Një specie e re dinosauri e gjinisë Spinosaurus, me një kreshtë të gjatë si teh në kokë dhe një strukturë të madhe në shpinë të ngjashme me një “velë”, ka jetuar rreth 95 milionë vjet më parë në zonën që sot është Niger. Zbulimi është publikuar në një studim të ri në revistën shkencore Science.

Specia e re, e quajtur Spinosaurus mirabilis (“Spinosaurus i mahnitshëm” në latinisht), mendohet se jetonte në brendësi të tokës, pranë sistemeve lumore dhe jo në mjedise detare, sipas studiuesve. Udhëheqësi i studimit, paleontologu Paul Sereno nga University of Chicago, tha se zbulimi mund të ndihmojë në zgjidhjen e debatit të gjatë shkencor nëse këta dinosaurë ishin gjuetarë ujorë. “Nuk ka asnjë mënyrë që të gjesh një kafshë ujore qindra milje larg bregdetit, të varrosur në depozitat e lumenjve”, tha Sereno.

Zbulimi në Saharë
Fosilet u zbuluan në vitin 2019 gjatë një ekspedite kërkimore në Sahara, ku një ekip shkencëtarësh arriti në një zonë të izoluar me ndihmën e një udhërrëfyesi nga populli nomad Tuareg. Kockat e fosilizuara kishin një ngjyrë të zezë të pazakontë, të shkaktuar nga përqendrimi i lartë i elementeve fosfat. Sereno theksoi se gjatë 25 viteve kërkime në terren nuk kishte parë më parë fosile me një ngjyrë të tillë në Saharë. Fillimisht, shkencëtarët patën vështirësi të kuptonin se si disa pjesë të skeletit lidhen mes tyre. Kreshta në kafkë dukej e pazakontë dhe asimetrike. Kur ekipi u rikthye në vend në vitin 2022 dhe gjeti një kafkë me një pjesë të kreshtës, pjesët e enigmës filluan të bashkoheshin.

Duke përdorur skanime të tomografisë kompjuterike (CT) dhe modele 3D, studiuesit zbuluan enë gjaku të fosilizuara dhe një strukturë sipërfaqësore që sugjeron se kreshta ishte e mbuluar me keratinë. Në formën e saj të plotë, ajo mund të ketë arritur deri në 50 centimetra lartësi, duke e bërë kreshtën më të lartë të regjistruar ndonjëherë te një dinosaur mishngrënës. Sipas studiuesve, kjo kreshtë mund të ketë pasur një rol dekorativ, ndoshta për të tërhequr partnerë ose për të identifikuar rivalët.

Vitet e fundit, disa shkencëtarë kanë argumentuar se specie të gjinisë Spinosaurus – si Spinosaurus aegyptiacus – mund të kenë qenë grabitqarë që gjuanin nën ujë. Megjithatë, vendndodhja e fosilit të ri në depozita lumore dhe struktura e trupit e çojnë Sereno-n në një përfundim tjetër. Ai e përshkruan këtë dinosaur si një lloj grabitqari të brigjeve, të ngjashëm me zogjtë që ecin në ujë të cekët. Sipas tij, kafsha mund të ecte në ujë deri në dy metra të thellë me këmbët e saj të fuqishme, por ka të ngjarë që pjesën më të madhe të kohës ta kalonte duke gjuajtur në ujëra të cekëta përgjatë lumenjve.

Struktura e madhe dorsale në shpinë, e ngjashme me një velë, do t’i shtonte peshë trupit dhe do ta bënte më pak të përshtatshëm për not të plotë. Studiuesit e krahasojnë morfologjinë e trupit të S. mirabilis me grabitqarë modernë dhe të zhdukur, duke e vendosur atë mes zogjve gjysmë-ujorë që ecin në ujë – si çafkat – dhe specieve zhytëse si pinguinët. Sipas Sereno-s, zbulimi tregon edhe mënyrën se si shkenca evoluon: teoritë dhe përfundimet mund të ndryshojnë me daljen e provave të rej