Irani ekzekutoi tre burra të akuzuar për protesta këtë janar, thanë autoritetet të hënën, i fundit në një valë varjesh të të dënuarve të parë nga grupet e të drejtave të njeriut si të burgosur politikë në sfondin e luftës kundër Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit .
Autoritetet iraniane kanë kryer ekzekutime pothuajse çdo ditë në javët e fundit, në atë që aktivistët e kanë denoncuar si një përpjekje për të mbjellë frikë në shoqëri në një kohë tensionesh ndërkombëtare dhe të brendshme.
Mehdi Rassouli, Mohammad Reza Miri dhe Ebrahim Dolatabadi u ekzekutuan pasi u dënuan për trazirat në qytetin lindor të Mashhadit në janar, njoftoi agjencia e lajmeve Mizan e gjyqësorit.
Nuk u specifikua se kur ose ku u ekzekutuan. Por Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në SHBA tha se Rassouli, 25 vjeç, dhe Miri, 21 vjeç, u varën në agim të së dielës në Burgun Vakilabad në Mashhad.
Protestat filluan në dhjetor të nxitura nga ankesat për koston e jetesës, por u intensifikuan në tubime mbarëkombëtare kundër Republikës Islamike, duke arritur kulmin me demonstrata masive në netët e 8 dhe 9 janarit.
Grupet e të drejtave të njeriut thonë se mijëra njerëz u vranë në një goditje nga forcat e sigurisë, ndërsa autoritetet kanë fajësuar ” trazirat ” për të cilët thonë se mbështeteshin nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli .
Mizan tha se Rassouli dhe Miri ishin përgjegjës për vdekjen e një anëtari të forcave të sigurisë dhe e përshkroi Dolatabadi-n si një nga “nxitësit” e trazirave në Mashhad .
Por OJQ-ja me seli në Norvegji, Iran Human Rights, i përshkroi të tre si “të burgosur politikë” të cilët ishin dënuar “pas gjyqeve të padrejta në Gjykatat Revolucionare “.
Thuhej se që kur ekzekutimet rifilluan në mars gjatë luftës kundër Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, Irani kishte ekzekutuar 24 burra të konsideruar si “të burgosur politikë”.
Trembëdhjetë burra u ekzekutuan gjatë protestave të janarit 2026, një burrë tjetër për demonstratat e vitit 2022, nëntë burra për lidhje të dyshuara me grupin e ndaluar opozitar Muxhahedin të Popullit dhe një për anëtarësim në një organizatë militante sunite.
Brenda të njëjtit afat kohor, katër individë të tjerë janë ekzekutuar për spiunazh të dyshuar për Izraelin.
“Bashkësia ndërkombëtare, veçanërisht Bashkimi Evropian, duhet t’i përgjigjet me vendosmëri kësaj vale të vazhdueshme ekzekutimesh”, tha drejtori i IHR-së, Mahmood Amiry Moghaddam .
“Nëse kostoja politike e këtyre ekzekutimeve nuk rritet përmes reagimeve të qarta dhe të forta ndërkombëtare, ekziston një rrezik serioz që ekzekutimet e përditshme të vazhdojnë në javët dhe muajt në vijim”, shtoi ai.
Amnesty International në një deklaratë më 1 maj tha se bashkësia ndërkombëtare nuk duhet të “rrijë duarkryq ndërsa autoritetet iraniane vazhdojnë të përshkallëzojnë ekzekutimin arbitrar të disidentëve politikë dhe protestuesve për të mbjellë frikë”.
Amnesty tha se kishte dokumentuar rastet e 13 burrave që, sipas saj, i ishin nënshtruar torturës dhe “ishin dënuar në gjyqe jashtëzakonisht të padrejta që mbështeteshin në ‘rrëfime’ të detyruara dhe që zgjatën disa orë”.
Irani është vendi që kryen më shumë ekzekutime në botë pas Kinës , sipas grupeve të të drejtave të njeriut, dhe vitin e kaluar vari të paktën 1,639 persona, sipas shifrave nga IHR.
