BalkanWeb.TV Foto Forum Horoskopi Moti Gatimi Kontakt
ARTIKUJ TEK
Shqiperi
01 Dhjetor 2012 - 11:10 | LAJME
TRANSLATE Perktheje lajmin ne gjuhe te tjera
 
Sot, Dita Ndėrkombėtare HIV/AIDS, 70 raste tė reja nė Shqipėri gjatė 2012
Sot, Dita Ndėrkombėtare HIV/AIDS, 70 raste tė reja nė Shqipėri gjatė 2012TIRANĖ- Sot ėshtė Dita Ndėrkombėtare e SIDA-s, e cila ka pėr qėllim tė tėrheqė vėmendjen pėr pandeminė qė shkakton pėrhapja e virusit HIV.

Mekanizmi i Kombeve tė Bashkuara pėr AIDS-in, UNAIDS, ka bėrė tė ditur se gjatė dy vjetėve tė fundit ėshtė shėnuar pėrparim i rėndėsishėm nė parandalimin dhe trajtimin e HIV/AIDS-it.

Sipas tij, infeksionet e reja kanė rėnė pėrgjysmė nė 25 vende, ndėrsa vdekjet qė ka shkaktuar AIDS-i globalisht, janė zvogėluar pėr njė tė katėrtėn qė nga viti 2005.

UNAIDS-i, megjithatė, thotė se Evropa Lindore dhe Azia Qendrore janė rajonet e vetme ku prevalenca e HIV-it mbetet e lartė.
Ai vė nė dukje se numri i njerėzve qė jetojnė me HIV nė kėto rajone ėshtė trefishuar qė nga viti 2000.

70 raste tė reja nė Shqipėri gjatė 2012
Nė Shqipėri, nė periudhėn Janar–Nėntor 2012 janė identifikuar 70 raste tė reja tė diagnostikuara me HIV /AIDS, duke e ēuar shifrėn totale tė rasteve tė tė prekurve nga HIV/AIDS nė vendin tonė nė 555 raste.

Kjo u bė e ditur sot nga ministri i Shėndetsisė, Vangjel Tavo, gjatė njė konference pėr shtyp, nė prag tė Ditės Botėrore tė HIV/AIDS, 1 dhjetor.

Ndėrkohė, femrat zėnė 30% tė rasteve dhe kjo pėrqindje ka mbetur e pandryshuar vitet e fundit. Transmetimi seksual mbetet rruga kryesore e transmetimit tė infeksionit (93% e rasteve). Transmetimi nga nėna tek fėmija pėrbėn 4% tė rasteve dhe transmetimi nėpėrmjet gjakut pėrbėn 3% tė rasteve nė total.

"Nė vendin tonė, pavarėsisht prevalencės akoma tė ulėt dhe numrit te ulėt tė fėmijeve HIV pozitiv, ata pėrbėjnė njė problem shėndetėsor dhe shoqėror tė rėndėsishėm”, tha Tavo.

Nga ana tjetėr, trajtimi i personave me HIV ėshtė njė arritje. Qė nga viti 2004 trajtimi me antiretroviral (ARV) ofrohet falas dhe aktualisht 222 pacientė trajtohen nė Qendrėn Spitalore "Nėnė Tereza" nė Tiranė. Diagnostifikimi i vonshėm i rasteve vazhdon tė mbetet njė sfidė pėr vendin. 50% e rasteve tė diagnostifikuara gjatė vitit 2012 u drejtuan tek qendrat e shėrbimit shėndetėsor nė njė stad tė avancuar tė infeksionit.

Testimi vazhdon tė mbetet i ulėt edhe pas ngritjes dhe funksionimit tė mirė tė qendrave tė kėshillimit dhe testimit vullnetar nė rajone. Pavarėsisht punės sė bėrė nga Ministria e Shėndetėsisė dhe Ministria e Arsimit, ėshtė e nevojshme tė vihen nė fokus programet parandaluese e informuese.

Sa i takon testimeve vullnetare, funksionimi i qendrave tė kėshillimit dhe testimit vullnetar nė ēdo prefekturė tė vendit tonė lejon kryerjen e kėtij testimi nė kėto prefektura. Rreth 2137 testime vullnetare janė kryer nė qendrat e kėshillimit dhe testimit vullnetar nė Tiranė dhe nė tė gjitha prefekturat e vendit, shifėr kjo qė ka pėsuar njė rritje tė lehtė nė krahasim me vitin e kaluar.

Tavo tha se "ka njė rritje tė infeksioneve seksualisht tė transmetueshme tė evidentuara gjatė survejancės sindromike dhe prania e infeksionit Klamidia ėshtė nė prevalencėn 5.6%. Prania e IST (infeksioneve seksualisht te trasmetueshme) dhe sidomos Klamidias lehtėson transmetimin e mėtejshem seksual tė HIV ndonėse Shqiperia mbetet njė vend me prevalencė tė ulėt".
Ndėrkohė, ministri Tavo apeloi ndaj tė gjithė shoqėrisė shqiptare pėr tė qenė mė e pėrgjegjshme nė stilin e jetesės nė mėnyrė qė tė bėhemi njė shoqėri mė e shėndetshme dhe tė luftojmė sa mė shumė kėtė sėmundje tė shekullit.
HIV/AIDS, mbetet njė nga sfidat mė madhore tė shėndetit, pasi sėmundjet e lidhura me AIDS pėrbėjnė njė nga shkaqet mė tė rėndėsishme tė vdekjeve nė botė.
Rasti i parė i infektuar me virusn HIV nė Shqipėri ėshtė identifikuar nė vitin 1993.

DITA BOTĖRORE/OKB MBĖSHTET SHQIPĖRINĖ NĖ PARANDALIMIN DHE KONTROLLIN E HIV/AIDS
Qeveria shqiptare dhe Kombet e Bashkuara apelojnė pėr zero infeksione tė reja, zero diskriminim dhe zero vdekje nga AIDS. Dita Ndėrkombėtare e AIDS-it pėrkujtohet ēdo vit me 1 dhjetor pėr tė mobilizuar njerėzit e tė gjithė botės nė luftėn kundėr epidemisė sė HIV-it.

Zineb Touimi-Benjelloun, Koordinatorja e Pėrhershme e Kombeve tė Bashkuara nė Shqipėri, tha nė njė konferencė pėr mediat se “Kombet e Bashkuara janė tė pėrkushtuara tė mbėshtesin qeverinė nė parandalimin dhe kontrollin e pėrhapjes sė HIV/AIDS-it nė Shqipėri, nėpėrmjet mbėshtetjes teknike dhe financiare si dhe nėpėrmjet shkėmbimit tė praktikave dhe dijes mė tė mirė nga rajoni dhe bota”.
Agjencitė e Kombeve tė Bashkuara nė Shqipėri mbėshtesin qeverinė qė Shqipėria tė vazhdojė tė jetė njė vend me prevalence tė ulėt, tha Toumi-Benjelloun. Aksesi ndaj informacionit bazė, shėrbimeve tė parandalimit, trajtimit, kujdesit dhe mbėshtetjes ndaj personave qė vuajnė nga HIV/AIDS-i mbetet parim i tė drejtave tė njeriut. Mbėshtetja, sipas saj, shkon gjithashtu drejt ndėrgjegjėsimit pėr t’u kujdesur pėr personat e infektuar dhe pėr tė siguruar qė njerėzit qė jetojnė me HIV/AIDS tė jenė pjesėmarrės nė formulimin e politikave dhe tė jenė pjesė aktive nė mbrojtjen e tė drejtave tė tyre.

Raporti i publikuar nga UNAIDS, me rastin e Ditės Ndėrkombėtare tė AIDS-it mė 20 nėntor 2012, tregon se prevalenca e HIV-it nė botė po zvogėlohet nė mėnyrė tė shpejtė. Sipas tė dhėnave tė raportit, prevalenca ka rėnė nė vitin 2011 si rezultat i programeve pėr HIV-in.

Nė disa vende me prevalencė tė lartė, pėrqindja e infeksioneve tė reja ka rėnė nė mėnyrė drastike qė nga 2001. Aksesi ndaj trajtimit tė HIV-it ėshtė pėrmirėsuar shumė dhe njerėzit jetojnė mė gjatė dhe mė mirė si rezultat i efekteve pozitive tė terapisė antiretrovirale.

Nė Europėn Lindore dhe Azinė Qendrore, sipas po kėtij raporti, rezulton qė nga viti 2001 nė 2011 numri i personave qė jetojnė me HIV ėshtė rritur nga 970 000 raste nė 1.4 milion. Njėkohėsisht prevalenca mes tė rinjve 15-24 vjeē ėshtė rritur; tek femrat nga 0.2% nė 0.5%, ndėrsa tek meshkujt nga 0.3% nė 0.7%. Pėr mė shumė, vdekjet si rezultat i AIDS-it nė kėtė rajon janė rritur nė ndryshim nga tendencat nė zbritje nė botė. Aksesi ndaj trajtimit dhe kujdesit nė Europėn Lindore dhe Azinė Qendrore ėshtė vetėm 25% e njerėzve nė nevojė pėr trajtim.
Pėr herė tė parė Dita Ndėrkombėtare e AIDS-it ėshtė pėrkujtuar nė vitin 1988. Qė nga viti 1996, Programi i Pėrbashkėt i Kombeve tė Bashkuara pėr HIV/AIDS-in (UNAIDS) koordinon planifikimin dhe organizimin e kėsaj dite.

(er.nu/d.b/ATSH/BalkanWeb)
Lidhje te tjera
    Kthehu Dėrgo Printo Home
Komento
       Shqiperia
23 Prill 2014
Gjykata Speciale, familja e “Shtėpisė sė Verdhė”: Kėrkojmė drejtėsi
Miratimi i Gjykatės Speciale nė Kosovė, pėr hetimin krimeve tė luftės, ka nxitur reagimin e familjes Katuēi. Familjarėt e sė ashtuquajturės “Shtėpia e verdhė”, nė Gurrė tė Vogėl tė Matit, ėshtė akuzuar nga Dick Martit, pėr trafik organesh gjatė kohės sė luftės
{4:24127}

KOMENTO
       Kosova
23 Prill 2014
Varrezat masive të Rashkës, shtohet perimetri i kërkimeve
Ekipet e mjekëve ligjorë kanë zgjeruar perimetrin e hetimeve për trupa të shqiptarëve në Rashkë të Serbisë, pasi që sot u rrënua ndërtesa e ndërtuar mbi këtë varrezë masive
KOMENTO
       Rajoni
23 Prill 2014
Global Peace Index: Vendet mė tė pasigurta nė Evropė, Shqipėria renditet e 69-ta
Global Peace Index (Indeksi Global i Paqes) ka publikuar raportin e saj vjetor nga Institutit pėr Ekonomi dhe Paqe ku cilėsohen vendet mė tė pasigurta nė Evropė
KOMENTO (4)
       Bota
23 Prill 2014
Dy aeroplanë rusë shkelin hapësirën ajrore të NATO-s, priten hetime
Dy aeroplanë luftarak rus kanë shkelur të mërkurën hapësirën ajrore të NATO-s, e cila është nën kontrollin e Holandës. Për fat të mirë, nuk kishte asnjë “konflikt”
KOMENTO (1)
       Sport
23 Prill 2014
Spektakėl nė “Bernabeu”, lojėn e bėn Bajerni, fiton Reali me njė gol
Champions League ka dhuruar emocionet e radhės. Dhe kush mė shumė se sa Real Madrid dhe Bajern Mynih mund ta bėnin kėtė. Nė “Santiago Bernabeu” nuk ka pasur goleada, kartonė, shtylla, apo penallti
KOMENTO
       Kulture
23 Prill 2014
Kontrata individuale 3-mujore, artistėt e Operas dhe Ansamblit nė protestė
Mėse 250 artistė tė Teatrit tė Operas dhe Baletit dhe Ansamblit kanė protestuar pasditen e kėsaj tė mėrkure pasi mė here gjatė ditės, ju propozuan kontrata pune 3-mujore. Ilir Kerni thotė se ky ėshtė keqkuptim dhe se asnjė artist nuk do largohet nga puna por nuk mohoi ekzistencėn e kėtij vendimi. Njėsoj reagojnė edhe aktorėt e Teatrit Kombėtar
{4:24124}

KOMENTO (3)
       Metropol
23 Prill 2014
Arrestohet Vali Corleone
I kërkuar për një kohë të gjatë, të mërkurën policia ka arritur ta prangos Princ Vali Corleonen (Valdrin Sylejmani). Ai, sipas komandantit të Policisë në Gjilan, dyshohet për veprën penale: "Shkaktim i Rrezikut të përgjithshëm” dhe “armëmbajtje pa leje”
KOMENTO (1)
       Teknologji
23 Prill 2014
Ashensori më i shpejtë në botë- 95 kate për 43 sekonda
Kompania Hitachi po planifikon të krijojë një ashensor në Kinë, që sipas saj do të jetë më i shpejti në botë. Sipas kompanisë ky ashensor do të shkojë në katin e 95-të për 43 sekonda
KOMENTO
      
 
 
  TV | News24 - Live
 
   
 
 
   
   
   
  Radio | Rash - Live
 
   
   
 
SONDAZH
 
 
Nensondazh
 
   
 
 
BALKANWEB.TV
Gjykata Speciale, familja e “Shtėpisė sė Verdhė”: Kėrkojmė drejtėsi
 
 
BALKANWEB.TV
Mallakastėr, digjet me benzinė automjeti i kreut tė Komunės Fratar
 
 
BALKANWEB.TV
Anėtarėsimet nė PD, Basha: Tė kristalizojmė idetė tona pėr zhvillimin
 
 
BALKANWEB.TV
Artistėt e TOB, protestė pėr kontratat. Kerni: Asnjė nuk do tė largohet nga puna
 
 
BALKANWEB.TV
Komisioni i Ligjeve, Kryeprokurori Llalla: Shqetėsim, nxjerrja e sekretit hetimor
 
 
BALKANWEB.TV
INUK shemb njė ndėrtesė nė Ksamil, pritet prishja e tre tė tjerave
 
 
BALKANWEB.TV
Grabitja nė Paskuqan, rrėfen kryefamiljari: Si na kėrcyen ‘Maskat’ mbi krevat
 
 
BALKANWEB.TV
Pogradec, INUK tenton tė prishė lokalin, 3 gra me 1 fėmije kėrcėnojnė se do hidhen nga godina
 
 
BALKANWEB.TV
Ēuēi: Reforma territoriale s’ka lidhje me zgjedhoren, Rauning: Bashkėpunoni
 
 
BALKANWEB.TV
Basha: Ekonomia nė rėnie, Rama-Meta tė hapin sytė ose tė pėrballen me pasojat
 
 
BALKANWEB.TV
Kur fantazma ndjek ndeshje futbolli nė stadium
 
 
BALKANWEB.TV
Kosovė, parlamenti voton pėr Gjykatėn Speciale
 
 
BALKANWEB.TV
Jo vetėm lajme! Ja gafat gjatė transmetimit live nė televizion
 
 
BALKANWEB.TV
Gjyshi i Bleona Matės: Kam informacione se ėshtė nė Turqi, po e kėrkoj vetė
 
 
BALKANWEB.TV
Moti pėr sot 23 prill
 
 
 
 
FOTOGALERI
Varrezat masive tė Rashkės, shtohet perimetri i kėrkimeve
 
 
FOTOGALERI
16-vjeēari obez i pėrplas kokės tė dashurėn nė mur gjatė aktit
 
 
FOTOGALERI
Johnny Depp romatik pėr ditėlindjen e sė fejuarės
 
 
FOTOGALERI
Fustani i Rita Orės kthehet nė telajo
 
 
FOTOGALERI
Dhjetė filmat nė historinė e kinemasė, ku “numėrohen” tė vdekurit
 
 
FOTOGALERI
Qytetarė na fotografoni! Boomerang i policisė sė New York-ut
 
 
FOTOGALERI
Kryeministri italian, Renzi me xhinse nė konferencėn pėr shtyp
 
 
FOTOGALERI
“Qyteti i tė vdekurve”, kėto vila s’blihen nga askush
 
 
FOTOGALERI
Shkruajnė SOS nė rėrė, pesė australianė shpėtojnė mrekullisht
 
 
FOTOGALERI
Selfie-mania gjithmonė e mė seksi, ja fotografimi i gjoksit
 
 
FOTOGALERI
“People”: Lupita Nyong’O, femra mė e bukur nė botė
 
 
FOTOGALERI
Fytyra e vėrtetė e njė ēifti, fushatė shokuese kundėr dhunės ndaj gruas
 
 
FOTOGALERI
Tila Tequila shtatzėnė, tregon foto nė facebook
 
 
FOTOGALERI
Jonida Maliqi sėrish brune
 
 
FOTOGALERI
Diktatori fėmijė, zbulohet albumi i fėmijėrisė sė Kim Jong Un
 
 
FOTOGALERI
Ambasadori italian shijon bukuritė e Shqipėrisė, rafting nė Skrapar
 
 
FOTOGALERI
Sri Lankė, arrestohet dhe dėbohet turistja angleze me tatuazhin e Budės
 
 
FOTOGALERI
Tė presėsh veshjen, tendenca e re nė Hollywood