BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kulturė
18 Dhjetor 2013 - 08:53 | LAJME
TRANSLATE Perktheje lajmin ne gjuhe te tjera
 
Kristo Frasheri: Hoxha u distancua me Britaninë për çështjen e Vorio-Epirit
NGA: KRISTO FRASHERI
Kristo Frasheri: Hoxha u distancua me Britaninë për çështjen e Vorio-EpiritTIRANE-Gjatë viteve të luftës, Enver Hoxha nuk ngurroi të bashkëpunonte me Britaninë e Madhe. Siç dihet, Fronti Nacional Çlirimtar siguroi nga Londra, për nevojat e luftës kundër okupatorëve nazifashistë, ndihma në veshmbathje, në armatime e në të holla. Kur në përfundim të luftës Enver Hoxha nuk kishte më nevojë për ndihmat e Londrës, ai nuk hezitoi të distancohej prej saj. Nëse depërtojmë në thelbin e kësaj kthese, ajo u diktua jo nga motive ideologjike, por thjesht nacionaliste, meqenëse Britania e Madhe përkrahte lakmitë greke ndaj të ashtuquajturit Vorio-Epir.
 
Në vitet e para të Pasluftës, kur opinioni publik brenda dhe jashtë vendit ishte i bindur se Enver Hoxha ishte një gur shahu i mareshalit Tito dhe kur kundërshtarët e tij kujtonin se Shqipëria po shndërrohej dalëngadalë në republikën e shtatë të Federatës Jugosllave, ai sapo gjeti rastin, më 28 qershor 1948 i ndërpreu brenda një nate në mënyrë të befasishme marrëdhëniet me Partinë Komuniste Jugosllave. Më tej, me kalimin e tij në krahët e Moskës, kur paditej si një bolshevik i verbër, për t'u çliruar nga presioni i saj, ai i shkëputi në vitin 1961 në mënyrë spektakolare lidhjet me Moskën. Më vonë, kur Enver Hoxha akuzohej se po ndiqte mësimet e komunistëve ekstremistë kinezë të Mao Ce Dunit, ai i preu pa hezitim marrëdhëniet edhe me Kinën kur pa dëmin që i vinte prej tyre. Këto kthesa, shpeshherë tepër të guximshme, të cilat në jetën e përditshme të një qytetari mund të gjykohen të pamoralshme, në biografitë e burrave të shtetit duhen gjykuar të pamoralshme nëse ato dëmtojnë interesat e kombit.
 
Le të ecim më tutje. Ngjarjet e ndodhura në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore historikisht duhen analizuar nën prizmin e detyrave kryesore që shtroheshin para vendit. Ato qenë dy: çlirimi i Atdheut nga zgjedha e okupatorëve fashisto-nazistë italo-gjermanë dhe rimëkëmbja e Pavarësisë Kombëtare e Shqipërisë. Lufta e madhe antifashiste kundër agresorëve nazistë gjermanë, fashistë italianë, militaristë japonezë, ishte një ndërmarrje planetare. Për shkak të rrezikut të madh që ata sillnin me vete, udhëheqësit e kampit të madh antifashist kërkonin pjesëmarrjen në luftën kundër tyre jo vetëm të Fuqive të Mëdha, por edhe të shteteve të vogla, madje edhe të popujve të robëruar. Thirrjet e përditshme në gjuhën shqipe që vinin nëpërmjet valëve radiofonike nga Londra, Moska dhe Nju Jorku për të rrëmbyer armët kundër agresorëve nazifashistë tregojnë për rëndësinë që Treshja e madhe Antifashiste i kushtonte edhe pjesëmarrjes shqiptare në këtë betejë historike. Ato nuk qenë thirrje për festivale apo panaire, por për të dhënë jetën në fushën e betejës. 

Disa orë përpara se Kryeministri i Italisë, Benitto Musolini të ndërmerrte më 7 prill 1939 okupacionin ushtarak të Shqipërisë, ai i drejtoi qeverisë së Tiranës një ultimatum të hartuar në stilin e gangsterëve: Kërkonte leje për të vendosur ushtritë italiane në disa pika strategjike të Shqipërisë, përndryshe do të ndërmerrte pushtimin ushtarak të mbarë vendit. Mbreti Zog nuk e pranoi ultimatumin. Refuzimi i ultimatumit qe një veprim i drejtë, por largimi i tij nga Shqipëria si kaçak, pa i shpallur Italisë gjendjen e luftës, ishte një qëndrim i gabuar, i cili rëndoi për keq, jo vetëm për të ardhmen e Shqipërisë, por edhe për kurorën e tij mbretërore. Me largimin e tij nga Shqipëria pa shpallur gjendjen e luftës dhe me shpërndarjen e qeverisë mbretërore sapo kaloi Kapshticën, Zogu e humbi të drejtën të kishte një qeveri antifashiste shqiptare në mërgim. Këtë zbrazëti konstitucionale Musolini e shfrytëzoi duke shpallur më 12 prill 1939 se Shqipëria nuk e kishte humbur statusin e një shteti të pavarur dhe se në Shqipëri kishte ndodhur vetëm një ndryshim kurore mbretërore, nga ajo e mbretit Zog, në atë të mbretit të Italisë, Viktor Emanuelit të Tretë. Me këtë manipulim konstitucional, Shqipëria mbeti pa pasur një qeveri antifashiste në mërgim, siç kishin gjithë shtetet e tjera të pushtuara të Europës.
 
Si vend i pushtuar nga Italia fashiste, vetëkuptohet se qeveria kolaboracioniste e Tiranës ishte e detyruar të ndiqte fatin e qeverisë së Romës. Si rrjedhim, në luftën që Italia fashiste i shpalli Greqisë më 28 tetor 1940, qeveria kolaboracioniste e Tiranës u detyrua, në bazë të një ligji mbretëror, të solidarizohej me Romën.
 
Me këtë rast u duk dëmi që pati Shqipëria nga mungesa e një qeverie antifashiste në mërgim. Qeveria greke e konsideroi pa të drejtë deklaratën e kolaboracionistëve të Tiranës sikur këtë luftë ia kishte shpallur Greqisë vetë Shqipëria. Në bazë të kësaj deklarate, qeveria greke u përgatit të kërkonte në fund të luftës nga Shqipëria si dëmshpërblim aneksimin e të ashtuquajturit Vorio-Epir - dhjetë rrethet jugore që në atë kohë bënin pjesë në qarqet e Gjirokastrës e të Korçës.
 
Rreziku i gjymtimit territorial ishte një arsye më tepër që shqiptarët ta intensifikonin në shkallën më të lartë rezistencën e armatosur antifashiste, me qëllim që në mbarim të luftës Shqipëria të njihej si pjesëtare e koalicionit të madh antifashist. Në këto rrethana, pas dhjetorit të vitit 1942, nën udhëheqjen e kryesisë së Frontit Nacional Çlirimtar, lufta partizane mori përpjesëtime galopante. U kalua, nga çetat lokale, në batalione krahinore; më tej, në verën e vitit 1943, nga batalionet, në brigada sulmuese; më 1944, nga brigadat, në divizione, deri në korparmata. Përkundrazi, repartet e armatosura të Ballit Kombëtar, në vend të luftës kundër okupatorëve kaluan në bashkëpunim me ta. Bashkëpunimi shpuri në shpërbërjen e tyre, derisa mbeturinat balliste dhe legaliste mërguan së bashku me repartet hitleriane jashtë vendit.
 
Kontributi që ka dhënë ushtria nacionalçlirimtare gjatë Luftës së Dytë Botërore kundër okupatorëve u analizua nga Konferenca e Paqes, e cila u zhvillua në Paris në vitin 1946. Ndër 21 shtetet që morën pjesë në këtë konferencë, vetëm njëri prej tyre - Greqia - nuk e përfilli kontributin që dha Shqipëria në Luftën e Dytë Botërore. Gjatë konferencës, kryeministri i saj, Kostandin Caldaris u ra përditë borive se, gjatë luftës Shqipëria ishte jo viktimë, por aleate e Italisë fashiste, mbasi ajo më 28 tetor 1940 i kishte shpallur luftë Greqisë. Asnjë nga pjesëtarët e tjerë të kampit antifashist nuk e miratoi tezën e Athinës. Caldaris vazhdoi deri në fund të ngulte këmbë për të mos e pranuar Shqipërinë në radhët e fitimtarëve. Duke u mbështetur në kontributin që dha ushtria nacionalçlirimtare shqiptare në Luftën e Dytë Botërore dhe pavarësisht nga argumentet juridike që përdorën miqtë e Greqisë për të përkrahur Athinën, Konferenca e Paqes nuk e cilësoi Shqipërinë shtet agresor. Në fund të punimeve të saj, Konferenca e Paqes, pavarësisht nga antipatia që disa shtete kishin ndaj qeverisë së kryesuar nga E. Hoxha, u detyruan përballë faktit kokëfortë të Luftës Nacional Çlirimtare ta pranonin Shqipërinë si aleate të Kampit të madh Antifashist. Në Konferencën e Paqes doli dhe më tepër në dritë kontributi që dha Lufta Antifashiste Nacional Çlirimtare në mbrojtjen e pavarësisë dhe të integritetit tokësor të Shqipërisë.
 
Kur dëgjon argumentet e disa pseudoanalistëve se, Lufta Nacional Çlirimtare është zhvilluar më tepër në letër se në terren, ose se, Lufta Nacional Çlirimtare i shërbente më tepër Jugosllavisë se Shqipërisë, ose se, Lufta Nacional Çlirimtare i sillte më tepër dëm se dobi pavarësisë së Atdheut, - të duket sikur është ringjallur Din Caldaris dhe pëshpërit si sufler fjalimet tashmë të harruara që ai mbante orë e çast në Konferencën e Paqes në Paris.
 
Nëse e pranojmë gjykimin e historisë, e cila mbështetet në rezultatet e arritura dhe jo në llafollogji, nuk ka përse ta mohojmë rolin pozitiv që luajti Lufta Antifashiste Nacional Çlirimtare në rivendosjen e pavarësisë kombëtare të Shqipërisë dhe në shpëtimin e atdheut nga copëtimi territorial.
(Vijon nesër) 

(a.n/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Metush Zenuni, Kacanik mė 19-12-2013 nė 09:56
Keshtu duhet te flet nje historian, nje shkencetar i kalibrit te Kristo Frasherit, i cili bazohet ne te dhena shkencore e historike e jo nga ndikimet e politikes ditore dhe perfitimet personale karrieriste. Mr.sc. Metush Zenuni - Historian - Kacanik - SHQIPERI.

Dėrguar nga PUPI, USA mė 19-12-2013 nė 04:50
Pershendetje Profesor.Si gjithmone analize realiste.
Profanet qe nuk kane asnje horizont dhe ne mungese te argumenteve si ne cdo rast tjeter godasin autorin.Asnjeri nuk provon qendrimi i anglise nuk eshte ai qe paraqet Profesori.me kollaj eshte te heedhesh balte se te japesh argumente

Dėrguar nga Korabi mė 18-12-2013 nė 22:18
Nuk e di se cfare e shytu Enver Hoxhen te distancohej nga Britania, por duhet thene qe ky distancim ishte ne te mire te Shqiperise, madje dhe incidenti i Kanalit te Korfuzit, edhe pse fillimisht na demtoi i tregoi Anglise qe nuk do ishte dhe aq e lehte nderhyrja e saj. Anglia ishte shprehur hapur per aneksimin e Epirit te Veriut, dhe per kete ka dokumenta dhe fakte historike, u pelqen apo jo komentuesve ketu.

Dėrguar nga enver hoxha, Hamburg mė 18-12-2013 nė 21:26
Lexova komentet verejta se shumica nuk pajtohen me historianin thash me vete athua pas 70vjetesh edhe per uck do te thuhet se nuk luftoi per liri turp nje pjes e shqiptarv me te vertet jan te pa turpshem

Dėrguar nga Lipe Gremi mė 18-12-2013 nė 19:46
Eshte nje kontribut I pacmuar I Prof.Frasherit qe me shkrimet e tij,ndonese edhe ne kete moshe te kaluar,mundohet te ndricoje ngjarje te vecanta ne historine e kombit tone.Sa per injorantet qe vazhdojne me luften kunder komunizmit,le te shohin pak mbrapa dhe te pyesin kush I shtyu ata djeme te rinj te bashkohen e te luftojne ne brigadat internacionale ne Spanje kundra Frankos,dhe instalimit te fashizmit?

Dėrguar nga gt mė 18-12-2013 nė 18:47
Kolin,

Mund te thuash se per te njejten arsye. ka pase nje rezulute para Kongresit Amerikan ne perkrahje te grekve, prej nje kongressmani nga Florida.

Dėrguar nga Kolin, ēun tirone dje - shtetas europjan sot, Francė mė 18-12-2013 nė 17:04
PO ME AMERIKĖN O I RRJEDHUR PSE U DISTANCUA E.H? APO EDHE ME TA PĖR VORIO-EPIRIN?

Dėrguar nga fiku, durres mė 18-12-2013 nė 17:02
Ky eshte nje tjeter shkrim i turpshem i nje historiani matufo komunist. Turp.

Dėrguar nga Jaku, Boston / USA mė 18-12-2013 nė 15:19
Historiani i kuq K.Frasheri po i ben kundrapeshe nje shkrimi ne gazeten Panorama qe jepte 15 fakte bazuar ne dokumentacionin e vete komunistave se E. Hoxha eshte kriminel lufte.
Une do te pyesja Kristo frasherin:
Per patriotizem e grisi E. Hoxha Marreveshjen e Mukjes?
Po intelektualet qe kishin studiuar ne perendim per patriotizem i vrau dhe burgosi?
Po lidhja jugosllavine per patriotizem u be?
Po baza ruse ne Vlore per patriotizem u lejua?
Oh harrova "Vellezerit kineze dhe miqte kosovare"

Dėrguar nga uēē mė 18-12-2013 nė 14:52
eshte koha e paqes per shpirtin tend profesor. ik i qete! e di qe do thuash qe "eshte kohe horrash per te ikur i qete", por mos harro! kur te gjithe sat****et qe e kane zhvatur e kane braktisur, duke e lene ne meshiren e fatit kete komb, ne fundin e shpirtit ka gjetur driten per te ndricuar rrugen e tij. ik i qete profesor! shqiperia eshte nje rruge qe skthehet dhe shqiptaret nje organizem me shpirt shume me te forte, nga trupi dhe oreksi i atyre qe na rrethojne.
 Vazhdimi komenteve: 1   2  
       Shqiperia
24 Prill 2014
MMSR sqaron situatën me dëmshpërblimin e ish të përndjekurve politikë
Ministria e Mirëqenies Sociale dhe Rinisë sqaron se është në komunikim të vazhdueshëm me shoqatat e ish të përndjekurve politikë dhe ka ngritur një grup të posaçëm pune për shqyrtimin e të gjitha kërkesave të kësaj shtrese
KOMENTO
       Kosova
24 Prill 2014
Carla del Ponte: Nuk ka nevojë për Gjykatë të re për Kosovën
Ajo ka deklaruar per mediat zviceriane se “nuk ka nevojë të ketë Gjykatë të re për të gykuar krimet e pretendura të luftës në Kosovë”, transmeton Gazeta zvicerane Blick.

KOMENTO
       Rajoni
23 Prill 2014
Global Peace Index: Vendet mė tė pasigurta nė Evropė, Shqipėria renditet e 69-ta
Global Peace Index (Indeksi Global i Paqes) ka publikuar raportin e saj vjetor nga Institutit pėr Ekonomi dhe Paqe ku cilėsohen vendet mė tė pasigurta nė Evropė
KOMENTO (5)
       Bota
24 Prill 2014
Toni Bler: Radikalizmi islam po rrezikon botën
Ish-kryeministri britanik, Tony Blair u ka bërë thirrje liderëve perëndimorë që t'i lënë mënjanë dallimet me Rusinë lidhur me Ukrainën e të fokusohen tek rreziku që vjen nga ekstremizmi islamik
KOMENTO
       Sport
24 Prill 2014
Hysni Kabashi, futbollisti kosovar që la fushën për të luftuar në Siri
Nga fushat e futbollit të Kosovës, drejt Sirisë. Ky është destinacioni i ish-sulmuesit të Drenicës, Hysni Kabashi, i cili ka zgjedhur rrugën e shumë bashkatdhetarëve të tij, duke zgjedhur një kauzë të pakuptimtë në jetën e tij
KOMENTO (8)
       Kulture
24 Prill 2014
"Zogu më 6 prill 1939: Nuk e braktis Shqipërinë"
Ditët e fundme të Shqipërisë mbretëri e ditët e para të pushtimit italian vijnë të rrëfyera nga ministri amerikan i kohës në Tiranë, Hugh Grant. Ilir Ikonomi ka gjetur dy dokumente në Arkivin Kombëtar Amerikan, që hedhin dritë mbi qëndrimin e mbretit dhe të shteteve europiane për pushtimin
KOMENTO (1)
       Metropol
24 Prill 2014
Adriana Lima ndan bashkėshortin serb
Mediat serbe kanė nisur tė shkruajnė se modelja e famshme braziliane Adriana Lima dhe bashkėshorti i saj, basketbollisti i NBA-s, Marko Jaric, mė nuk janė bashkė
KOMENTO
       Teknologji
24 Prill 2014
Arti dhe syri artificial
Miliona njerėz nė botė kanė nevojė pėr sy artificial pėr tė zėvendėsuar sytė e humbur nė aksidente ose nga probleme tė lindura. Njė artist francez modelesh tė vogla e ka pėrkushtuar talentin e tij pėr tė pikturuar
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
 
 
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Messi vjell sėrish para fillimit tė ndeshjes
 
 
BALKANWEB.TV
PD: Arrogancė qeveritare me artistėt, Rama kėrkon tė kapė dhe Teatrin
 
 
BALKANWEB.TV
14 ditė mbyllur nė banesė, ‘shpėtohen’ vajzat e mitura
 
 
BALKANWEB.TV
Basketbollisti qė bėn kosha, ndėrkohė qė ėshtė nė timon
 
 
BALKANWEB.TV
Tiranė, ish i burgosur politik tenton tė vetėdigjet nė transmetim live
 
 
BALKANWEB.TV
Moti pėr sot, 24 prill
 
 
BALKANWEB.TV
Gjykata Speciale, familja e “Shtėpisė sė Verdhė”: Kėrkojmė drejtėsi
 
 
BALKANWEB.TV
Mallakastėr, digjet me benzinė automjeti i kreut tė Komunės Fratar
 
 
BALKANWEB.TV
Anėtarėsimet nė PD, Basha: Tė kristalizojmė idetė tona pėr zhvillimin
 
 
BALKANWEB.TV
Artistėt e TOB, protestė pėr kontratat. Kerni: Asnjė nuk do tė largohet nga puna
 
 
BALKANWEB.TV
Komisioni i Ligjeve, Kryeprokurori Llalla: Shqetėsim, nxjerrja e sekretit hetimor
 
 
BALKANWEB.TV
INUK shemb njė ndėrtesė nė Ksamil, pritet prishja e tre tė tjerave
 
 
BALKANWEB.TV
Grabitja nė Paskuqan, rrėfen kryefamiljari: Si na kėrcyen ‘Maskat’ mbi krevat
 
 
BALKANWEB.TV
Pogradec, INUK tenton tė prishė lokalin, 3 gra me 1 fėmije kėrcėnojnė se do hidhen nga godina
 
 
BALKANWEB.TV
Ēuēi: Reforma territoriale s’ka lidhje me zgjedhoren, Rauning: Bashkėpunoni
 
 
 
 
FOTOGALERI
Kim Kardashian ku e ke stilin modern?
 
 
FOTOGALERI
Prezantohet skena e Eurovizion 2014
 
 
FOTOGALERI
Ministrja franceze si Mbretėreshė, tė gjithė nė kėmbėt e saj!
 
 
FOTOGALERI
Japoni, Obamės i ofrohet sushi mė i mirė nė botė, presidenti s’e pėrfundon
 
 
FOTOGALERI
65-vjeēari ish-ushtar, qė dėshiron tė ndryshoj seksin
 
 
FOTOGALERI
Jodie Foster martohet me fotografen, Alexandra Hedison
 
 
FOTOGALERI
Miranda Kerr nudo nė “Elle”
 
 
FOTOGALERI
Spektakėl nė “Bernabeu”, lojėn e bėn Bajerni, fiton Reali me njė gol
 
 
FOTOGALERI
Taulant Balla e Xhemi Shehu ndjekin Real-Bajern, foto nė gazetėn kryesore nė Spanjė
 
 
FOTOGALERI
Varrezat masive tė Rashkės, shtohet perimetri i kėrkimeve
 
 
FOTOGALERI
16-vjeēari obez i pėrplas kokės tė dashurėn nė mur gjatė aktit
 
 
FOTOGALERI
Johnny Depp romatik pėr ditėlindjen e sė fejuarės
 
 
FOTOGALERI
Fustani i Rita Orės kthehet nė telajo
 
 
FOTOGALERI
Dhjetė filmat nė historinė e kinemasė, ku “numėrohen” tė vdekurit
 
 
FOTOGALERI
Qytetarė na fotografoni! Boomerang i policisė sė New York-ut
 
 
FOTOGALERI
Kryeministri italian, Renzi me xhinse nė konferencėn pėr shtyp
 
 
FOTOGALERI
“Qyteti i tė vdekurve”, kėto vila s’blihen nga askush
 
 
FOTOGALERI
Shkruajnė SOS nė rėrė, pesė australianė shpėtojnė mrekullisht