BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kosova
30 Prill 2012 - 17:33 | LAJME
TRANSLATE
 
Nuset e mitura të Kosovës!
Nuset e mitura të Kosovës!PRISHTINE - Tradita e martesave të hershme tek komuniteti rom, ashkali dhe egjiptas, (RAE) nuk ka pësuar ndryshime. Vajzat e tyre ende martohen të mitura si nënat dhe gjyshet. Kur fëmijët lindin fëmijë, sfidat janë të mëdha.

Edhe pse sapo kanë kaluar të 40-tat, Gezimi dhe Sulltanja egjiptas, kanë 25 vjet martesë dhe pesë fëmijë. Katër prej tyre i kanë martuar në moshën 15-16 vjeçare ndërsa tashmë janë gjyshër të 7 nipave dhe mbesave. Edhe ata u fejuan sapo morën në dorë Abetaren. Bashkë me shkronjat e para mësuan se të tjerët kishin marrë për ta vendimin më të rëndësishëm në jetë.

“Jam feju 7 vjeç, kur s´kam dit as çka asht fejesa. Disa shokë bajshin hajgare me mu dhe pse isha i fejuar me shihnin ndryshe. Pasi mbusha 15 vjet jam martu me dasëm e me flamur kombtar shqiptar, siç e kemi tradite. E sot i falënderoj prindërit e mi që m´kanë taku me nje familje dhe vajze të ndershme të cilën e kam edhe sot dhe i kam me te 5 fëmijë”, thotë Gëzim Pallulli.

Bashkëshortja e Gëzimit, Sulltanja rrëfen po ashtu të njëjtën histori. Martesa nuk e la gjatë luante me moshataret: “M´kanë feju 7 vjet e m´kanë martu me 15 vjet. E re, por...atëherë o konë zakon ku t´jep baba dhe na t´ pëlqeu e s´të pëlqeu, asht dashtë me e marr. Mua Gëzimi më pëlqente, por...Nuk t´rrej! Ditën e parë-nuse u pata mërzit shumë se erdha prej qyteti n´katund e mendojsha: “Khu, qysh me ik e me shku n´shpi?!”Mandej u msova e s´më dukej kund më mirë. Shtatzanë fill jam mbet. Me 16 vjet ma ka fal Zoti djalin. I kemi pesë fëmijë, tri çika e një djalë i kemi martu. Tash i kam 41 vjet dhe jam gjyshe e katër nipave e tri mbesave”.

Tradita e martesave të hershme dhe të komunitetit RAE, bën që të zvogëlohet mundësia e shkollimit dhe edukimit të mirëfilltë të brezave të rinj. Ndërsa arsyet për lidhje martesash mbesin të njëjta, si dikur.

Edhe familja e Gëzimit është ndër ato familje, të cilat janë mbajtur fort pas traditës, duke i martuar fëmijët, ashtu si vepruan paraardhësit nëpër breza; prej 15 deri në 17 vjet. “Unë i kam ruajt traditat dhe s´kam pas qejf me m´shku rrugëve t´kqija. Si e kanë kry shkollën i kam çu te burrat e vet. Asnjërin nuk e kam martu pa pyet. Të tria i kam në tri shtete t´Evropës dhe të gjitha e kanë jetën ma t´mirë se te unë”, arsyetohet Gëzimi.

E njëjta ndodhi edhe me Binakun, djalin e vetëm të kësaj familjeje, i cili u martua në moshen 16-të vjeçare, me nusen një vit më të re, me të cilën ka dy fëmijë. Por kjo familje tradicionale egjiptase ka vendosur të nisë një udhë të re. Edona 13 vjeçare ka forcën për të sfiduar fatin dhe guximin për një jetë më ndryshe dhe të ardhme më të mirë. Ajo mendon se duke ruajtur vlerat tradicionale mund të përqafohen ato bashkëkohore. “Nuk martohem herët në asnjë mënyre. Në pajtim me prindërit do të vazhdoj shkollimin. Martesa, pas diplomimit ne fakultet. Kismet!”

Martesa, si një vendim i rëndësishëm në jetë, në familjet RAE nuk ka pësuar ndryshime me kalimin e kohës dhe vajzat martohen –të mitura, si nënat dhe gjyshet e tyre. Dhe kur fëmija lind fëmijë, sfidat, të cilat do t´i përcjellin gjithë jetën janë të vetëkuptueshme, thotë për Deutsche Wellen-n, sociologja Vaxhide Sopjani, e cila është autore e një hulumtimi në bashkëpunim me organizatën “Save the Children”.
“Gjatë hulumtimi ne kemi has edhe nuse 12-13 vjeçare dhe rrallëherë mbi moshën 18-të. Në këtë moshë vajza e mitur vihet në pozitë shumë të rëndë, e papërgatitur për sfidat e bashkëshortësisë e sidomos të shtatzënisë dhe edukimit të fëmijëve, e cila është në shpërputhje të ashpër me aftësitë psikofizike të vajzave të këtij komuniteti.

Pikërisht këtu fëmijët lindin fëmijë të cilët s´janë në gjendje t´i edukojnë ashtu si duhet. Prandaj edhe kemi raste të shpeshta të kërkesës së ndihmës mjekësore, qoftë në psikiatri apo probleme gjenekologjike”, thotë z.Sopjani,

(er.nu/Deutsche Welle/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga enveristi, tiran mė 01-05-2012 nė 09:11
po mire e kan pse keta shipcat e ton qe jane shkolluar naj kajten nanen tu na vjedhe e qkrdhy,Pirolla u qofte RAE vetem vazhdoni se keshtu sepse vajzat tona na moren ftyren me gjithqka tu martue

Dėrguar nga maximus, Tirane mė 01-05-2012 nė 08:19
Ato nuk jane nuse te Kosoves por te komunitetit te tyre!
       Shqiperia
22 Tetor 2014
Rama nė Beograd, SHBA: Pėrshėndesim shtyrjen e vizitės, problemet tė zgjidhen me dialog
Ambasada e SHBA nė Beograd pėrshėndet gatishmėrinė e kryeministrit serb Aleksander Vuēiē dhe homologut tė tij shqiptar Edi Rama pėr tė zgjidhur problemet pėrmes dialogut.
KOMENTO
       Kosova
22 Tetor 2014
Situata politike në Kosovë, Pack: Haradinaj nuk ka bazë të bëhet Kryeministër
Deputetja gjermane e Parlamentit Evropian, Doris Pack, ka thënë se ai që fiton vetëm 10 % të votave nuk ka bazë të kërkojë të bëhet kryeministër i një vendi
KOMENTO
       Rajoni
22 Tetor 2014
Protokolli i vizitės sė Ramės, mediat serbe: Mund tė hiqet nga axhenda takimi me Nikoliē
Beogradi nuk ka vendosur ende detajet pėr protokollin qė do tė ndiqet gjatė vizitės sė Kryeministrit shqiptar nė Beograd mė 10 nėntor. Sipas mediave serbe, ka shumė gjasė qė nė axhendė tė mungojė takimi me Presidentin serb Tomislav Nikoliē
Rama nė Beograd, SHBA: Pėrshėndesim shtyrjen e vizitės, problemet tė zgjidhen me dialog

KOMENTO
       Bota
22 Tetor 2014
OKB do të hetojë sulmet në Gaza
Sekretari i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Ban Ki-moon, ka thënë se po përgatit hetime të sulmeve ndaj objekteve të OKB-së, gjatë ofensivës së fundit të Izraelit në Rripin e Gazës.
KOMENTO
       Sport
22 Tetor 2014
Champagne: Turp ajo ndodhi në Beograd
Jerome Champagne, kandidat për postin e presidentit të FIFA-s, dhunën në Beograd e ka vlerësuar si një turp të madh. Michel Platini nga një “mik” i shqiptarëve, tani shihet me shumë dyshim dhe gati me mllef në tokën e shqiponjave.

KOMENTO
       Kulture
21 Tetor 2014
SHBA, vdes stilisti i njohur, Oscar de la Renta
Stilisti Oscar de la Renta, i cili ishte ndër të parët që u bë i njohur në modën amerikane duke veshur zonjat e para dhe njerëz të famshëm, vdiq në moshën 82 vjeçare
KOMENTO
       Metropol
22 Tetor 2014
Komisionet pa kuorum, deputetėt rrinė nė kafene
Vonesat nė orare janė kthyer nė njė ritual tė zakonshėm nė komi sionet parlamentare, ku tė gjithė presin tė gjithė. Mungesat e deputetėve janė kthyer shpeshherė nė kokėēarje pėr kryetarėt e komisioneve parlamentare
KOMENTO
       Teknologji
22 Tetor 2014
Samsung prezanton telefonin inteligjent Galaxy S5 Plus
Samsung prezantoi sot telefonin inteligjent Galaxy S5 Plus, një version i Galaxy S5 por me procesorin Snapdragon 805. Ashtu si paraardhësi i tij, edhe modeli i ri Plus sjell një lidhje më të shpejtë LTE përveç performancës më të përmirësuar.
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
   
   
   
   
   
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Kroaci, ēmenduri pas ndeshjes, grushtat shtrijnė pėrtokė arbitrin
 
 
BALKANWEB.TV
Bota nė njė minutė, fotot top tė ditės
 
 
BALKANWEB.TV
Moti pėr sot 22 tetor
 
 
BALKANWEB.TV
Mesila Doda: Opozita ti rikthehet punimeve nė Kuvend, karriget bosh nuk flasin
 
 
BALKANWEB.TV
Haxhinasto: Gjermania, partner kryesor nė investimet nė sektorin e ujit
 
 
BALKANWEB.TV
Ja si duket stadiumi i parė nga "Syri i Dronit
 
 
BALKANWEB.TV
Nė mes tė sfilatės, modeles i zgjidhen mbathejt
 
 
BALKANWEB.TV
Nikolla-studentėve tė ‘Vitrinės’: Do mundėsojmė njė dokument tė barasvlershėm
 
 
BALKANWEB.TV
Shtyrja e vizitės nė Beograd, Hoffman: Zgjedhje e zgjuar, pėrpjekje pėr pajtim
 
 
BALKANWEB.TV
Murgesha qė kėndon, “Like a virgin”
 
 
BALKANWEB.TV
INUK shemb me shpėrthim tė komanduar njė objekt 5 katėsh nė aksin Tiranė -Vaqarr
 
 
BALKANWEB.TV
Moti pėr sot 21 tetor
 
 
BALKANWEB.TV
Incidenti nė Serbi, Rama: S'mund tė ecim drejt BE-sė duke i vėnė ‘stėrkėmbēa’ njėri-tjetrit
 
 
BALKANWEB.TV
Hajduti rrihet me shkop nga shoferi i autobusit
 
 
BALKANWEB.TV
Tiranė, 4 familje pėrplasen me pėrmbaruesit, njė person tenton vetėvrasjen
 
 
 
 
FOTOGALERI
Maitland Ward, look nudo nė pasarelė
 
 
FOTOGALERI
Nėn ujė me barkun zbuluar, shtatzėnat si sirena
 
 
FOTOGALERI
Puthja e tigrit
 
 
FOTOGALERI
Emily tregon gjoksin nė Instagram
 
 
FOTOGALERI
E dashura seksi e futbollistit serb, po ēmend Italinė!
 
 
FOTOGALERI
Nė mes tė sfilatės, modeles i zgjidhen mbathjet
 
 
FOTOGALERI
425 metra mbi New York, pamje spektakolare nga gradaēela
 
 
FOTOGALERI
Angela Martini, cfarė klasi!
 
 
FOTOGALERI
Orinda Huta siē nuk e keni parė ndonjėherė
 
 
FOTOGALERI
Kur njė qeni i flihet s’pyet pėr vendin, ja fotot qesharake
 
 
FOTOGALERI
Ēfarė tė ka ndodhur, “Bridget Jones”?
 
 
FOTOGALERI
Shtėpia e re 24 milionė dollarė e Lady Gagės
 
 
FOTOGALERI
Kate, dalja e parė zyrtare pas njofimit tė shtatzėnisė
 
 
FOTOGALERI
Banditėt nė pishinėn olimpike tė Rio, selfie me pushkė pėrfundon ne Facebook
 
 
FOTOGALERI
Tentohen tė nxirren nga banesa 4 familje, pėrplasje fizike me permbarimin
 
 
FOTOGALERI
Nė shitje armėt pėr vrasjen e vampirėve, ja seti shumė i rrallė
 
 
FOTOGALERI
Njė 29-vjeēar seksi, ministri suedez i Shėndetėsisė
 
 
FOTOGALERI
Ngel dy herė nė provimin e matematikės, bėn tatuazh formulėn nė tė pasme