Bisedimet teknike midis SHBA-së, Danimarkës dhe Groenlandës mbi hartimin e një marrëveshjeje për sigurinë në Arktik janë duke u zhvilluar, tha të mërkurën Sekretari i Shtetit Marco Rubio.
Ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës ranë dakord të krijojnë një grup pune që synon adresimin e dallimeve me SHBA-në gjatë një takimi në Uashington në fillim të këtij muaji me Zëvendëspresidentin JD Vance dhe Rubio.
Grupi u krijua pas thirrjeve të përsëritura të Presidentit Donald Trump që SHBA-të të marrin Groenlandën, një territor danez, në emër të kundërshtimit të kërcënimeve nga Rusia dhe Kina – thirrje që Groenlanda, Danimarka dhe aleatët evropianë i hodhën poshtë me forcë.
“Kjo fillon sot dhe do të jetë një proces i rregullt,” tha Rubio për grupin e punës, ndërsa dëshmoi para Komitetit të Senatit për Marrëdhëniet me Jashtë. “Ne do të përpiqemi ta bëjmë këtë në një mënyrë që nuk është si një cirk mediatik sa herë që ndodhin këto biseda, sepse mendojmë se kjo krijon më shumë fleksibilitet nga të dyja palët për të arritur në një rezultat pozitiv.”
Ministria e Jashtme daneze tha se bisedimet e së mërkurës u përqendruan në “si mund t’i adresojmë shqetësimet e SHBA-së në lidhje me sigurinë në Arktik, duke respektuar linjat e kuqe të Mbretërisë”. Vijat e kuqe i referohen sovranitetit të Groenlandës.
Kërcënimet e ripërtërira të Trump në javët e fundit për të aneksuar Groenlandën, e cila është një territor gjysmëautonom i një aleati të NATO-s, kanë trazuar marrëdhëniet SHBA-Evropë.
Trump këtë muaj njoftoi se do të vendoste tarifa të reja për Danimarkën dhe shtatë vende të tjera evropiane që kundërshtuan thirrjet e tij për marrjen e Groenlandës, vetëm për t’i hequr menjëherë kërcënimet e tij pasi u arrit një “kornizë” për një marrëveshje mbi aksesin në ishullin e pasur me minerale, me ndihmën e Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte. Pak detaje të marrëveshjes kanë dalë në dritë.
Pas kundërshtimit të ashpër nga aleatët evropianë ndaj retorikës së tij për Groenlandën, Trump njoftoi gjithashtu në Forumin Ekonomik Botëror në Davos të Zvicrës javën e kaluar se do të hiqte nga tavolina mundësinë e përdorimit të forcës ushtarake amerikane për të blerë Groenlandën.
Presidenti u tërhoq nga kërcënimet e tij për tarifat dhe e zbuti gjuhën e tij pasi Wall Street pësoi humbjet më të mëdha në muaj për shkak të shqetësimeve se ambiciet e Trump për Groenlandën mund të nxisin një luftë tregtare dhe të përçajnë në thelb NATO-n, një aleancë ushtarake transatlantike me 32 anëtarë që ka qenë një shtyllë e sigurisë pas Luftës së Dytë Botërore.
Rubio të mërkurën u duk i etur për të minimizuar përçarjen e Trump me Evropën për Groenlandën.
“Kemi pak punë për të bërë, por mendoj se do të arrijmë në një pikë të mirë dhe mendoj se do ta dëgjoni të njëjtën gjë nga kolegët tanë në Evropë shumë shpejt”, tha Rubio.
Gjatë seancës dëgjimore të së mërkurës, Rubio pati gjithashtu një shkëmbim të ashpër me senatorin Tim Kaine, demokrat nga Virxhinia, në lidhje me faktin që Trump i referohej vazhdimisht Grenlandës si Islandë gjatë qëndrimit në Davos.
«Po, ai donte të thoshte Groenlanda, por mendoj se të gjithë jemi të njohur me presidentët që kanë gabime verbale», tha Rubio duke iu përgjigjur pyetjeve të Kaine në lidhje me gabimin e Trump — duke iu kundërvënë fshehurazi ish-Presidentit Joe Biden. «Kemi pasur presidentë të tillë më parë. Disa kanë fituar shumë më tepër se ky».
