Shtëpia e Bardhë po shqyrton një përpjekje të fundit diplomatike nga Irani, ndërsa Presidenti Donald Trump duket se po anon drejt autorizimit të sulmeve të reja ushtarake kundër Teheranit, sipas zyrtarëve amerikanë.
Sipas Wall Street Journal, disa zyrtarë të lartë të administratës, të udhëhequr nga zëvendëspresidenti J.D. Vance , po i bëjnë thirrje Trump të provojë së pari diplomacinë përpara se të hakmerret kundër Iranit për vrasjen e protestuesve gjatë kryengritjes, e cila tani është në javën e saj të tretë.
Duke folur me gazetarët në bordin e Air Force One të dielën, Trump tha se Teherani i kishte dërguar një mesazh Uashingtonit një ditë më parë duke shprehur qëllimin e tij për të negociuar mbi programin e tij bërthamor, të cilin Shtetet e Bashkuara po kërkojnë ta frenojnë. Presidenti amerikan tha se “po caktohet një takim”, por tha se SHBA-të ende po shqyrtonin “opsione shumë të forta” që ai mund t’i miratonte para se të fillonin bisedimet.
Zyrtarët thanë se Trump nuk e kishte marrë ende vendimin e tij përfundimtar dhe do të takohej me ndihmës të lartë të martën për të përcaktuar strategjinë e tij. Ndër opsionet që po shqyrtohen janë urdhërimi i sulmeve ushtarake ndaj objektivave të regjimit, nisja e sulmeve kibernetike, miratimi i sanksioneve të reja dhe forcimi i llogarive anti-regjim në internet. Disa zyrtarë kanë shprehur shqetësime se sulmet ushtarake amerikane mund të përforcojnë propagandën e regjimit se SHBA-të dhe Izraeli po orkestrojnë fshehurazi protestat.
Protestat, të cilat filluan në fund të dhjetorit dhe u përshkallëzuan më 8 janar me demonstrata të mëdha në qytete kryesore, përbëjnë një kërcënim potencialisht ekzistencial për regjimin iranian, i cili erdhi në pushtet pas revolucionit të tij në vitin 1979. Grupet e të drejtave të njeriut thonë se qindra njerëz janë vrarë në shtypjen e protestuesve. Numri i të vdekurve u rrit në 648 të hënën, sipas OJQ-së për të Drejtat e Njeriut në Iran me seli në Norvegji, ndërsa vendi ka qenë pa qasje në internet për më shumë se 100 orë.
Sipas zyrtarëve, Trump aktualisht favorizon një sulm ndaj Iranit, por ai mund ta ndryshojë qëndrimin e tij, varësisht nga zhvillimet në vend dhe diskutimet me bashkëpunëtorët e tij. Disa zyrtarë besojnë se presidenti mund të vazhdojë së pari me sulme dhe më pas të kërkojë bisedime serioze me Teheranin, diçka që ai vetë duket se e la të kuptohej të dielën.
Vance, megjithëse në përgjithësi i kujdesshëm për t’u përfshirë në konflikte, mbetet i hapur ndaj mundësisë së një sulmi ndaj Iranit, sipas një personi të njohur me mendimin e tij, duke e konsideruar vendin një kërcënim për Shtetet e Bashkuara. Ai fillimisht kishte shprehur skepticizëm në lidhje me bombardimin e Iranit në diskutimet qershorin e kaluar, përpara se Trump të urdhëronte sulme ndaj objekteve bërthamore iraniane në Fordow, Natanz dhe Isfahan.
Zyrtarët vërejnë se SHBA-të aktualisht nuk kanë një transportues aeroplanësh në Lindjen e Mesme, por Trump mund të vendosë bombardues, avionë luftarakë të Forcave Ajrore ose forca detare për të goditur Iranin.
Zyrtarë të lartë iranianë kanë kërcënuar të sulmojnë trupat amerikane në rast të një sulmi amerikan – një kërcënim që zyrtarët thonë se aktualisht është retorik, por jo pa peshë. Edhe pse aftësia e raketave me rreze të gjatë veprimi e Iranit është degraduar nga sulmet amerikane dhe izraelite vitin e kaluar, Teherani ende ka një arsenal të konsiderueshëm raketash me rreze të shkurtër veprimi të afta për të goditur anën lindore të Gadishullit Arabik, tha një zyrtar amerikan.
Të hënën, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araqchi tha se vendi i tij ishte “gati për negociata, por ato duhet të jenë të drejta, me të drejta të barabarta dhe të bazuara në respekt të ndërsjellë”. Por nëse bisedime të tilla nuk janë të mundshme, shtoi ai, Irani është “plotësisht i përgatitur për luftë”. Araghchi konfirmoi gjithashtu se kishte kontaktuar të dërguarin special të Trump për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, gjatë fundjavës, duke kërkuar takime me qeverinë amerikane.
Disa në SHBA kanë vënë në dyshim vërtetësinë e qëllimeve të Iranit për t’i dhënë fund programit të tij bërthamor, duke e paralajmëruar Trump se Teherani mund të përpiqet të blejë kohë, të shmangë sulmet ajrore të SHBA-së dhe të ruajë legjitimitetin e tij pavarësisht trazirave masive popullore.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Caroline Levitt, tha se Trump në përgjithësi favorizon zgjidhjet diplomatike, por mbetet i hapur për përdorimin e forcës ushtarake. “E vërteta është se, kur bëhet fjalë për Iranin, askush nuk e di se çfarë do të bëjë Presidenti Trump përveç vetes. Bota mund të vazhdojë të presë dhe të shohë”, tha ajo në një deklaratë. Më vonë të hënën, ai u tha gazetarëve se mesazhet publike agresive të Iranit ishin të ndryshme nga komunikimet private të Teheranit. “Presidenti dëshiron t’i hetojë ato mesazhe”, tha ai.
