BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Kulturė
22 Tetor 2013 - 17:25 | LAJME
TRANSLATE
 
Thimi Nika: Filatelia shqiptare në komunizëm, e politizuar
Nga: FATMIRA NIKOLLI
Thimi Nika: Filatelia shqiptare në komunizëm, e politizuarTIRANE - Filatelia kombëtare shqiptare mbushi 100 vjet në 5 maj 2013. Me këtë rast, filatelisti Thimi Nika ka botuar një libër, punën për të cilin e ka nisur pesëdhjetë e pesë vite më parë. Aktualisht, ai ka një koleksion të pasur të filatelisë shqiptare, të klasifikuar me kritere e standarde profesionale dhe të shoqëruar me një literaturë që më ka dhënë një informacion tejet të vlefshëm. "Ky koleksion, veç serive bazë për çdo emision pullash të emetuar nga Posta Shqiptare, përmban të gjitha FDC-të, të vulosura me vula të posaçme, ekzemplarë të shumtë të historisë postare shqiptare dhe karta-postare të periudhave të ndryshme, kartëmaksimumet zyrtare, por edhe të përgatitura nga unë etj. Sigurisht, më mungojnë gjëra, për të cilat kam kohë që jam dhe do të mbetem vazhdimisht 'në pritë' për t'i gjetur", - thotë ai.
Në intervistën e mëposhtme, Nika tregon se aktualisht katalogu i emisioneve filatelike shqiptare numëron mbi 3400 pamje të ndryshme pullash. Për sa i përket realizimit, ato dallohen lehtësisht nga gjuha artistike e periudhës kur janë emetuar, por edhe nga individualiteti i artistëve që janë angazhuar në këtë fushë. Filatelia shqiptare, me identitetin e saj të spikatur, qëndron sot denjësisht përkrah filatelive më të mira të vendeve të tjera. Ajo është e pranishme në të gjitha ngjarjet e rëndësishme ndërkombëtare, siç janë ekspozitat ballkanike, europiane e botërore dhe njëkohësisht konkurruese në tregun e madh të pullës.
Këto ditë, literaturës sonë filatelike iu shtua botimi juaj "Historia e Filatelisë Shqiptare", që përkon me vitin jubilar të 100-vjetorit të pullës së parë kombëtare shqiptare. Çfarë iu nxiti për ta shkruar këtë libër?
Gjithmonë më ka preokupuar fakti që në Shqipëri filatelia nuk është kaq e zhvilluar sa në vendet e tjera, që sot brezi i ri thuajse nuk merret fare me këtë hob, i cili realisht u ka sjellë kënaqësi të veçantë dhe u ka përcjellë emocione të jashtëzakonshme brezave të tërë. Po kështu, shpesh i kam bërë vetes pyetjet: Përse në bibliografinë e filatelisë shqiptare ka shumë pak autorë vendas; Përse asnjë autor shqiptar nuk është angazhuar për ndonjë botim të plotë për filatelinë tonë; Përse në libraritë tona literatura filatelike është inekzistente; Përse te ne nuk zhvillohen rregullisht ekspozita filatelike kombëtare e ndërkombëtare?
Të gjitha këto pyetje e kanë një përgjigje: zbrazësia që ekziston nga pavijueshmëria, ose më mirë të them, nga ngritje-uljet e theksuara të vërejtura në traditën filatelike në Shqipëri. Mbushja sado pak e kësaj zbrazësie ka qenë ngasja më e madhe dhe nxitja kryesore për t'iu futur hartimit dhe botimit të këtij libri, të cilin, në radhë të parë, ia kam kushtuar babait tim, që ishte vërtet një filatelist shumë i mirë dhe që më mësoi abc-në e koleksionimit.
Si mund të na vlejë ky libër?
Për mua, ky libër u duhet filatelistëve shqiptarë, por edhe të huajve që janë të interesuar drejtpërdrejt ose tërthorazi për filatelinë tonë, apo që koleksionojnë pullat postare të Shqipërisë; ky libër u duhet historianëve dhe përgjithësisht njerëzve të kulturës, pasi vetë filatelia është pasqyruese e mirëfilltë e historisë dhe pjesë e kulturës sonë kombëtare; ky libër u duhet të gjithë atyre që puna që kryejnë i lidh në mënyrë të pashmangshme me pullat, në radhë të parë punonjësve të sektorit të postave; ky libër u duhet artistëve që merren me krijimtari në fushën e filatelisë, pasi i ndihmon drejtpërdrejt për realizimin e një gjuhe artistike sa më të përkryer të pullave; ky libër i duhet çdo lloj koleksionisti, për të përfituar sado pak kulturë dhe përvojë koleksionimi.
Ç'risi sjell ai?
Ky libër mëton të ketë një historik deri diku të plotë, por edhe një sërë refleksionesh mbi filatelinë tonë, duke filluar nga emetimi i pullës së parë kombëtare shqiptare, që daton më 5 maj 1913, dhe deri më sot.
Unë, si autor, që kur fillova ta shkruaj librin, kam qenë me fat dhe i privilegjuar njëkohësisht. Pse? Sepse, që në zanafillë, pata mundësinë dhe avantazhin të shfrytëzoja pjesën më të madhe të literaturës së botuar deri më sot, vendase dhe të huaj, për pullat shqiptare. Po kështu, kam pasur edhe një komoditet tjetër, që ndoshta nuk ka qenë i mundur për shumicën e autorëve, sidomos atyre të huaj. Për hartimin e librit, veç koleksionit tim, kam konsultuar ndër vite disa nga koleksionet më të mira të pullave shqiptare, që ekzistojnë në Shqipëri. Këtu do të përmendja koleksionet e kolegëve filatelistë Kolë Gjinaj, Robert Ballauri, Stilian Nosi, Gjush Daragjati, Shefik Osmani, Ferik Ferra, Vangjo Ilo, Nikolla Xharo, Foti Xhitoni e Vasil Xhitoni, Kristaq Jorgji, Aleksandër Josifi, Bajram Peçi, Sokrat Bozo, Agim Pasholli, Romeo Durolli, Nonda Misrasi, Luigj Shabani, Kozma Basho e Jovan Basho, Argjir Panariti, Florent Kalivopulli, Kozma Dashi, Emi Gimjani etj.
Një përparësi e librit tim mendoj se është edhe dokumentacioni i pasur arkivor, i panjohur dhe i pashfrytëzuar deri tani, i zbuluar në Drejtorinë e Përgjithshme të Arkivave të Shtetit, në arkivin e Ministrisë së Punëve të Jashtme, në arkivin dhe në Muzeun e Pullës të Drejtorisë së Përgjithshme të Postave etj.
Si është ndërtuar libri?
Libri ka 418 faqe. Ai përbëhet nga 8 krerë. Fillimisht kam një kre për bibliografinë e filatelisë shqiptare, ku pasqyroj gjithçka është shkruar nga autorë vendas e të huaj. Sigurisht, jo për të përcaktuar "hierarkinë e vlerave" të tyre, por si një informacion i hollësishëm për të gjithë të interesuarit.
Në një syth më vete të librit trajtohet filatelia në territoret shqiptare para shpalljes së pavarësisë kombëtare, pra në periudhën e Perandorisë Osmane. Për hartimin e këtij kreu më erdhi në ndihmë miku im, koleksionisti i shquar i pullave shqiptare, diplomati gjerman Oto Graf [Otto Graf]. Ai, krahas disa ilustrimeve të bukura, që unë i kam vendosur në libër, më dërgoi edhe një material shumë interesant me autor Seref Bornovalin për vulat postare të Perandorisë osmane në vitet 1846-1918, ku bënte pjesë edhe Shqipëria.
Pa dashur ta ngarkoj lexuesin me informacione të tepërta, mund të them se në libër ka një informacion interesant veçanërisht për vulat osmane në territoret shqiptare, për shkrimet e tyre dhe anulimet e pullave me to.
Po kështu, periudhës para pavarësisë i përket edhe veprimtaria e postës austriake në Shqipëri nëpërmjet agjencisë së linjës lundruese Austrian Lloyd, e postës italiane të Levantit, por dhe e postave greke, serbe e malazeze. Mënyra e funksionimit të tyre dhe roli që ato luajtën në krijimin e një përvoje filatelike fillestare kanë një vend të caktuar.
Ju u kushtoni vend të rëndësishëm emisioneve të emetuara nga qeveria e Ismail Qemalit. Pse?
Po, është e vërtetë. Ajo që kam dashur të vë më shumë në dukje në libër është identiteti i spikatur i filatelisë kombëtare shqiptare. Ky pasqyrohet nëpërmjet disa krerëve, të cilët rrokin një hark kohor njëshekullor, që zë fill me shpalljen e pavarësisë, më 28 nëntor 1912, dhe vazhdon deri në ditët e sotme.
Historia e pullave kombëtare shqiptare, siç e përmenda më lart, ka si ditëlindje 5 majin e vitit 1913. Qeveria e Ismail Qemalit, ku ministër i parë i Postës ishte Lef Nosi, zhvilloi një veprimtari intensive emetuese të pullave postare. Ajo nxori brenda pak muajve 6 emisione pullash, me të cilat mëtonte të fitonte rreth 3 milionë grosh (shumë e konsiderueshme për kohën). Gjithashtu kësaj qeverie i njihet merita e kujdesit për ecurinë normale të administratës postare, për heqjen nga qarkullimi të vulave të huaja dhe zëvendësimin e tyre me vula datare të standarteve të kohës në gjuhën shqipe.
Një tablo mjaft tërheqëse paraqesin për historinë e filatelisë shqiptare edhe: periudha e Luftës së Parë Botërore, ajo e Republikës dhe Monarkisë të Ahmet Zogut, pullat postare gjatë pushtimit italian dhe atij gjerman.
Po periudhën pas çlirimit të Shqipërisë si e keni trajtuar në libër?
Pyetja juaj më jep rastin të vë në dukje një fakt të dhimbshëm. Në qoftë se për harkun kohor 1913-1944 ka botime e shkrime të autorëve të ndryshëm, periudha më pas ka mbetur fare e virgjër. Askush nuk ka bërë një studim serioz për filatelinë e kësaj periudhe. Libri im, në këtë drejtim sjell një risi. Janë dy krerë të tij, i 6-ti dhe i 7-ti, që u kushtohen pullave shqiptare të viteve 1945-2013. Periudha prej vitit 1945 dhe deri në vitet '90 të shekullit XX shquhet sidomos për pasuri e fluks të madh emisionesh, por që, siç dihet, kanë qenë përgjithësisht të politizuara e të ideologjizuara. Të gjitha këto pasqyrohen në një kre më vete. Duke filluar nga viti 1990, pra me proceset demokratike, krahas ulje-ngritjeve të kuptueshme të viteve të para të tranzicionit 1991, '92, '93, janë bërë përpjekje serioze dhe është shtuar kujdesi nga Komisioni Shtetëror i Pullës dhe Drejtoria e Përgjithshme e Postës Shqiptare për zgjerimin e tematikës, por sidomos për mënjanimin e politizimit të pullave dhe rritjen cilësore të shtypjes së tyre, që sigurisht është shumë më e mirë.
Kush ka kontribuar për pullat?
Kapitulli i 8-të trajton një tematikë të veçantë: gjuhën artistike të pullave, e thënë ndryshe kontributin e piktorëve, skulptorëve, fotografëve dhe mjeshtrave të dizajnit në filatelinë shqiptare.
Aktualisht katalogu i emisioneve filatelike shqiptare numëron mbi 3400 pamje të ndryshme pullash. Për sa i përket realizimit, ato dallohen lehtësisht nga gjuha artistike e periudhës kur janë emetuar, por edhe nga individualiteti i artistëve që janë angazhuar në këtë fushë.
Diçka tjetër të veçantë që ka libri?
Veç sa më sipër, librin e kam pajisur edhe me një fjalorth filatelik, ku shpjegohen termat më të përdorshëm në këtë fushë, si dhe me treguesit e emrave dhe të burimeve bibliografike, historike dhe filatelike të shfrytëzuara. Të gjitha këto mendoj se i vijnë në ndihmë lexuesit të gjerë.

(er.nu/GSH/BalkanWeb)
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento

Dėrguar nga Marin, New York mė 24-10-2013 nė 01:59
O Thimio, e ke mbushur bidonin plot me qumesht, te lumte dora per librin, po pse i bie me shkelm?! Politizimi? Mos harro se ti ke qene nje nga gazetaret me oportuniste e me servile te regjimit te Enver Hoxhes, apo harrove...

Dėrguar nga muzaka, Berat/ Shqiperi mė 23-10-2013 nė 14:39
Librin e ke bere shume te mire dhe me vlera, por titullin e shkrimit e ke te habitshem?!

Gjithesesi te uroj botime te tjera te ketij lloji, sepse ti je i nje gjenerate me vlera per vehten dhe vendin. Pershendetje!

Dėrguar nga filatlia mė 22-10-2013 nė 18:47
Eshte nje pune e laverueshme me filateline flete me tere Boten dhe behesh njohes i historise te cdo pjese te saj Ne Bllkan lashtesia i perket Greqise 1861 Italia 1862 B-Herceg.1879 Bullgaria 1889 Shqiperia 1913 me pullen e pare 2 qind me Skenderbeun dhe shkruhet Shqipnia e Lire nje tjeter shkruhet Gjergj Kastrioti ne fushe
Skandrbegu Mbret i Shqyptareve 5 qind.
me 1922del pulla Posta -Vetekeveria e Mirdites 5 qind.Me 1925 Rep Shqiptare 1 qind Me 1927 Pulle me Kurore e kuqe-kafe po 1 qind.etj.
       Shqiperia
22 Shtator 2014
Jardin: Shohim një përmirësim të klimës së biznesit
Zv/ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Henry Jardin, deklaroi të hënën në mbrëmje se Ambasada mbështet Dhomën Amerikane të Tregtisë në Tiranë (AmCham) në misionin e saj avokatues
KOMENTO
       Kosova
22 Shtator 2014
Afitete Jahjaga nderohet me çmimin ‘Nisma Globale Klinton’
Presidentja e Kosovës Atifete Jahjaga është nderuar me çmimin e lidershipit për shërbimet publike nga ‘Nisma globale Klinton’
KOMENTO (2)
       Rajoni
22 Shtator 2014
Maqedoni, VMRO-DPMNE paralajmëron zgjedhje të reja në nëntor
“Në rast se deputetët e opozitës të udhëhequr nga LSDM nuk kthehen në Parlament, në muajin nëntor do të shpallen zgjedhje të parakohshme parlamentare”, deklaroi shefi i grupit parlamentar të VMRO-DPMNE, Ilija Dimovski në një intervistë për televizionin Telma
KOMENTO
       Bota
22 Shtator 2014
Ukraina tërheq topat nga fronti me separatistët
Ushtria ukrainase po përgatitet të tërheqë topat nga fronti, një nga etapat e çmilitarizimit pas vendosjes së armëpushimit të përgjithshëm sot dhe para se të fillojë negociatat e vështira mbi statusin e rajoneve rusofone në Lindje
KOMENTO
       Sport
22 Shtator 2014
Euro 2016, ja çmimet e biletave për Shqipëri-Danimarkë
Federata Shqiptare e Futbollit nepermjet nje njoftimi ka bere te ditur te henen per gjithe sportedashesit çmimet e biletave për ndeshjen Shqipëri–Danimarkë, per eleminatoret e Euro 2016, qe do të luhet më 11 tetor 2014, ora 20.45, në stadiumin e ri “Elbasan Arena”.
KOMENTO
       Kulture
22 Shtator 2014
Ndahet nga jeta kleriku bektashian Haxhi Baba Shaban Dervishi
Kleriku bektashian, Haxhi Baba Shaban Dervishi është ndarë nga jeta sot në moshën 81-vjecare. Shaban Dervishi gjithë jetën ja kushtoi rrugës së zotit, duke shërbyer me devotshmëri në Krujë e Kolonjë
KOMENTO
       Metropol
22 Shtator 2014
Jennifer Lopez çmend Singaporin me të pasme! -FOTO
Këngëtarja 45-vjeçare i ka dhënë jetë një serie lëvizjesh tepër të nxehta, në skenën e Singaporit, duke tregur që ajo është mbretëresha e të pasmeve
KOMENTO
       Teknologji
22 Shtator 2014
SHBA, shitje rekord për “iPhone 6″ me 10 milionë ekzemplarë për 3 ditë
Kompania e telefonave smartfon “Apple” shiti më shumë se 10 milionë ekzemplarë të modelit të tij të ri “iPhone 6″, gjatë fundjavës së parë të hedhjes në treg, një rekord, njoftoi sot ndërmarrja e informatikës në një komunikatë
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
   
   
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
  toolbar  
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Lamtumirė Ikonės sė teatrit Besa Imami!
 
 
BALKANWEB.TV
Prokuroria mbyll hetimin: Vdekja e Olldashi, aksident. Shkeli rregullat e qarkullimit
 
 
BALKANWEB.TV
Njė 2-vjeēar me leucemi, prindėrit: Ndihmė! Nuk pėrballojmė dot financiarisht mjekimin
 
 
BALKANWEB.TV
Nis ndėrtimi i Korridorit Jugor tė Gazit, Gjiknuri: Shqipėria nė hartėn energjitike tė Evropės
 
 
BALKANWEB.TV
Kinezėt rrime me ditė nė radhė Phone 6 dhe i shesin mė shtrenjtė
 
 
BALKANWEB.TV
PD dorėzon nė Kushtetuese tre projektligje, Halimi: Janė antikushtetues
 
 
BALKANWEB.TV
Ja ēfarė ndjeni kur putheni dhe bėni seks
 
 
BALKANWEB.TV
Propozim pėr martėse? Mė keq se kaq, s’ka ku tė shkojė
 
 
BALKANWEB.TV
Pėrshtypjet e Papės nė kthim: Shqipėria vend evropian, kulturė pėr tė ndėrtuar vėllazėrinė
 
 
BALKANWEB.TV
Moti pėr sot, 22 shtator
 
 
BALKANWEB.TV
Rama: Shqipėria priti me sukses Papėn, falenderoj Presidentin dhe Bashkinė e Tiranės
 
 
BALKANWEB.TV
Papa Fraēesko mbyll vizitėn nė Shqipėri, pėrcillet nga Kryeministri Rama
 
 
BALKANWEB.TV
Fushė-Krujė, Ati i Shenjtė viziton qendrėn ‘Betania’
 
 
BALKANWEB.TV
Papa nė Katedralen e Shėn Palit: Kuptova vuajtjet tuaja, popull martirėsh
 
 
BALKANWEB.TV
Papa mesazh Botės: Merrni shembull nga kombi i shqiponjave!
 
 
 
 
FOTOGALERI
Lamtumirė Ikonės sė teatrit Besa Imami
 
 
FOTOGALERI
Britani, njė 44-vjeēare sulmohet nė rrugė, askush s’ndėrhyn
 
 
FOTOGALERI
17-vjeēarja shqiptare shpallet “Miss Gjermania 2014”
 
 
FOTOGALERI
Ja hajdutja mė seksi nė botė!
 
 
FOTOGALERI
Pogradec, shembin hotelin buzė liqenit, 1 punėtor vdes, plagosen 2 tė tjerė
 
 
FOTOGALERI
Stefano De Martino ēantė 5 mijė euro dhuratė bashkėshortes
 
 
FOTOGALERI
Rihanna ja fotot nudo tė hakeruara
 
 
FOTOGALERI
Mamaja qė lindi dy grupe binjakėsh nė mė pak se njė vit
 
 
FOTOGALERI
Alicia Keys pozon nudo shtatzėnė
 
 
FOTOGALERI
Finnegan, qeni me bishtin mė tė gjatė nė botė
 
 
FOTOGALERI
Makina qė kthehet nga Mitsubishi nė Lamborghini
 
 
FOTOGALERI
Shtretėrit mė tė ēuditshmėm nė botė
 
 
FOTOGALERI
Nė mbrėmjen Gala tė bamirėsisė kush mund tė zhvishet mė shumė
 
 
FOTOGALERI
Ish e dashura e Ashley Cole: Balotelli, njė hamshor i vėrtetė italian
 
 
FOTOGALERI
Birra derdhet “lumė” nė festėn e madhe nė Mynih
 
 
FOTOGALERI
Papa Fraēesku mbyll vizitėn e tij nė Shqipėri, pėrcillet nga Kryeministri Rama
 
 
FOTOGALERI
Papa Franēesku bekon djalin e kryeministrit Rama
 
 
FOTOGALERI
Fushė-Krujė, Ati i Shenjtė viziton qendrėn ‘Betania’