Zgjedhjet federale të vitit 2025 në Gjermani kanë sjellë një ndryshim të dukshëm në spektrin politik të vendit, me një zhvendosje drejt së djathtës dhe një rritje të mbështetjes për partitë ekstreme.
Formimi i qeverisë së re dhe politikat që do të ndiqen pritet të kenë ndikim të rëndësishëm jo vetëm në Gjermani, por edhe në mbarë Europën.
Aleanca konservatore CDU/CSU, e udhëhequr nga Friedrich Merz, doli fituese me 28.5% të votave, duke siguruar 208 vende në Bundestag. Ky rezultat përfaqëson një rritje prej 4.4 pikë përqindjeje krahasuar me zgjedhjet e mëparshme.
Një nga zhvillimet më të spikatura të këtyre zgjedhjeve ishte rritja e ndjeshme e partisë së djathtë ekstreme, Alternativa për Gjermaninë (AfD), e cila u rendit e dyta me 20.8% të votave, duke fituar 152 vende në parlament.
Ky është rezultati më i mirë i kësaj partie që nga themelimi i saj dhe tregon një dyfishim të mbështetjes krahasuar me zgjedhjet e vitit 2021.
Partia Socialdemokrate (SPD), e udhëhequr nga kancelari në detyrë Olaf Scholz, pësoi një rënie të konsiderueshme, duke marrë vetëm 16.4% të votave dhe 120 vende në Bundestag. Ky është rezultati më i ulët i SPD-së që nga viti 1887.
Të Gjelbrit arritën të sigurojnë 11.6% të votave, duke fituar 85 vende, ndërsa partia e majtë Die Linke mori 8.8% të votave dhe 64 vende. Ndërkohë, Partia e Lirë Demokratike (FDP) dhe Aleanca Sahra Wagenknecht (BSW) nuk arritën pragun prej 5% të votave të nevojshme për të hyrë në parlament, duke mbetur kështu jashtë tij.
Pas shpalljes së rezultateve, Friedrich Merz deklaroi synimin e tij për të formuar një qeveri koalicioni sa më shpejt të jetë e mundur, me shumë gjasa me SPD-në, duke pasur një shumicë të ngushtë parlamentare.
Ai theksoi nevojën për të forcuar Evropën dhe për të arritur pavarësinë nga SHBA-ja në çështjet e sigurisë, duke kritikuar qëndrimin e Presidentit amerikan Donald Trump ndaj Evropës.
Rritja e mbështetjes për AfD ka ngjallur shqetësime midis grupeve të emigrantëve dhe komuniteteve të tjera, të cilët frikësohen nga ndikimi i një partie me qëndrime anti-emigracion dhe retorikë të ashpër.
Aslıhan Yeşilkaya-Yurtbay, udhëheqësja e Komunitetit Turk në Gjermani, shprehu shqetësimin se, megjithëse AfD nuk do të jetë pjesë e qeverisë së ardhshme, ajo do të ketë fuqinë për të ndikuar në diskursin publik dhe për të polarizuar më tej shoqërinë gjermane.
Pjesëmarrja në votime arriti në 84%, niveli më i lartë që nga ribashkimi i Gjermanisë në vitin 1990, duke reflektuar interesin e lartë të qytetarëve për këto zgjedhje vendimtare.
Në arenën ndërkombëtare, liderët botërorë kanë reaguar ndaj rezultateve të zgjedhjeve. Presidenti amerikan Donald Trump përgëzoi rezultatin, duke e quajtur atë një “ditë të madhe për Gjermaninë” dhe duke vlerësuar qasjen e partisë fituese ndaj çështjeve të energjisë dhe emigracionit.
Ndërkohë, presidenti francez Emmanuel Macron dhe kryeministri britanik Keir Starmer shprehën dëshirën për të bashkëpunuar me qeverinë e re gjermane për të forcuar marrëdhëniet dhe sigurinë në Europë./Monitor
