Ish-zyrtari i Departamentit të Mbrojtjes së SHBA-së dhe eksperti për Lindjen e Mesme, Michael Rubin, ka ngritur pikëpyetje mbi kapacitetet reale të ushtrisë dhe marinës turke, duke argumentuar se presidenti Recep Tayyip Erdogan mund të jetë i kujdesshëm në përfshirjen e drejtpërdrejtë ushtarake të Turqisë në konfliktet rajonale. Në analizën e tij të fundit, Rubin ndalet te Marrëveshja e Përbashkët e Mbrojtjes së Mekës, e nënshkruar më 7 gusht nga Turqia, Arabia Saudite dhe Pakistani. Marrëveshja përcakton se një sulm i armatosur ndaj njërit prej vendeve anëtare do të konsiderohet si sulm ndaj të gjithëve, duke krijuar një mekanizëm të ri të bashkëpunimit të mbrojtjes në rajon.
Rubin ngre pyetjen nëse Turqia dhe Pakistani do të ishin të gatshme të angazhoheshin ushtarakisht për mbrojtjen e Arabisë Saudite në rast të përshkallëzimit të sulmeve nga rebelët Huthi. Megjithatë, ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan ka deklaruar se Turqia është e gatshme të ndihmojë Arabinë Saudite me nevojat e saj teknike ushtarake në kuadër të marrëveshjes. Sipas Rubin, fuqia ushtarake e Turqisë duket e konsiderueshme në letër. Vendi ka ushtrinë e dytë më të madhe në NATO dhe një industri të zhvilluar të mbrojtjes, ndërsa ka zgjeruar praninë e tij ushtarake jashtë vendit. Turqia ka baza dhe personel ushtarak në vende si Somalia, Katari dhe Siria, ndërsa industria e saj e dronëve është bërë një prej elementëve më të njohur të kapaciteteve të saj ushtarake.
Një pjesë e rëndësishme e analizës së Rubin lidhet me politikën turke “Atdheu Blu” (“Mavi Vatan”), përmes së cilës Ankaraja ka synuar të zgjerojë dhe konsolidojë praninë e saj detare në Detin e Zi, Egje dhe Mesdheun Lindor. Rubin argumenton se prania ushtarake dhe numri i madh i mjeteve në dispozicion nuk janë domosdoshmërisht tregues të kapacitetit real për të zhvilluar operacione të mëdha luftarake. Ai e lidh këtë edhe me pasojat që, sipas tij, kanë pasur spastrimet e kryera në ushtrinë turke pas grushtit të shtetit të vitit 2016, përfshirë largimin ose burgosjen e një numri oficerësh. Në analizën e tij, eksperti amerikan veçon veçanërisht marinën turke, duke argumentuar se aftësitë e saj nuk janë testuar në një konflikt të madh detar. Ai ngre gjithashtu pikëpyetje mbi aftësinë e Ankarasë për të ndërhyrë në mënyrë efektive në mbrojtje të Arabisë Saudite dhe për të siguruar rrugët detare pranë ngushticës Bab el-Mandeb.
Një tjetër pikë e analizës është prania turke në Somali. Rubin e cilëson këtë si vendosjen më të madhe ushtarake të Turqisë jashtë vendit dhe e lidh atë me ambiciet më të gjera të Ankarasë për të zgjeruar ndikimin e saj në rajone strategjike. Rubin e sheh krizën me Huthët si një situatë që mund të shërbejë si test për kapacitetet reale të vendeve të përfshira në Marrëveshjen e Mekës. Marrëveshja, megjithatë, është ende një mekanizëm i ri dhe ekspertët kanë ngritur pikëpyetje se deri në çfarë mase angazhimet e saj do të shndërrohen në veprime konkrete ushtarake. Ndërkohë, Turqia ka dhënë publikisht sinjale se e konsideron marrëveshjen një angazhim real. Ministri Hakan Fidan ka deklaruar se Ankaraja do të ndihmojë Arabinë Saudite në aspektet teknike ushtarake, ndërsa tre vendet kanë nisur edhe mekanizmat për koordinimin e mëtejshëm të mbrojtjes.
