Rusia është afër përfundimit të një operacioni me faza për të dërguar dronë , furnizime mjekësore dhe ushqim në Iran , sipas raporteve të inteligjencës perëndimore të cituara nga Financial Times . Moska po kërkon të forcojë aleatin e saj, i cili është nën presion nga konflikti i vazhdueshëm, ndërkohë që ruan një kanal të hapur komunikimi me udhëheqjen iraniane.
Zyrtarë të lartë rusë dhe iranianë filluan bisedime sekrete për të dërguar dronë disa ditë pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Teheranit, sipas dy zyrtarëve të njohur me çështjen.
Procesi i dërgimit të dronëve thuhet se filloi në fillim të marsit dhe pritet të përfundojë deri në fund të muajit.
Burime të njohura me kontaktet thonë se Rusia mban bashkëpunim të ngushtë me Iranin dhe ka ofruar tashmë mbështetje të konsiderueshme, duke përfshirë imazhe satelitore, të dhëna për synimet dhe inteligjencën. Nëse konfirmohet, dërgesa e dronëve do të ishte treguesi i parë se Moska po furnizon drejtpërdrejt pajisje ushtarake Teheranit që nga fillimi i konfliktit.
I pyetur në lidhje me informacionin në lidhje me vendosjen e droneve, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, tha se “po qarkullojnë shumë informacione të rreme”, por vuri në dukje se dialogu i Rusisë me udhëheqjen iraniane po vazhdonte.
Një zyrtar perëndimor vlerësoi se mbështetja ruse kishte për qëllim jo vetëm forcimin e aftësive ushtarake të Iranit, por edhe ruajtjen e stabilitetit politik të regjimit në Teheran.
Në deklaratat publike, Moska ka theksuar se ofron ndihmë humanitare, duke deklaruar se tashmë ka dërguar më shumë se 13 ton furnizime mjekësore në Iran nëpërmjet Azerbajxhanit dhe se planifikon të vazhdojë dërgesat.
Irani e ka bërë përdorimin e dronëve sulmues me një motor një element kyç të strategjisë së tij ushtarake në Lindjen e Mesme. Që nga fillimi i konfliktit, ai ka lëshuar në përdorim më shumë se 3,000 avionë të tillë pa pilot, të cilët mund t’i prodhojë me kosto të ulët.
Rusia ka ndërtuar dronë me një motor të vetëm bazuar në modelet iraniane për përdorim në Ukrainë që nga viti 2023, me modifikime që u lejojnë atyre të shmangin sistemet kundërajrore dhe të mbajnë ngarkesa më të rënda.
Antonio Giustozzi, një bashkëpunëtor i lartë në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara, vuri në dukje se Teherani po kërkon kryesisht qasje në teknologji më të përparuara. “Ata nuk kanë nevojë për më shumë dronë. Ata kanë nevojë për dronë më të mirë. Ata po kërkojnë aftësi më të përparuara”, tha ai.
Sipas tij, burime brenda Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike thanë se bisedimet me Rusinë për dërgimin e dronëve filluan menjëherë pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit.
Një zyrtar perëndimor i sigurisë tha se nuk ishte e qartë se çfarë lloj droni mund të dërgonte Rusia në Iran. Ai tha se Moska mund të dërgonte modele të tilla si Geran-2, i cili është i bazuar në Shahed-136 iranian.
Sipas burimeve të njohura me çështjen, Izraeli javën e kaluar thuhet se shënjestroi një rrugë kyçe të pajisjeve ushtarake midis Rusisë dhe Iranit në Detin Kaspik.
Nicole Grayevsky, një profesoreshë në Sciences Po në Paris dhe një eksperte për marrëdhëniet Rusi-Iran, tha se Teherani mund të kërkojë të riinxhinierëzojë dronët rusë për të përmirësuar sistemet e brendshme.
Ajo tha se teknologjia ruse mund të rrisë efektivitetin e sulmeve me dronë iranianë, veçanërisht nëse Irani nuk ka kohë për të integruar aftësitë e reja në prodhimin vendas.
Ajo theksoi se përmirësimet ruse të dronëve të tipit Shahed përfshijnë modifikime në motorë, sisteme navigimi dhe aftësi anti-bllokim, duke i bërë ato më të përparuara se homologët e tyre të prodhuar më parë nga Irani.
Teherani i ka kërkuar gjithashtu Moskës sisteme më të përparuara të mbrojtjes ajrore. Dhjetorin e kaluar u arrit një marrëveshje për të furnizuar 500 lëshues portativë Verba dhe 2,500 raketa 9M336 gjatë tre viteve.
Megjithatë, sipas zyrtarëve aktualë dhe të mëparshëm perëndimorë, Rusia ka refuzuar kërkesat iraniane për sistemin S-400, një nga sistemet më të përparuara të mbrojtjes ajrore të Moskës.
Kremlini thuhet se beson se një veprim i tillë mund të çojë në një përshkallëzim të tensioneve me Shtetet e Bashkuara, ndërsa përdorimi i S-400 kërkon trajnim të gjerë, gjë që mund të çojë në përfshirjen e drejtpërdrejtë të ekuipazheve ruse në kushte luftimi.
Rusia dhe Irani nënshkruan një marrëveshje bashkëpunimi strategjik vitin e kaluar, e cila, megjithatë, nuk parashikon në mënyrë të qartë ndihmë të ndërsjellë ushtarake.
