BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kulturė
18 Dhjetor 2013 - 08:53 | LAJME
TRANSLATE
 
Kristo Frasheri: Hoxha u distancua me Britaninë për çështjen e Vorio-Epirit
NGA: KRISTO FRASHERI
Kristo Frasheri: Hoxha u distancua me Britaninë për çështjen e Vorio-EpiritTIRANE-Gjatë viteve të luftës, Enver Hoxha nuk ngurroi të bashkëpunonte me Britaninë e Madhe. Siç dihet, Fronti Nacional Çlirimtar siguroi nga Londra, për nevojat e luftës kundër okupatorëve nazifashistë, ndihma në veshmbathje, në armatime e në të holla. Kur në përfundim të luftës Enver Hoxha nuk kishte më nevojë për ndihmat e Londrës, ai nuk hezitoi të distancohej prej saj. Nëse depërtojmë në thelbin e kësaj kthese, ajo u diktua jo nga motive ideologjike, por thjesht nacionaliste, meqenëse Britania e Madhe përkrahte lakmitë greke ndaj të ashtuquajturit Vorio-Epir.
 
Në vitet e para të Pasluftës, kur opinioni publik brenda dhe jashtë vendit ishte i bindur se Enver Hoxha ishte një gur shahu i mareshalit Tito dhe kur kundërshtarët e tij kujtonin se Shqipëria po shndërrohej dalëngadalë në republikën e shtatë të Federatës Jugosllave, ai sapo gjeti rastin, më 28 qershor 1948 i ndërpreu brenda një nate në mënyrë të befasishme marrëdhëniet me Partinë Komuniste Jugosllave. Më tej, me kalimin e tij në krahët e Moskës, kur paditej si një bolshevik i verbër, për t'u çliruar nga presioni i saj, ai i shkëputi në vitin 1961 në mënyrë spektakolare lidhjet me Moskën. Më vonë, kur Enver Hoxha akuzohej se po ndiqte mësimet e komunistëve ekstremistë kinezë të Mao Ce Dunit, ai i preu pa hezitim marrëdhëniet edhe me Kinën kur pa dëmin që i vinte prej tyre. Këto kthesa, shpeshherë tepër të guximshme, të cilat në jetën e përditshme të një qytetari mund të gjykohen të pamoralshme, në biografitë e burrave të shtetit duhen gjykuar të pamoralshme nëse ato dëmtojnë interesat e kombit.
 
Le të ecim më tutje. Ngjarjet e ndodhura në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore historikisht duhen analizuar nën prizmin e detyrave kryesore që shtroheshin para vendit. Ato qenë dy: çlirimi i Atdheut nga zgjedha e okupatorëve fashisto-nazistë italo-gjermanë dhe rimëkëmbja e Pavarësisë Kombëtare e Shqipërisë. Lufta e madhe antifashiste kundër agresorëve nazistë gjermanë, fashistë italianë, militaristë japonezë, ishte një ndërmarrje planetare. Për shkak të rrezikut të madh që ata sillnin me vete, udhëheqësit e kampit të madh antifashist kërkonin pjesëmarrjen në luftën kundër tyre jo vetëm të Fuqive të Mëdha, por edhe të shteteve të vogla, madje edhe të popujve të robëruar. Thirrjet e përditshme në gjuhën shqipe që vinin nëpërmjet valëve radiofonike nga Londra, Moska dhe Nju Jorku për të rrëmbyer armët kundër agresorëve nazifashistë tregojnë për rëndësinë që Treshja e madhe Antifashiste i kushtonte edhe pjesëmarrjes shqiptare në këtë betejë historike. Ato nuk qenë thirrje për festivale apo panaire, por për të dhënë jetën në fushën e betejës. 

Disa orë përpara se Kryeministri i Italisë, Benitto Musolini të ndërmerrte më 7 prill 1939 okupacionin ushtarak të Shqipërisë, ai i drejtoi qeverisë së Tiranës një ultimatum të hartuar në stilin e gangsterëve: Kërkonte leje për të vendosur ushtritë italiane në disa pika strategjike të Shqipërisë, përndryshe do të ndërmerrte pushtimin ushtarak të mbarë vendit. Mbreti Zog nuk e pranoi ultimatumin. Refuzimi i ultimatumit qe një veprim i drejtë, por largimi i tij nga Shqipëria si kaçak, pa i shpallur Italisë gjendjen e luftës, ishte një qëndrim i gabuar, i cili rëndoi për keq, jo vetëm për të ardhmen e Shqipërisë, por edhe për kurorën e tij mbretërore. Me largimin e tij nga Shqipëria pa shpallur gjendjen e luftës dhe me shpërndarjen e qeverisë mbretërore sapo kaloi Kapshticën, Zogu e humbi të drejtën të kishte një qeveri antifashiste shqiptare në mërgim. Këtë zbrazëti konstitucionale Musolini e shfrytëzoi duke shpallur më 12 prill 1939 se Shqipëria nuk e kishte humbur statusin e një shteti të pavarur dhe se në Shqipëri kishte ndodhur vetëm një ndryshim kurore mbretërore, nga ajo e mbretit Zog, në atë të mbretit të Italisë, Viktor Emanuelit të Tretë. Me këtë manipulim konstitucional, Shqipëria mbeti pa pasur një qeveri antifashiste në mërgim, siç kishin gjithë shtetet e tjera të pushtuara të Europës.
 
Si vend i pushtuar nga Italia fashiste, vetëkuptohet se qeveria kolaboracioniste e Tiranës ishte e detyruar të ndiqte fatin e qeverisë së Romës. Si rrjedhim, në luftën që Italia fashiste i shpalli Greqisë më 28 tetor 1940, qeveria kolaboracioniste e Tiranës u detyrua, në bazë të një ligji mbretëror, të solidarizohej me Romën.
 
Me këtë rast u duk dëmi që pati Shqipëria nga mungesa e një qeverie antifashiste në mërgim. Qeveria greke e konsideroi pa të drejtë deklaratën e kolaboracionistëve të Tiranës sikur këtë luftë ia kishte shpallur Greqisë vetë Shqipëria. Në bazë të kësaj deklarate, qeveria greke u përgatit të kërkonte në fund të luftës nga Shqipëria si dëmshpërblim aneksimin e të ashtuquajturit Vorio-Epir - dhjetë rrethet jugore që në atë kohë bënin pjesë në qarqet e Gjirokastrës e të Korçës.
 
Rreziku i gjymtimit territorial ishte një arsye më tepër që shqiptarët ta intensifikonin në shkallën më të lartë rezistencën e armatosur antifashiste, me qëllim që në mbarim të luftës Shqipëria të njihej si pjesëtare e koalicionit të madh antifashist. Në këto rrethana, pas dhjetorit të vitit 1942, nën udhëheqjen e kryesisë së Frontit Nacional Çlirimtar, lufta partizane mori përpjesëtime galopante. U kalua, nga çetat lokale, në batalione krahinore; më tej, në verën e vitit 1943, nga batalionet, në brigada sulmuese; më 1944, nga brigadat, në divizione, deri në korparmata. Përkundrazi, repartet e armatosura të Ballit Kombëtar, në vend të luftës kundër okupatorëve kaluan në bashkëpunim me ta. Bashkëpunimi shpuri në shpërbërjen e tyre, derisa mbeturinat balliste dhe legaliste mërguan së bashku me repartet hitleriane jashtë vendit.
 
Kontributi që ka dhënë ushtria nacionalçlirimtare gjatë Luftës së Dytë Botërore kundër okupatorëve u analizua nga Konferenca e Paqes, e cila u zhvillua në Paris në vitin 1946. Ndër 21 shtetet që morën pjesë në këtë konferencë, vetëm njëri prej tyre - Greqia - nuk e përfilli kontributin që dha Shqipëria në Luftën e Dytë Botërore. Gjatë konferencës, kryeministri i saj, Kostandin Caldaris u ra përditë borive se, gjatë luftës Shqipëria ishte jo viktimë, por aleate e Italisë fashiste, mbasi ajo më 28 tetor 1940 i kishte shpallur luftë Greqisë. Asnjë nga pjesëtarët e tjerë të kampit antifashist nuk e miratoi tezën e Athinës. Caldaris vazhdoi deri në fund të ngulte këmbë për të mos e pranuar Shqipërinë në radhët e fitimtarëve. Duke u mbështetur në kontributin që dha ushtria nacionalçlirimtare shqiptare në Luftën e Dytë Botërore dhe pavarësisht nga argumentet juridike që përdorën miqtë e Greqisë për të përkrahur Athinën, Konferenca e Paqes nuk e cilësoi Shqipërinë shtet agresor. Në fund të punimeve të saj, Konferenca e Paqes, pavarësisht nga antipatia që disa shtete kishin ndaj qeverisë së kryesuar nga E. Hoxha, u detyruan përballë faktit kokëfortë të Luftës Nacional Çlirimtare ta pranonin Shqipërinë si aleate të Kampit të madh Antifashist. Në Konferencën e Paqes doli dhe më tepër në dritë kontributi që dha Lufta Antifashiste Nacional Çlirimtare në mbrojtjen e pavarësisë dhe të integritetit tokësor të Shqipërisë.
 
Kur dëgjon argumentet e disa pseudoanalistëve se, Lufta Nacional Çlirimtare është zhvilluar më tepër në letër se në terren, ose se, Lufta Nacional Çlirimtare i shërbente më tepër Jugosllavisë se Shqipërisë, ose se, Lufta Nacional Çlirimtare i sillte më tepër dëm se dobi pavarësisë së Atdheut, - të duket sikur është ringjallur Din Caldaris dhe pëshpërit si sufler fjalimet tashmë të harruara që ai mbante orë e çast në Konferencën e Paqes në Paris.
 
Nëse e pranojmë gjykimin e historisë, e cila mbështetet në rezultatet e arritura dhe jo në llafollogji, nuk ka përse ta mohojmë rolin pozitiv që luajti Lufta Antifashiste Nacional Çlirimtare në rivendosjen e pavarësisë kombëtare të Shqipërisë dhe në shpëtimin e atdheut nga copëtimi territorial.
(Vijon nesër) 

(a.n/Gazeta Shqiptare/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Metush Zenuni, Kacanik mė 19-12-2013 nė 09:56
Keshtu duhet te flet nje historian, nje shkencetar i kalibrit te Kristo Frasherit, i cili bazohet ne te dhena shkencore e historike e jo nga ndikimet e politikes ditore dhe perfitimet personale karrieriste. Mr.sc. Metush Zenuni - Historian - Kacanik - SHQIPERI.

Dėrguar nga PUPI, USA mė 19-12-2013 nė 04:50
Pershendetje Profesor.Si gjithmone analize realiste.
Profanet qe nuk kane asnje horizont dhe ne mungese te argumenteve si ne cdo rast tjeter godasin autorin.Asnjeri nuk provon qendrimi i anglise nuk eshte ai qe paraqet Profesori.me kollaj eshte te heedhesh balte se te japesh argumente

Dėrguar nga Korabi mė 18-12-2013 nė 22:18
Nuk e di se cfare e shytu Enver Hoxhen te distancohej nga Britania, por duhet thene qe ky distancim ishte ne te mire te Shqiperise, madje dhe incidenti i Kanalit te Korfuzit, edhe pse fillimisht na demtoi i tregoi Anglise qe nuk do ishte dhe aq e lehte nderhyrja e saj. Anglia ishte shprehur hapur per aneksimin e Epirit te Veriut, dhe per kete ka dokumenta dhe fakte historike, u pelqen apo jo komentuesve ketu.

Dėrguar nga enver hoxha, Hamburg mė 18-12-2013 nė 21:26
Lexova komentet verejta se shumica nuk pajtohen me historianin thash me vete athua pas 70vjetesh edhe per uck do te thuhet se nuk luftoi per liri turp nje pjes e shqiptarv me te vertet jan te pa turpshem

Dėrguar nga Lipe Gremi mė 18-12-2013 nė 19:46
Eshte nje kontribut I pacmuar I Prof.Frasherit qe me shkrimet e tij,ndonese edhe ne kete moshe te kaluar,mundohet te ndricoje ngjarje te vecanta ne historine e kombit tone.Sa per injorantet qe vazhdojne me luften kunder komunizmit,le te shohin pak mbrapa dhe te pyesin kush I shtyu ata djeme te rinj te bashkohen e te luftojne ne brigadat internacionale ne Spanje kundra Frankos,dhe instalimit te fashizmit?

Dėrguar nga gt mė 18-12-2013 nė 18:47
Kolin,

Mund te thuash se per te njejten arsye. ka pase nje rezulute para Kongresit Amerikan ne perkrahje te grekve, prej nje kongressmani nga Florida.

Dėrguar nga Kolin, ēun tirone dje - shtetas europjan sot, Francė mė 18-12-2013 nė 17:04
PO ME AMERIKĖN O I RRJEDHUR PSE U DISTANCUA E.H? APO EDHE ME TA PĖR VORIO-EPIRIN?

Dėrguar nga fiku, durres mė 18-12-2013 nė 17:02
Ky eshte nje tjeter shkrim i turpshem i nje historiani matufo komunist. Turp.

Dėrguar nga Jaku, Boston / USA mė 18-12-2013 nė 15:19
Historiani i kuq K.Frasheri po i ben kundrapeshe nje shkrimi ne gazeten Panorama qe jepte 15 fakte bazuar ne dokumentacionin e vete komunistave se E. Hoxha eshte kriminel lufte.
Une do te pyesja Kristo frasherin:
Per patriotizem e grisi E. Hoxha Marreveshjen e Mukjes?
Po intelektualet qe kishin studiuar ne perendim per patriotizem i vrau dhe burgosi?
Po lidhja jugosllavine per patriotizem u be?
Po baza ruse ne Vlore per patriotizem u lejua?
Oh harrova "Vellezerit kineze dhe miqte kosovare"

Dėrguar nga uēē mė 18-12-2013 nė 14:52
eshte koha e paqes per shpirtin tend profesor. ik i qete! e di qe do thuash qe "eshte kohe horrash per te ikur i qete", por mos harro! kur te gjithe sat****et qe e kane zhvatur e kane braktisur, duke e lene ne meshiren e fatit kete komb, ne fundin e shpirtit ka gjetur driten per te ndricuar rrugen e tij. ik i qete profesor! shqiperia eshte nje rruge qe skthehet dhe shqiptaret nje organizem me shpirt shume me te forte, nga trupi dhe oreksi i atyre qe na rrethojne.
 Vazhdimi komenteve: 1   2  
       Shqiperia
02 Gusht 2014
Punėsuan mėsues dhe nuk i paguan, nė gjyq 5 zyrtarė tė Drejtorisė Arsimore
Drejtoresha e Arsimit tė Fierit Miranda Bullati si dhe 4 punonjės tė Drejtorisė Rajonale Arsimore tė Fierit janė akuzuar pėr shpėrdorim detyre nga Prokuroria e kėtij rrethi, e cila ka dėrguar pėr gjykim, dosjet e tyre
KOMENTO
       Kosova
02 Gusht 2014
Policia kosovare arreston 5 persona dhe konfiskon një armë
Policia e Kosovës në një fshatë afër komunës së Podujevë, ka arrestuar pesë persona
KOMENTO
       Rajoni
01 Gusht 2014
EULEX: S'ka listë të fshehtë për arrestimin e serbëve
Kryeprokurorja e EULEX-it, Jaroslava Novotna, ka deklaruar se EULEX-i nuk ka lista të fshehta për arrestimin e serbëve, por sipas ky mision është duke kryer hetime që përfshijnë pjesëtarë të të gjitha nacionaliteteve. Novotna ka thënë se spekulimet për lista të fshehta janë të pabaza.


KOMENTO (1)
       Bota
02 Gusht 2014
GAZA, arrin në 101 numri i palestinezëve të vrarë në Rafah
Të paktën 101 palestinezë janë vrarë dhe 350 të tjerë janë plagosur që prej ditës së djeshme nga sulmet ushtarake izraelite pas zhdukjes së një ushtari izraelit
KOMENTO
       Sport
01 Gusht 2014
Wenger-Gerrardit: Kurrė nuk do ta fitosh titullin
Menaxheri i Arsenalit, Arsene Wenger, i ėshtė kundėrpėrgjigjur kapitenit tė Liverpoolit, Steven Gerrard, pasi ky i fundit tha se Arsenali nuk ėshtė klub i madh pėr kėtė tė fundit
KOMENTO
       Kulture
02 Gusht 2014
Paralajmërime vdekjeprurës që bota i injoroi
Nga tërmetet dhe cunamët, tek krizat financiare, sëmundjet dhe sulmet terroristë. Ja disa ngjarje që edhe mund të ishin parandaluar dhe shumë jetë mund të ishin shpëtuar
KOMENTO
       Metropol
02 Gusht 2014
Françeska e “BB”: Shenja në vithet e mia
Ish-banorja seksi e “Big Brother”, Françeska, është diskutuar këto ditë për një foto ku shfaqet me bikini. Ajo e ka publikuar vetë foton që shihni më poshtë, por këtë herë, përveç pamjes së bukuroshes, komentuesve u ka rënë në sy një shenjë
KOMENTO
       Teknologji
01 Gusht 2014
Facebook, probleme nė mbarė botėn
Disa shfrytėzues tė rrjetit social “Facebook” nė botė, pėrfshirė edhe ata nė Maqedoni, sot nuk kanė mundur njė kohė tė qasen drejt kėtij rrjeti. Tani pėr tani nuk ka njė njoftim nga “Facebook” pėr shkak tė problemit, tė ngjashme kėto dhe nė muajin qershor
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
   
   
   
   
 
 
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
"Traku Fest", festivali i trashėgimisė risi nė Gjirokastėr
 
 
BALKANWEB.TV
Basha: Harta e re e papranueshme, fjala e fundit u takon qytetarėve
 
 
BALKANWEB.TV
Celibashi dorėhiqet si ministėr: "Pėr shkaqe personale". Felaj nė vend tė tij
 
 
BALKANWEB.TV
Naēi: Dėnojmė aktin kriminal dhe makabėr tė Lavdrim Muhaxherit
 
 
BALKANWEB.TV
FRD, Topi: Reforma territoriale, nuk pati transparencėn e duhur
 
 
BALKANWEB.TV
Reforma territoriale, AK: Do dėrgojmė kėrkesė nė Gjykatėn Kushtetuese
 
 
BALKANWEB.TV
Megagrabitja e BSH-sė, pranga punonjėsve, shpėrdoruan me detyrėn
 
 
BALKANWEB.TV
Sherr masiv pėr njė ėmbėlsirė, pėrleshen shqiptarėt me italianėt
 
 
BALKANWEB.TV
Tahiri: Ligji pėr policinė, hap pėr depolitizimin, Ndreu: Policėt presin trajtim dinjitoz
 
 
BALKANWEB.TV
Zbardhet axhenda e Papa Franēeskut, Ati i Shenjtė me makinė tė hapur nė Tiranė
 
 
BALKANWEB.TV
Reforma territoriale, debati Rama-Dule
 
 
BALKANWEB.TV
Bombardohet njė treg nė Gaza, vriten 17 persona dhe plagosen 200 tė tjerė
 
 
BALKANWEB.TV
Ja si argėtohen kroatėt pas pėrmbytjeve nga shiu
 
 
BALKANWEB.TV
Itali, sekuestrohen 300 kg drogė, nė njė rulotė qė vinte nga Shqipėria
 
 
BALKANWEB.TV
Basha: Marrėveshja me CEZ, krim financiar. Vjedhja, 600 herė mė e madhe se ajo nė BSH
 
 
 
 
FOTOGALERI
Zbulohet fotoja e pare e Zaho Rames
 
 
FOTOGALERI
Dita Von Teese reklamon tė brendshmet pėr nėnat e reja
 
 
FOTOGALERI
GAZA, arrin nė 101 numri i palestinezėve tė vrarė nė Rafah
 
 
FOTOGALERI
Luana Vjollca qejf e punė nė Sarandė e Vlorė
 
 
FOTOGALERI
Bradly Cooper luan film, surprizė! Vjen e dashura e takon
 
 
FOTOGALERI
Afrikė e Jugut, ‘transport idjot\', xhirafa vritet kur kaloi poshtė urės
 
 
FOTOGALERI
Belen Rodriguez pushime me familjen e saj dhe tė burrit
 
 
FOTOGALERI
Tamara Ecclestone, mahnitėse katėr muaj pas lindjes sė vajzės
 
 
FOTOGALERI
Mėnyrat mė tė ēuditshme tė fshehjes sė drogės nga kontrabandistėt
 
 
FOTOGALERI
Kur realiteti bėhet surreal. Artisti e shndėrron botėn nė pėrrallėn e tij
 
 
FOTOGALERI
Shitėsi vesh pjeshkat me tė brendshme femrash pėr tė rritur shitjet
 
 
FOTOGALERI
Katy Perry, njė zanė verore nė videon e re
 
 
FOTOGALERI
Kanada, nėse mė le tė zėvendėsoj me Beyonce
 
 
FOTOGALERI
Itali, deputetėt ndjehen keq gjatė seancės, pėrfundojnė nė spital
 
 
FOTOGALERI
Francesca Cipriani, njė set super i nxehtė
 
 
FOTOGALERI
Serisė sė fotove u shtohet dhe Angela Martini: Motra ime shqiptare, Bleona
 
 
FOTOGALERI
Alicia Keys shtatzėnė pėr herė tė dytė
 
 
FOTOGALERI
Provokon Justin, poston foto tė Orlando Bloom duke qarė