BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kosova
30 Prill 2012 - 17:33 | LAJME
TRANSLATE
 
Nuset e mitura të Kosovës!
Nuset e mitura të Kosovës!PRISHTINE - Tradita e martesave të hershme tek komuniteti rom, ashkali dhe egjiptas, (RAE) nuk ka pësuar ndryshime. Vajzat e tyre ende martohen të mitura si nënat dhe gjyshet. Kur fëmijët lindin fëmijë, sfidat janë të mëdha.

Edhe pse sapo kanë kaluar të 40-tat, Gezimi dhe Sulltanja egjiptas, kanë 25 vjet martesë dhe pesë fëmijë. Katër prej tyre i kanë martuar në moshën 15-16 vjeçare ndërsa tashmë janë gjyshër të 7 nipave dhe mbesave. Edhe ata u fejuan sapo morën në dorë Abetaren. Bashkë me shkronjat e para mësuan se të tjerët kishin marrë për ta vendimin më të rëndësishëm në jetë.

“Jam feju 7 vjeç, kur s´kam dit as çka asht fejesa. Disa shokë bajshin hajgare me mu dhe pse isha i fejuar me shihnin ndryshe. Pasi mbusha 15 vjet jam martu me dasëm e me flamur kombtar shqiptar, siç e kemi tradite. E sot i falënderoj prindërit e mi që m´kanë taku me nje familje dhe vajze të ndershme të cilën e kam edhe sot dhe i kam me te 5 fëmijë”, thotë Gëzim Pallulli.

Bashkëshortja e Gëzimit, Sulltanja rrëfen po ashtu të njëjtën histori. Martesa nuk e la gjatë luante me moshataret: “M´kanë feju 7 vjet e m´kanë martu me 15 vjet. E re, por...atëherë o konë zakon ku t´jep baba dhe na t´ pëlqeu e s´të pëlqeu, asht dashtë me e marr. Mua Gëzimi më pëlqente, por...Nuk t´rrej! Ditën e parë-nuse u pata mërzit shumë se erdha prej qyteti n´katund e mendojsha: “Khu, qysh me ik e me shku n´shpi?!”Mandej u msova e s´më dukej kund më mirë. Shtatzanë fill jam mbet. Me 16 vjet ma ka fal Zoti djalin. I kemi pesë fëmijë, tri çika e një djalë i kemi martu. Tash i kam 41 vjet dhe jam gjyshe e katër nipave e tri mbesave”.

Tradita e martesave të hershme dhe të komunitetit RAE, bën që të zvogëlohet mundësia e shkollimit dhe edukimit të mirëfilltë të brezave të rinj. Ndërsa arsyet për lidhje martesash mbesin të njëjta, si dikur.

Edhe familja e Gëzimit është ndër ato familje, të cilat janë mbajtur fort pas traditës, duke i martuar fëmijët, ashtu si vepruan paraardhësit nëpër breza; prej 15 deri në 17 vjet. “Unë i kam ruajt traditat dhe s´kam pas qejf me m´shku rrugëve t´kqija. Si e kanë kry shkollën i kam çu te burrat e vet. Asnjërin nuk e kam martu pa pyet. Të tria i kam në tri shtete t´Evropës dhe të gjitha e kanë jetën ma t´mirë se te unë”, arsyetohet Gëzimi.

E njëjta ndodhi edhe me Binakun, djalin e vetëm të kësaj familjeje, i cili u martua në moshen 16-të vjeçare, me nusen një vit më të re, me të cilën ka dy fëmijë. Por kjo familje tradicionale egjiptase ka vendosur të nisë një udhë të re. Edona 13 vjeçare ka forcën për të sfiduar fatin dhe guximin për një jetë më ndryshe dhe të ardhme më të mirë. Ajo mendon se duke ruajtur vlerat tradicionale mund të përqafohen ato bashkëkohore. “Nuk martohem herët në asnjë mënyre. Në pajtim me prindërit do të vazhdoj shkollimin. Martesa, pas diplomimit ne fakultet. Kismet!”

Martesa, si një vendim i rëndësishëm në jetë, në familjet RAE nuk ka pësuar ndryshime me kalimin e kohës dhe vajzat martohen –të mitura, si nënat dhe gjyshet e tyre. Dhe kur fëmija lind fëmijë, sfidat, të cilat do t´i përcjellin gjithë jetën janë të vetëkuptueshme, thotë për Deutsche Wellen-n, sociologja Vaxhide Sopjani, e cila është autore e një hulumtimi në bashkëpunim me organizatën “Save the Children”.
“Gjatë hulumtimi ne kemi has edhe nuse 12-13 vjeçare dhe rrallëherë mbi moshën 18-të. Në këtë moshë vajza e mitur vihet në pozitë shumë të rëndë, e papërgatitur për sfidat e bashkëshortësisë e sidomos të shtatzënisë dhe edukimit të fëmijëve, e cila është në shpërputhje të ashpër me aftësitë psikofizike të vajzave të këtij komuniteti.

Pikërisht këtu fëmijët lindin fëmijë të cilët s´janë në gjendje t´i edukojnë ashtu si duhet. Prandaj edhe kemi raste të shpeshta të kërkesës së ndihmës mjekësore, qoftë në psikiatri apo probleme gjenekologjike”, thotë z.Sopjani,

(er.nu/Deutsche Welle/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga enveristi, tiran mė 01-05-2012 nė 09:11
po mire e kan pse keta shipcat e ton qe jane shkolluar naj kajten nanen tu na vjedhe e qkrdhy,Pirolla u qofte RAE vetem vazhdoni se keshtu sepse vajzat tona na moren ftyren me gjithqka tu martue

Dėrguar nga maximus, Tirane mė 01-05-2012 nė 08:19
Ato nuk jane nuse te Kosoves por te komunitetit te tyre!
       Shqiperia
28 Korrik 2014
Raporti i DASH: Qeveria shqiptare pak pėrparime nė kthimin e pronave grupeve fetare
Departamenti Amerikan i Shtetit publikon raportin ndėrkombėtar pėr lirinė fetare pėr vitin 2013. Sipas DASH, qeveria shqiptare pėrgjithėsisht e ka respektuar lirinė e fesė.
KOMENTO
       Kosova
28 Korrik 2014
Kosovari plagos me armë zjarri dy gra në një festë në Kumanovë
Dy gra janë plagosur me armë zjarri në një festë familjare në Kumanovë të Maqedonisë. Autori i ngjarjes mësohet të jetë një djalë i ri nga Kosova
KOMENTO
       Rajoni
28 Korrik 2014
Plavë, shqiptarët e boshnjakët protestë në mbështetje të palestinezëve
Boshnjakët dhe shqiptarët kanë protestuar se bashku në Plavë në mbështetje të palestinezëve në Gaza
KOMENTO (5)
       Bota
28 Korrik 2014
Injorohet thirrja e OKB-së, sulmohet spitali në Gaza. Palët akuzojnë njëra-tjetrën
Në ditën e Bajramit sulmohet sërish në Gaza. Një zyrtar palestinez akuzoi Izraelin, ndërsa sipas ushtrisë izraelitë, sulmi është kryer gabimisht nga militantët palestinezë. Më herët, 15 vende anëtare të Këshillit të Sigurimit, kërkuan që të dyja palët ta respektojnë armëpushimin gjatë festës së Bajramit dhe pas saj
KOMENTO
       Sport
28 Korrik 2014
Lėv: Misioni s’ka mbaruar, dua dhe Kupėn e Europės
Trajneri i Kombėtares gjermane, Joakim Lėv, ka vendosur zyrtarisht tė vazhdojė bashkėpunimin me federatėn duke respektuar kėshtu kontratėn deri nė vitin 2016
KOMENTO
       Kulture
28 Korrik 2014
Ardian Vehbiu: Kadare që njoh do llahtarisej nga procesioni provincial
Një lexim prej studiuesi i debatit për çështjen Kadare-Nasho Jorgaqi. Pse u ndje i lënduar studiuesi dhe pse duhet të flasë shkrimtari, ku po shkojmë me dhunën verbale dhe pse do llahtarisej Kadare (shenjt) që po e nxjerrin si hero pozitiv të një narrative kombëtariste primitive…
KOMENTO (6)
       Metropol
28 Korrik 2014
Ministri Tahiri i dėrgon sms falenderimi Albana Osmanit
Emra tė njohur tė ekranit shqiptar, ndėr to dhe simpatikja Albana Osmani kanė nisur nė rrjetet sociale nismėn mė tė re ndėrgjegjėsuese pėr vendosjen e rripit tė sigurimit
KOMENTO (1)
       Teknologji
28 Korrik 2014
Qendra Insite, drogim nën mbikëqyrje mjekësore
Qendra “Insite” është një strukturë për injeksione të mbikëqyrura në zonën më të famëkeqe të heroinës në Vankuver
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
 
 
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Shikoni ēfarė bėn ky djalė 5-vjeēar!
 
 
BALKANWEB.TV
Rrėzohet shtylla nė Gramsh, gjen vdekjen njė 29-vjeēar. Askush nuk ndėrhyn
 
 
BALKANWEB.TV
Reforma territoriale, Arvizu: Kompromisi, rruga mė e mirė
 
 
BALKANWEB.TV
Ish-futbollisti driblon topin me penisin e tij!
 
 
BALKANWEB.TV
Besimtarėt festojnė Fiter Bajramin
 
 
BALKANWEB.TV
Ja ēfarė ndodh kur tėrhiqesh nė momentin e fundit nga trampolina!
 
 
BALKANWEB.TV
Banorėt e Orikumit kundėr hartės sė re, bllokojnė aksin Vlorė-Sarandė
 
 
BALKANWEB.TV
Politika uron besimtarėt myslimanė, Rama: Sot, tė gjithė tė barabartė
 
 
BALKANWEB.TV
Fiter Bajrami festohet nė tė gjitha rrethet e Shqipėrisė
 
 
BALKANWEB.TV
Besimtarėt festojnė Fiter Bajramin, apel qeverisė: Tė ndėrtohet Xhamia e Madhe
 
 
BALKANWEB.TV
Shakira 12 vjeēe, ja si kėndon e kėrcen
 
 
BALKANWEB.TV
“Territorialja”, banorėt e Bradasheshit protestė: Jemi kundėr bashkimit me Elbasanin
 
 
BALKANWEB.TV
Dako shtron iftar: Bashkėjetesa fetare vlerė e kombit tonė
 
 
BALKANWEB.TV
Rritja e vetėvrasjeve, MPB shkresė 12 drejtorive tė policisė
 
 
BALKANWEB.TV
PD: Reklamat e kushtueshme tė Ramės, njė mashtrim mė shumė pėr 300 ditėt
 
 
 
 
FOTOGALERI
Beyoncé dhe Jay-Z nė krizė, divorc pas pėrfundimit tė turneut
 
 
FOTOGALERI
Paris Hilton, seksi me bikini hot nė reklamen e hamburgerave
 
 
FOTOGALERI
Nga amvisė 90 kg nė njė seks bombė
 
 
FOTOGALERI
Roberto Cavalli, pushime nė Ibiza me tė dashurėn 26-vjeēare
 
 
FOTOGALERI
Franēeska Jace tregon kafshimin nė fundshpinė
 
 
FOTOGALERI
Nora Istrefi mbulohet pėr Bajram
 
 
FOTOGALERI
Ndėrtohet Xhamia e parė qė nė minare ka shqiponjėn
 
 
FOTOGALERI
Filip Ēakuli marton djalin, mes tė ftuarve dhe Rama
 
 
FOTOGALERI
Selfiet seksi qė u ngrenė moralin ushtarėve izraelitė
 
 
FOTOGALERI
Irina Shayk gjysmė nudo pėr Maxim
 
 
FOTOGALERI
SHBA, balona shumėngjyrėshe nė QuickChek Festival
 
 
FOTOGALERI
Fenomen i rrallė nė Tiranė, ndriēohet qielli natėn
 
 
FOTOGALERI
Hakerohen faqet kryesore online tė ministrive, mesazh politik me 13 pika
 
 
FOTOGALERI
Besimtarėt festojnė Fiter Bajramin, apel qeverisė: Tė ndėrtohet Xhamia e Madhe
 
 
FOTOGALERI
Ja e dashura 25-vjeēare e Diego Maradonas
 
 
FOTOGALERI
Jahti 100 milionė $ i Steve Jobs, nė portin e Brindisit