Presidenti amerikan Donald Trump nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar mbi mundësinë e sulmeve ajrore kundër Iranit, ndërsa administrata e tij pret një ofertë përfundimtare nga Teherani përpara raundit të fundit të negociatave në Gjenevë. Sipas burimeve të mirinformuara, vendimi i Trump do të ndikohet ndjeshëm nga vlerësimi i të dërguarve të tij të posaçëm, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, të cilët do të drejtojnë bisedimet dhe do të raportojnë nëse Irani po tërhiqet nga një marrëveshje për të hequr dorë nga aftësia për prodhimin e armëve bërthamore.
Nëse nuk arrihet marrëveshje, Trump u ka thënë këshilltarëve se po shqyrton fillimisht sulme të kufizuara për të rritur presionin ndaj Teheranit. Në rast se kjo qasje dështon, opsioni i një fushate më të gjerë ajrore – me synim dobësimin e regjimit – mbetet në tryezë.
Këshilltarët dhe debatet brenda administratës
Në diskutimet e brendshme janë përfshirë zyrtarë të lartë si Zëvendëspresidenti J. D. Vance, Sekretari i Shtetit Marco Rubio, drejtori i CIA-s John Ratcliffe, Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth, si dhe zyrtarë të tjerë të sigurisë kombëtare. Gjenerali Dan Caine, kryetar i Shtabit të Përbashkët, ka ngritur shqetësime për rezervat e kufizuara të sistemeve anti-raketore, veçanërisht pas përdorimit masiv të raketave Patriot gjatë kundërpërgjigjeve iraniane pas bombardimeve të vitit të kaluar.
Irani ka paralajmëruar se do të reagojë ashpër ndaj çdo sulmi të ri amerikan. Udhëheqësi suprem Ali Khamenei ka deklaruar se vendi i tij ka kapacitetin të godasë objektiva amerikane në rajon.
Diplomaci apo përshkallëzim?
Ndërkohë, brenda administratës janë shqyrtuar edhe alternativa për të shmangur konfliktin ushtarak, përfshirë mundësinë që Iranit t’i lejohet një kapacitet i kufizuar pasurimi për qëllime civile dhe mjekësore. Megjithatë, qëndrimet mbeten të forta. Witkoff deklaroi së fundmi se objektivi i SHBA-së është “zero kapacitet pasurimi”, ndërsa ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka theksuar se Teherani nuk do të heqë dorë nga kjo e drejtë.
Forca ushtarake në gatishmëri
SHBA-të kanë grumbulluar një nga dislokimet më të mëdha ajrore në Lindjen e Mesme që nga viti 2003. Aeroplanmbajtësja USS Gerald R. Ford pritet t’i bashkohet forcave tashmë të pozicionuara në rajon, duke shtuar dhjetëra avionë luftarakë F-35 dhe F-22, bombardues dhe avionë furnizimi me karburant.
Ky konfigurim i jep Trumpit mundësinë të zgjedhë mes një sulmi të kufizuar, si ai i verës së kaluar ndaj objekteve bërthamore në Fordow, Isfahan dhe Natanz, apo një fushate ajrore shumë më të gjerë. Vendimi përfundimtar pritet të varet nga rezultati i negociatave në ditët në vijim, ndërsa tensionet mes Uashingtonit dhe Teheranit mbeten në një pikë kritike.
