BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kulturė
18 Dhjetor 2013 - 08:53 | LAJME
TRANSLATE
 
Kristo Frasheri: Hoxha u distancua me Britaninë për çështjen e Vorio-Epirit
NGA: KRISTO FRASHERI
Kristo Frasheri: Hoxha u distancua me Britaninë për çështjen e Vorio-EpiritTIRANE-Gjatë viteve të luftës, Enver Hoxha nuk ngurroi të bashkëpunonte me Britaninë e Madhe. Siç dihet, Fronti Nacional Çlirimtar siguroi nga Londra, për nevojat e luftës kundër okupatorëve nazifashistë, ndihma në veshmbathje, në armatime e në të holla. Kur në përfundim të luftës Enver Hoxha nuk kishte më nevojë për ndihmat e Londrës, ai nuk hezitoi të distancohej prej saj. Nëse depërtojmë në thelbin e kësaj kthese, ajo u diktua jo nga motive ideologjike, por thjesht nacionaliste, meqenëse Britania e Madhe përkrahte lakmitë greke ndaj të ashtuquajturit Vorio-Epir.
 
Në vitet e para të Pasluftës, kur opinioni publik brenda dhe jashtë vendit ishte i bindur se Enver Hoxha ishte një gur shahu i mareshalit Tito dhe kur kundërshtarët e tij kujtonin se Shqipëria po shndërrohej dalëngadalë në republikën e shtatë të Federatës Jugosllave, ai sapo gjeti rastin, më 28 qershor 1948 i ndërpreu brenda një nate në mënyrë të befasishme marrëdhëniet me Partinë Komuniste Jugosllave. Më tej, me kalimin e tij në krahët e Moskës, kur paditej si një bolshevik i verbër, për t'u çliruar nga presioni i saj, ai i shkëputi në vitin 1961 në mënyrë spektakolare lidhjet me Moskën. Më vonë, kur Enver Hoxha akuzohej se po ndiqte mësimet e komunistëve ekstremistë kinezë të Mao Ce Dunit, ai i preu pa hezitim marrëdhëniet edhe me Kinën kur pa dëmin që i vinte prej tyre. Këto kthesa, shpeshherë tepër të guximshme, të cilat në jetën e përditshme të një qytetari mund të gjykohen të pamoralshme, në biografitë e burrave të shtetit duhen gjykuar të pamoralshme nëse ato dëmtojnë interesat e kombit.
 
Le të ecim më tutje. Ngjarjet e ndodhura në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore historikisht duhen analizuar nën prizmin e detyrave kryesore që shtroheshin para vendit. Ato qenë dy: çlirimi i Atdheut nga zgjedha e okupatorëve fashisto-nazistë italo-gjermanë dhe rimëkëmbja e Pavarësisë Kombëtare e Shqipërisë. Lufta e madhe antifashiste kundër agresorëve nazistë gjermanë, fashistë italianë, militaristë japonezë, ishte një ndërmarrje planetare. Për shkak të rrezikut të madh që ata sillnin me vete, udhëheqësit e kampit të madh antifashist kërkonin pjesëmarrjen në luftën kundër tyre jo vetëm të Fuqive të Mëdha, por edhe të shteteve të vogla, madje edhe të popujve të robëruar. Thirrjet e përditshme në gjuhën shqipe që vinin nëpërmjet valëve radiofonike nga Londra, Moska dhe Nju Jorku për të rrëmbyer armët kundër agresorëve nazifashistë tregojnë për rëndësinë që Treshja e madhe Antifashiste i kushtonte edhe pjesëmarrjes shqiptare në këtë betejë historike. Ato nuk qenë thirrje për festivale apo panaire, por për të dhënë jetën në fushën e betejës. 

Disa orë përpara se Kryeministri i Italisë, Benitto Musolini të ndërmerrte më 7 prill 1939 okupacionin ushtarak të Shqipërisë, ai i drejtoi qeverisë së Tiranës një ultimatum të hartuar në stilin e gangsterëve: Kërkonte leje për të vendosur ushtritë italiane në disa pika strategjike të Shqipërisë, përndryshe do të ndërmerrte pushtimin ushtarak të mbarë vendit. Mbreti Zog nuk e pranoi ultimatumin. Refuzimi i ultimatumit qe një veprim i drejtë, por largimi i tij nga Shqipëria si kaçak, pa i shpallur Italisë gjendjen e luftës, ishte një qëndrim i gabuar, i cili rëndoi për keq, jo vetëm për të ardhmen e Shqipërisë, por edhe për kurorën e tij mbretërore. Me largimin e tij nga Shqipëria pa shpallur gjendjen e luftës dhe me shpërndarjen e qeverisë mbretërore sapo kaloi Kapshticën, Zogu e humbi të drejtën të kishte një qeveri antifashiste shqiptare në mërgim. Këtë zbrazëti konstitucionale Musolini e shfrytëzoi duke shpallur më 12 prill 1939 se Shqipëria nuk e kishte humbur statusin e një shteti të pavarur dhe se në Shqipëri kishte ndodhur vetëm një ndryshim kurore mbretërore, nga ajo e mbretit Zog, në atë të mbretit të Italisë, Viktor Emanuelit të Tretë. Me këtë manipulim konstitucional, Shqipëria mbeti pa pasur një qeveri antifashiste në mërgim, siç kishin gjithë shtetet e tjera të pushtuara të Europës.
 
Si vend i pushtuar nga Italia fashiste, vetëkuptohet se qeveria kolaboracioniste e Tiranës ishte e detyruar të ndiqte fatin e qeverisë së Romës. Si rrjedhim, në luftën që Italia fashiste i shpalli Greqisë më 28 tetor 1940, qeveria kolaboracioniste e Tiranës u detyrua, në bazë të një ligji mbretëror, të solidarizohej me Romën.
 
Me këtë rast u duk dëmi që pati Shqipëria nga mungesa e një qeverie antifashiste në mërgim. Qeveria greke e konsideroi pa të drejtë deklaratën e kolaboracionistëve të Tiranës sikur këtë luftë ia kishte shpallur Greqisë vetë Shqipëria. Në bazë të kësaj deklarate, qeveria greke u përgatit të kërkonte në fund të luftës nga Shqipëria si dëmshpërblim aneksimin e të ashtuquajturit Vorio-Epir - dhjetë rrethet jugore që në atë kohë bënin pjesë në qarqet e Gjirokastrës e të Korçës.
 
Rreziku i gjymtimit territorial ishte një arsye më tepër që shqiptarët ta intensifikonin në shkallën më të lartë rezistencën e armatosur antifashiste, me qëllim që në mbarim të luftës Shqipëria të njihej si pjesëtare e koalicionit të madh antifashist. Në këto rrethana, pas dhjetorit të vitit 1942, nën udhëheqjen e kryesisë së Frontit Nacional Çlirimtar, lufta partizane mori përpjesëtime galopante. U kalua, nga çetat lokale, në batalione krahinore; më tej, në verën e vitit 1943, nga batalionet, në brigada sulmuese; më 1944, nga brigadat, në divizione, deri në korparmata. Përkundrazi, repartet e armatosura të Ballit Kombëtar, në vend të luftës kundër okupatorëve kaluan në bashkëpunim me ta. Bashkëpunimi shpuri në shpërbërjen e tyre, derisa mbeturinat balliste dhe legaliste mërguan së bashku me repartet hitleriane jashtë vendit.
 
Kontributi që ka dhënë ushtria nacionalçlirimtare gjatë Luftës së Dytë Botërore kundër okupatorëve u analizua nga Konferenca e Paqes, e cila u zhvillua në Paris në vitin 1946. Ndër 21 shtetet që morën pjesë në këtë konferencë, vetëm njëri prej tyre - Greqia - nuk e përfilli kontributin që dha Shqipëria në Luftën e Dytë Botërore. Gjatë konferencës, kryeministri i saj, Kostandin Caldaris u ra përditë borive se, gjatë luftës Shqipëria ishte jo viktimë, por aleate e Italisë fashiste, mbasi ajo më 28 tetor 1940 i kishte shpallur luftë Greqisë. Asnjë nga pjesëtarët e tjerë të kampit antifashist nuk e miratoi tezën e Athinës. Caldaris vazhdoi deri në fund të ngulte këmbë për të mos e pranuar Shqipërinë në radhët e fitimtarëve. Duke u mbështetur në kontributin që dha ushtria nacionalçlirimtare shqiptare në Luftën e Dytë Botërore dhe pavarësisht nga argumentet juridike që përdorën miqtë e Greqisë për të përkrahur Athinën, Konferenca e Paqes nuk e cilësoi Shqipërinë shtet agresor. Në fund të punimeve të saj, Konferenca e Paqes, pavarësisht nga antipatia që disa shtete kishin ndaj qeverisë së kryesuar nga E. Hoxha, u detyruan përballë faktit kokëfortë të Luftës Nacional Çlirimtare ta pranonin Shqipërinë si aleate të Kampit të madh Antifashist. Në Konferencën e Paqes doli dhe më tepër në dritë kontributi që dha Lufta Antifashiste Nacional Çlirimtare në mbrojtjen e pavarësisë dhe të integritetit tokësor të Shqipërisë.
 
Kur dëgjon argumentet e disa pseudoanalistëve se, Lufta Nacional Çlirimtare është zhvilluar më tepër në letër se në terren, ose se, Lufta Nacional Çlirimtare i shërbente më tepër Jugosllavisë se Shqipërisë, ose se, Lufta Nacional Çlirimtare i sillte më tepër dëm se dobi pavarësisë së Atdheut, - të duket sikur është ringjallur Din Caldaris dhe pëshpërit si sufler fjalimet tashmë të harruara që ai mbante orë e çast në Konferencën e Paqes në Paris.
 
Nëse e pranojmë gjykimin e historisë, e cila mbështetet në rezultatet e arritura dhe jo në llafollogji, nuk ka përse ta mohojmë rolin pozitiv që luajti Lufta Antifashiste Nacional Çlirimtare në rivendosjen e pavarësisë kombëtare të Shqipërisë dhe në shpëtimin e atdheut nga copëtimi territorial.
(Vijon nesër) 

(a.n/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Metush Zenuni, Kacanik mė 19-12-2013 nė 09:56
Keshtu duhet te flet nje historian, nje shkencetar i kalibrit te Kristo Frasherit, i cili bazohet ne te dhena shkencore e historike e jo nga ndikimet e politikes ditore dhe perfitimet personale karrieriste. Mr.sc. Metush Zenuni - Historian - Kacanik - SHQIPERI.

Dėrguar nga PUPI, USA mė 19-12-2013 nė 04:50
Pershendetje Profesor.Si gjithmone analize realiste.
Profanet qe nuk kane asnje horizont dhe ne mungese te argumenteve si ne cdo rast tjeter godasin autorin.Asnjeri nuk provon qendrimi i anglise nuk eshte ai qe paraqet Profesori.me kollaj eshte te heedhesh balte se te japesh argumente

Dėrguar nga Korabi mė 18-12-2013 nė 22:18
Nuk e di se cfare e shytu Enver Hoxhen te distancohej nga Britania, por duhet thene qe ky distancim ishte ne te mire te Shqiperise, madje dhe incidenti i Kanalit te Korfuzit, edhe pse fillimisht na demtoi i tregoi Anglise qe nuk do ishte dhe aq e lehte nderhyrja e saj. Anglia ishte shprehur hapur per aneksimin e Epirit te Veriut, dhe per kete ka dokumenta dhe fakte historike, u pelqen apo jo komentuesve ketu.

Dėrguar nga enver hoxha, Hamburg mė 18-12-2013 nė 21:26
Lexova komentet verejta se shumica nuk pajtohen me historianin thash me vete athua pas 70vjetesh edhe per uck do te thuhet se nuk luftoi per liri turp nje pjes e shqiptarv me te vertet jan te pa turpshem

Dėrguar nga Lipe Gremi mė 18-12-2013 nė 19:46
Eshte nje kontribut I pacmuar I Prof.Frasherit qe me shkrimet e tij,ndonese edhe ne kete moshe te kaluar,mundohet te ndricoje ngjarje te vecanta ne historine e kombit tone.Sa per injorantet qe vazhdojne me luften kunder komunizmit,le te shohin pak mbrapa dhe te pyesin kush I shtyu ata djeme te rinj te bashkohen e te luftojne ne brigadat internacionale ne Spanje kundra Frankos,dhe instalimit te fashizmit?

Dėrguar nga gt mė 18-12-2013 nė 18:47
Kolin,

Mund te thuash se per te njejten arsye. ka pase nje rezulute para Kongresit Amerikan ne perkrahje te grekve, prej nje kongressmani nga Florida.

Dėrguar nga Kolin, ēun tirone dje - shtetas europjan sot, Francė mė 18-12-2013 nė 17:04
PO ME AMERIKĖN O I RRJEDHUR PSE U DISTANCUA E.H? APO EDHE ME TA PĖR VORIO-EPIRIN?

Dėrguar nga fiku, durres mė 18-12-2013 nė 17:02
Ky eshte nje tjeter shkrim i turpshem i nje historiani matufo komunist. Turp.

Dėrguar nga Jaku, Boston / USA mė 18-12-2013 nė 15:19
Historiani i kuq K.Frasheri po i ben kundrapeshe nje shkrimi ne gazeten Panorama qe jepte 15 fakte bazuar ne dokumentacionin e vete komunistave se E. Hoxha eshte kriminel lufte.
Une do te pyesja Kristo frasherin:
Per patriotizem e grisi E. Hoxha Marreveshjen e Mukjes?
Po intelektualet qe kishin studiuar ne perendim per patriotizem i vrau dhe burgosi?
Po lidhja jugosllavine per patriotizem u be?
Po baza ruse ne Vlore per patriotizem u lejua?
Oh harrova "Vellezerit kineze dhe miqte kosovare"

Dėrguar nga uēē mė 18-12-2013 nė 14:52
eshte koha e paqes per shpirtin tend profesor. ik i qete! e di qe do thuash qe "eshte kohe horrash per te ikur i qete", por mos harro! kur te gjithe sat****et qe e kane zhvatur e kane braktisur, duke e lene ne meshiren e fatit kete komb, ne fundin e shpirtit ka gjetur driten per te ndricuar rrugen e tij. ik i qete profesor! shqiperia eshte nje rruge qe skthehet dhe shqiptaret nje organizem me shpirt shume me te forte, nga trupi dhe oreksi i atyre qe na rrethojne.
 Vazhdimi komenteve: 1   2  
       Shqiperia
02 Shtator 2014
Rrëzohet maunia, bllokohet rruga Gjirokastër-Sarandë
Nga vendngjarja raportohet se nuk ka pasur të lënduar nga rrëzimi i mjetit, ndërsa policia ka mbërritur në vendngjarje dhe po orienton lëvizjen e makinave me qëllim shmangien e trafikut
KOMENTO
       Kosova
02 Shtator 2014
PDK: Ejani te Flora Brovina të bëjmë marrëveshje
Kryesia e Partisë Demokratike të Kosovës, në mbledhjen e mbajtur sot, shqyrtoi përgatitjet për mbajtjen e suksesshme të Seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës dhe themelimin e institucioneve kushtetuese dhe shtetërore të Republikës së Kosovës
KOMENTO (3)
       Rajoni
02 Shtator 2014
Ballkani sërish viktimë e shirave të rrëmbyeshëm
Reshjet e rrëmbyeshme, të shoqëruara me erëra të fuqishme, madje edhe me breshër, kanë përfshirë rajonin e Ballkanit këtë fillimshtatori, njoftuan sot mediat e rajonit
KOMENTO
       Bota
02 Shtator 2014
Kërcënimi i Putin: Nëse dua e marr Kievin për dy javë
Forcat ruse po tregojnë shenja më të përgjithshme në Ukrainë, derisa raportohet se presidenti rus Vladimir Putin ka thënë se forcat e tij “mund të marrin Kievin “për dy javë”
KOMENTO
       Sport
02 Shtator 2014
Shevchenko: Kalimi te Liverpooli, hap i qëlluar i Balotellit
Andriy Shevchenko ka lavdëruar Mario Balotellin dhe thotë se ai do të përfitojë nga një shans i dytë në Ligën Premier me Liveproolin. “Nëse ai nuk ishte i lumtur dhe as Milani, ishte e drejtë të ndahen. Por unë e pashë Marion në Kampionatin Evropian dy vite më parë në Ukrainë dhe Poloni – ai ishte një lojtar fantastik dhe unë refuzoj të besoj se kjo është humbur”

KOMENTO
       Kulture
02 Shtator 2014
Artan Shkreli: Zbulohet në Koman kisha e shekullit të VIII
Arkitekti Artan Shkreli bën me dije se gjatë gërmimeve në Koman është bërë një zbulim mbreslënës që lidh fiset iliro-trake me fiset e reja arbnore
KOMENTO (9)
       Metropol
02 Shtator 2014
Nora Istrefi i jep fund beqarisė, ja fotot e dasmės!- FOTO
Ka filluar ceremonia e dasmės sė Nora Istrefit. Aktualisht mysafirėt janė nė cocktail-in e dasmės nė tė cilin janė tė ftuar 350 persona. Mes tyre janė Ledri Vula, Capital T, Gili, Shyhrete Behluli, Ermal Fejzullahu, Grupi TDS, Capital T, Teuta Selimi e shumė artiste tė tjerė
KOMENTO
       Teknologji
02 Shtator 2014
BE heton marrëveshjen Facebook-WhatsApp
BE-ja është duke hetuar nëse shuma e madhe e parave që Facebook ka paguar për blerjen e WhatsApp është e mirë për publikun, dhe do të vendosë në fillim të muajit të ardhshëm nëse do ta ratifikojë marrëveshjen
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
"BSH", nė Prokurori pasuritė e tė arrestuarve. Kėshilli Mbikėqyrės tė premten nis marrja nė pyetje
 
 
BALKANWEB.TV
Xhihadistėt e ISIS i presin kokėn gazetarit tjetėr amerikan Steven Sotloff
 
 
BALKANWEB.TV
Rama: Elbasani i kthyer nė kantier ndėrtimi e shprese falė mbėshtetjes sė qeverisė
 
 
BALKANWEB.TV
Vdes nė kėrkim tė gurėve, gruaja: Ndihmė pėr jetimėt
 
 
BALKANWEB.TV
Lufta pėr xhihad nga shqiptarėt nė Siri, Bushati: Po luftojmė fenomenin
 
 
BALKANWEB.TV
Renzi i pėrgjigjet kritikave tė ‘The Economist’ me njė akullore me kaush
 
 
BALKANWEB.TV
Vjedhja nė BSH, FMN: Do flasim nė momentin e duhur, nė 8 shtator
 
 
BALKANWEB.TV
Veliaj: S’doni tė punoni nė Call Centre?! Ti kthejmė lavdinė arsimit profesional
 
 
BALKANWEB.TV
CNN: Kosova me numėr relativisht tė vogėl tė luftėtarėve nė Siri
 
 
BALKANWEB.TV
Imami kėrcėnohet me jetė sepse shprehet kundėr ekstremizmit nė fe
 
 
BALKANWEB.TV
Del mė 7 shtator, pamje ekskluzive tė iPhone 6
 
 
BALKANWEB.TV
Ushtria e karkalecėve sulmon qytetin, Madagaskar nė kaos
 
 
BALKANWEB.TV
Ksamil, kabllo korenti nėn ujė
 
 
BALKANWEB.TV
Durrės, dhunohen pėr vdekje 2 kunatat e moshuara, policia: Po hetojmė nė dy pista
 
 
BALKANWEB.TV
Basha: Rama bllokadė tė padėgjuar ndaj Bashkisė, si asnjė kryeministėr mė parė
 
 
 
 
FOTOGALERI
Japoni, treni super luksoz, nė qarkullim prej 2017
 
 
FOTOGALERI
Fotot e para tė dasmės sė Norės dhe Robertit
 
 
FOTOGALERI
Xhihadistėt e ISIS i presin kokėn gazetarit tjetėr amerikan Steven Sotloff
 
 
FOTOGALERI
Kate dhe Cara, sė bashku per Burberry
 
 
FOTOGALERI
Mijėra rosakė mbi Danub pėr bamirėsi
 
 
FOTOGALERI
Pogradec, shirat e furishėm pėrmbysin qytetin
 
 
FOTOGALERI
Mario Balotelli, bye bye Fanny... njė tjetėr modele nė jetėn e futbollistit
 
 
FOTOGALERI
Turqi, polici bėn selfie pėrpara njė personi qė po vetevritej
 
 
FOTOGALERI
Kine, darkė mes peshqve dhe breshkave nėnujore
 
 
FOTOGALERI
Elisabetta Canalis, nė web fustani i martesės
 
 
FOTOGALERI
Kathy Griffin, Ice Bucket Challenge, artistja e bėn nudo
 
 
FOTOGALERI
Amber Rose, foto seksi pėr bashkėshortin
 
 
FOTOGALERI
Little P, macja mbretėreshe e Instagramit
 
 
FOTOGALERI
Huffington: Selfie e transeksualėve kundėr diskriminimit
 
 
FOTOGALERI
Nicole Scherzinger, pushime tė vonshme
 
 
FOTOGALERI
Sarkozy dėshiron t’i kthehet politikės, Carla Bruni zemėrohet keq
 
 
FOTOGALERI
Ēantat baule, tendenca e vjeshtė dimėr 2014
 
 
FOTOGALERI
Dita e parė e shkollės, ja gėzimi i nėnave!