BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kosova
30 Prill 2012 - 17:33 | LAJME
TRANSLATE
 
Nuset e mitura të Kosovës!
Nuset e mitura të Kosovës!PRISHTINE - Tradita e martesave të hershme tek komuniteti rom, ashkali dhe egjiptas, (RAE) nuk ka pësuar ndryshime. Vajzat e tyre ende martohen të mitura si nënat dhe gjyshet. Kur fëmijët lindin fëmijë, sfidat janë të mëdha.

Edhe pse sapo kanë kaluar të 40-tat, Gezimi dhe Sulltanja egjiptas, kanë 25 vjet martesë dhe pesë fëmijë. Katër prej tyre i kanë martuar në moshën 15-16 vjeçare ndërsa tashmë janë gjyshër të 7 nipave dhe mbesave. Edhe ata u fejuan sapo morën në dorë Abetaren. Bashkë me shkronjat e para mësuan se të tjerët kishin marrë për ta vendimin më të rëndësishëm në jetë.

“Jam feju 7 vjeç, kur s´kam dit as çka asht fejesa. Disa shokë bajshin hajgare me mu dhe pse isha i fejuar me shihnin ndryshe. Pasi mbusha 15 vjet jam martu me dasëm e me flamur kombtar shqiptar, siç e kemi tradite. E sot i falënderoj prindërit e mi që m´kanë taku me nje familje dhe vajze të ndershme të cilën e kam edhe sot dhe i kam me te 5 fëmijë”, thotë Gëzim Pallulli.

Bashkëshortja e Gëzimit, Sulltanja rrëfen po ashtu të njëjtën histori. Martesa nuk e la gjatë luante me moshataret: “M´kanë feju 7 vjet e m´kanë martu me 15 vjet. E re, por...atëherë o konë zakon ku t´jep baba dhe na t´ pëlqeu e s´të pëlqeu, asht dashtë me e marr. Mua Gëzimi më pëlqente, por...Nuk t´rrej! Ditën e parë-nuse u pata mërzit shumë se erdha prej qyteti n´katund e mendojsha: “Khu, qysh me ik e me shku n´shpi?!”Mandej u msova e s´më dukej kund më mirë. Shtatzanë fill jam mbet. Me 16 vjet ma ka fal Zoti djalin. I kemi pesë fëmijë, tri çika e një djalë i kemi martu. Tash i kam 41 vjet dhe jam gjyshe e katër nipave e tri mbesave”.

Tradita e martesave të hershme dhe të komunitetit RAE, bën që të zvogëlohet mundësia e shkollimit dhe edukimit të mirëfilltë të brezave të rinj. Ndërsa arsyet për lidhje martesash mbesin të njëjta, si dikur.

Edhe familja e Gëzimit është ndër ato familje, të cilat janë mbajtur fort pas traditës, duke i martuar fëmijët, ashtu si vepruan paraardhësit nëpër breza; prej 15 deri në 17 vjet. “Unë i kam ruajt traditat dhe s´kam pas qejf me m´shku rrugëve t´kqija. Si e kanë kry shkollën i kam çu te burrat e vet. Asnjërin nuk e kam martu pa pyet. Të tria i kam në tri shtete t´Evropës dhe të gjitha e kanë jetën ma t´mirë se te unë”, arsyetohet Gëzimi.

E njëjta ndodhi edhe me Binakun, djalin e vetëm të kësaj familjeje, i cili u martua në moshen 16-të vjeçare, me nusen një vit më të re, me të cilën ka dy fëmijë. Por kjo familje tradicionale egjiptase ka vendosur të nisë një udhë të re. Edona 13 vjeçare ka forcën për të sfiduar fatin dhe guximin për një jetë më ndryshe dhe të ardhme më të mirë. Ajo mendon se duke ruajtur vlerat tradicionale mund të përqafohen ato bashkëkohore. “Nuk martohem herët në asnjë mënyre. Në pajtim me prindërit do të vazhdoj shkollimin. Martesa, pas diplomimit ne fakultet. Kismet!”

Martesa, si një vendim i rëndësishëm në jetë, në familjet RAE nuk ka pësuar ndryshime me kalimin e kohës dhe vajzat martohen –të mitura, si nënat dhe gjyshet e tyre. Dhe kur fëmija lind fëmijë, sfidat, të cilat do t´i përcjellin gjithë jetën janë të vetëkuptueshme, thotë për Deutsche Wellen-n, sociologja Vaxhide Sopjani, e cila është autore e një hulumtimi në bashkëpunim me organizatën “Save the Children”.
“Gjatë hulumtimi ne kemi has edhe nuse 12-13 vjeçare dhe rrallëherë mbi moshën 18-të. Në këtë moshë vajza e mitur vihet në pozitë shumë të rëndë, e papërgatitur për sfidat e bashkëshortësisë e sidomos të shtatzënisë dhe edukimit të fëmijëve, e cila është në shpërputhje të ashpër me aftësitë psikofizike të vajzave të këtij komuniteti.

Pikërisht këtu fëmijët lindin fëmijë të cilët s´janë në gjendje t´i edukojnë ashtu si duhet. Prandaj edhe kemi raste të shpeshta të kërkesës së ndihmës mjekësore, qoftë në psikiatri apo probleme gjenekologjike”, thotë z.Sopjani,

(er.nu/Deutsche Welle/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga enveristi, tiran mė 01-05-2012 nė 09:11
po mire e kan pse keta shipcat e ton qe jane shkolluar naj kajten nanen tu na vjedhe e qkrdhy,Pirolla u qofte RAE vetem vazhdoni se keshtu sepse vajzat tona na moren ftyren me gjithqka tu martue

Dėrguar nga maximus, Tirane mė 01-05-2012 nė 08:19
Ato nuk jane nuse te Kosoves por te komunitetit te tyre!
       Shqiperia
30 Shtator 2014
Basha takon kreun e PPE, Daul: Parlamenti të bëhet sërish strehë e demokracisë
Kryetari i Partisë Demokratike Lulzim Basha ka takuar ditën e sotme kreun e PPE, Josef Daul. Gjatë takimit Daul theksoi se në Shqipëri duhet të respektohen shteti ligjor dhe vendimet e Gjykatës Kushtetuese
KOMENTO
       Kosova
01 Tetor 2014
Kaidanow: Politikanët të mendojnë për dëmet nga mungesa e institucioneve
Ish ambasadorja e SHBA-së në Kosovë, aktualisht Koordinatore për atiterrorizëm në Departamentit e Shtetit, Tina Kaidanow, ka thënë se liderët politikë në Kosovë, kanë përgjegjësi që sa më shpejt të dalin nga situata që është krijuar.
KOMENTO
       Rajoni
30 Shtator 2014
Putin viziton Serbinë më 16 tetor
Kryeministri i Serbisë, Aleksandar Vuçic, ka marrë konfirmimin zyrtar nga ambasadori rus në Serbi, Aleksandar Çepurin, se presidenti rus, Vladimir Putin, do ta vizitojë Serbinë më 16 tetor, me rastin e 70 vjetorit të çlirimit të Beogradit gjatë Luftës së Dytë Botërore
KOMENTO (2)
       Bota
01 Tetor 2014
Konfirmohet rasti i parë me virusin Ebola në SHBA
Autoritetet mjekësore në Shtetet e Bashkuara kanë diagnostikuar rastin e parë të Ebolës në vend.
KOMENTO
       Sport
01 Tetor 2014
Halili: S'e konvertoj me gjobë gjysmën e dënimit
Nuk është një nga presidentët më jetëgjatë në krye të një klubi, por është donatori që ka investuar më shumë se kushdo tjetër në Shqipëri për një ekip futbolli.
KOMENTO
       Kulture
30 Shtator 2014
Brigitte Bardot, perëndesha e kinemasë në Jubileun e 80 vjetorit
Simbol i seksit, yll i kinemasë, mbrojtëse e kafshëve dhe simpatizante e ekstremistëve të djathtë francezë. Brigitte Bardot është kthyer në një personalitet të kontestuar vitet e fundit. Më 28 shtator ajo mbushi 80 vjeç
KOMENTO (1)
       Metropol
30 Shtator 2014
U përfol se i ishte nënshtruar një operacioni, Pacolli: Gëzoj shëndet të plotë
Ndonëse disa media kosovare përfolën lajmin se Behgjet Pacollii ishte nënshtruar një ndërhyrje kirurgjikale, pasi vuante nga problemet në zorrën e trashë, zëvendëskryeministrit kosovar e ka mohuar këtë fakt.
KOMENTO
       Teknologji
01 Tetor 2014
Microsoft lançon zyrtarisht Windows 10
Më në fund Microsoft zbuloi emrin e versionit më të ri të Windows, ai do të quhet ‘Windows 10’.
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
   
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Ankesat e Greqisė, Nikolla: Do punojmė pėr tekstet duke respektuar fqinjėsinė
 
 
BALKANWEB.TV
Bota nė njė minutė, fotot top te dites
 
 
BALKANWEB.TV
Basha nė Bruksel: Kursi i qeverisė i kundėrt me atė qė pret BE
 
 
BALKANWEB.TV
3 deputetėt qė kontrolluan SHISH letėr Visho Ajazit: Na pėrgjove, jep llogari
 
 
BALKANWEB.TV
Njihuni me 3 vjeēarin, qė peshon 70 kilogramė
 
 
BALKANWEB.TV
BE, ambasadorėt: Luftoni krimin, reformoni gjyėsorin, Bregu: Shqipėria nė krizė politik
 
 
BALKANWEB.TV
Grabitja e qendrės tregtare nė Fier, nė pranga njėri prej autorėve
 
 
BALKANWEB.TV
Gjyqi ndaj Arben Frrokut, eksploziv makinės sė dėshmitarit kyē
 
 
BALKANWEB.TV
PD: AMA e RTSH, tjetėr tentakulė pėr marrjen e institucioneve
 
 
BALKANWEB.TV
Trageti i linjės Brindizi-Vlorė, pėrplaset me njė peshkarexhė, shpėtohen 3 persona
 
 
BALKANWEB.TV
Myslimanėt ndėrtojnė kishėn, ambasada e SHBA ēmim fshatin Malbardhė
 
 
BALKANWEB.TV
Femija shqiptar pi duhan, video qe trondit boten
 
 
BALKANWEB.TV
Bota ne nje minute, fotot top te ditės
 
 
BALKANWEB.TV
Fyle: Dialogu politik, prioritet. Opozita tė kthehet nė Parlament, qeveria tė marrė masa
 
 
BALKANWEB.TV
Universitetet, publikohen listat pėrfundimtare tė fituesve
 
 
 
 
FOTOGALERI
Skandal/ Kreu i shoqatės jepte statusin e jetimit nė kėmbim tė favoreve seksuale
 
 
FOTOGALERI
Tmerrohet pronari, gjarpri i madh varet nė tavan
 
 
FOTOGALERI
Michelle Hunziker, disa nga detajet e dasmės
 
 
FOTOGALERI
Elisabetta Gregoraci, e veshur si njė dele
 
 
FOTOGALERI
‘Beautiful’, Maitland Ward nė versionin heroine seksi
 
 
FOTOGALERI
Kylie Minogue seksi nė koncert
 
 
FOTOGALERI
Shakira shtatzėne, mahnitėse nė Paris
 
 
FOTOGALERI
Shishet pushtojne Maldivet, ja ana tjetėr e ‘parajsės’
 
 
FOTOGALERI
Ja e vėrteta e lajmit tė “vrasjes” sė foshnjės nga ISIS-i
 
 
FOTOGALERI
Presidenti Nishani vlerėson NAAC-un dhe personalitete tė shquara shqiptaro-amerikane
 
 
FOTOGALERI
Itali, seks nė rrugė, fotoja bėn xhiron e botės
 
 
FOTOGALERI
INUK aksion tek ‘Rruga e Durrėsit’ dhe ‘Brryli’: Lirojmė hapėsirat publike
 
 
FOTOGALERI
Intimo, ja tendencat e vjeshtė dimėr 2014
 
 
FOTOGALERI
Monica Bellucci, gjysmė shekulli i njė bukurie italiane
 
 
FOTOGALERI
George Clooney dhe Amal Alamuddin, ja fotoja e parė e ēiftit
 
 
FOTOGALERI
10 fundshpinat mė tė bukura nė botė
 
 
FOTOGALERI
“Po fituan do zhvishem”! Modelja mban premtimin, nudo nė stadium