Një plan alternativ për sigurinë e Evropës, që parashikon përdorimin më të madh të strukturave ekzistuese të NATO pa varësi të plotë nga SHBA, po fiton gjithnjë e më shumë mbështetje mes vendeve evropiane, raporton Wall Street Journal. Sipas raportimit, ideja – e cilësuar nga disa si një “NATO evropiane” – synon që vendet e kontinentit të marrin një rol më të madh në drejtimin ushtarak të aleancës, duke zëvendësuar gradualisht kapacitetet amerikane me ato evropiane. Kjo nismë po diskutohet në mënyrë joformale mes zyrtarëve përmes takimeve dhe konsultimeve brenda strukturave të aleancës.
Plani nuk synon të zëvendësojë NATO-n, por të garantojë funksionimin e saj edhe në rast se Shtetet e Bashkuara redukton praninë ushtarake në Evropë ose tërhiqet nga angazhimet e saj, një skenar që është përmendur shpesh nga presidenti Donald Trump.
Sipas burimeve, objektivi kryesor është ruajtja e kapaciteteve parandaluese ndaj Rusia, vazhdimësia operacionale dhe besueshmëria e mbrojtjes, përfshirë edhe dimensionin bërthamor. Një rol kyç në avancimin e këtij plani ka luajtur ndryshimi i qëndrimit të Gjermania, e cila për dekada kishte kundërshtuar idenë e autonomisë strategjike evropiane. Nën drejtimin e kancelarit Friedrich Merz, Berlini duket se po rreshtohet tashmë në favor të një përgjegjësie më të madhe evropiane në mbrojtje.
Ky zhvillim ka hapur rrugën për një koordinim më të gjerë mes vendeve si Mbretëria e Bashkuar, Franca, Polonia, vendet nordike dhe Kanadaja, të cilat po e shohin këtë iniciativë si një “aleancë të të vullnetshmëve” brenda NATO-s.
Nga ana tjetër, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka theksuar se aleanca pritet të bëhet më e udhëhequr nga evropianët, duke reflektuar një zhvendosje graduale të përgjegjësive nga SHBA drejt Evropës. Megjithatë, zbatimi i këtij plani përballet me sfida të mëdha. Struktura aktuale e NATO-s mbështetet në lidershipin amerikan në fusha kyçe si logjistika, inteligjenca dhe komandimi ushtarak. Po ashtu, vendet evropiane duhet të rrisin ndjeshëm kapacitetet e tyre ushtarake, përfshirë prodhimin, teknologjinë dhe personelin.
Një tjetër debat i ndjeshëm lidhet me mbrojtjen bërthamore, ku po diskutohet mundësia e zgjerimit të rolit të Francës për të mbuluar edhe vende të tjera evropiane, në rast të një tërheqjeje amerikane. Ndërkohë, presidenti i Finlandës, Alexander Stubb, ka paralajmëruar se zhvendosja e barrës së sigurisë nga SHBA drejt Evropës është tashmë në proces dhe duhet menaxhuar me kujdes për të shmangur pasoja të papritura. Zhvillimet e fundit tregojnë se Evropa po përgatitet për një realitet të ri në fushën e sigurisë, ku roli i saj në mbrojtje pritet të jetë gjithnjë e më vendimtar.
