Incidente gjatė vizitės sė Papės, snajperisti qėllon padashje
 
 
BALKANWEB.TV
Vatikani: Ja mesazhi qė Papa la nė Librin e Pėrshtypjeve
 
 
 
 
FOTOGALERI
Stefano De Martino ēantė 5 mijė euro dhuratė bashkėshortes
 
 
FOTOGALERI
Rihanna ja fotot nudo tė hakeruara
 
 
FOTOGALERI
Mamaja qė lindi dy grupe binjakėsh nė mė pak se njė vit
 
 
FOTOGALERI
Alicia Keys pozon nudo shtatzėnė
 
 
FOTOGALERI
Finnegan, qeni me bishtin mė tė gjatė nė botė
 
 
FOTOGALERI
Makina qė kthehet nga Mitsubishi nė Lamborghini
 
 
FOTOGALERI
Shtretėrit mė tė ēuditshmit nė botė
 
 
FOTOGALERI
Nė mbrėmja Gala tė bamirėsisė kush mund tė zhvishet mė shumė
 
 
FOTOGALERI
Ish e dashura e Ashley Cole: Balotelli, njė hamshor i vėrtetė italian
 
 
FOTOGALERI
Birra derdhet “lumė” nė festėn e madhe nė Mynih
 
 
FOTOGALERI
Papa Fraēesku mbyll vizitėn e tij nė Shqipėri, pėrcillet nga Kryeministri Rama
 
 
FOTOGALERI
Papa Franēesku bekon djalin e kryeministrit Rama
 
 
FOTOGALERI
Fushė-Krujė, Ati i Shenjtė viziton qendrėn ‘Betania’
 
 
FOTOGALERI
Papa Franēeksu takon familjen e Presidentit
 
 
FOTOGALERI
Tortat mė spektakolare nė botė
 
 
FOTOGALERI
Papa nė Katedralen e Shėn Palit: Kuptova vuajtjet tuaja, popull martirėsh
 
 
FOTOGALERI
Mijėra kosovarė ne Tiranė pėr tė parė Papėn
 
 
FOTOGALERI
Papa takim me pėrfaqėsues tė besimeve tė tjera