Ideja e ribashkimit me Kremlinin si pjesë e bisedimeve të paqes për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë i ka ndarë ashpër vendet e BE-së, me disa që kërkojnë një të dërguar të posaçëm dhe të tjerë që këmbëngulin që Rusia të bëjë lëshime e para.
Edhe pse debati nuk është krejtësisht i ri, ai ka marrë një rëndësi të re pasi si Presidenti francez Emmanuel Macron ashtu edhe Kryeministrja italiane Giorgia Meloni e mbështetën idenë në deklarata publike të njëpasnjëshme muajin e kaluar.
Të dy udhëheqësit, të cilët janë përplasur në të kaluarën, ranë dakord se, si donatori më i madh i Ukrainës, BE-ja duhet të ketë një vend të përhershëm në tryezën e negociatave për të formësuar të ardhmen e arkitekturës së sigurisë së kontinentit pa u varur nga Shtëpia e Bardhë, e cila sot është bashkëbiseduesja kryesore me Kremlinin.
Garancitë e sigurisë që evropianët dhe amerikanët po hartojnë për ditën pas luftës, duke përfshirë një angazhim ligjërisht të detyrueshëm për të ndihmuar Kievin në rast të një sulmi të ardhshëm, e bëjnë argumentin për riangazhim edhe më bindës.
“Unë besoj se ka ardhur koha që Evropa të flasë edhe me Rusinë”, u tha Meloni gazetarëve disa ditë pasi mori pjesë në një takim të “Koalicionit të të Gatshmëve” në Paris. “Nëse Evropa vendos të marrë pjesë në këtë fazë të negociatave duke folur vetëm me njërën nga të dyja palët, kam frikë se në fund kontributi pozitiv që mund të japë do të jetë i kufizuar.”
Që atëherë, debati nëse BE-ja duhet t’i drejtohet Kremlinit është intensifikuar vetëm, me thirrje në rritje për të emëruar një të dërguar të posaçëm që mund të përfaqësojë të gjitha shtetet anëtare dhe të shmangë skenarin e “shumë zërave që flasin”, siç e tha Meloni.
Austria, Republika Çeke dhe Luksemburgu kanë shprehur mbështetje për idenë.
“Ndërsa siguria e Evropës po diskutohet, Evropa nuk është në tryezën e bisedimeve”, tha në një deklaratë Ministrja e Jashtme e Austrisë, Beate Meinl-Reisinger. “Evropa është më e fortë kur flet me një zë të vetëm. Ne kemi nevojë për një linjë të vetme evropiane, jo për 27 linja kombëtare.”
Por jo të gjithë janë dakord.
Gjermania, Estonia, Lituania dhe Qiproja kanë shprehur kundërshtim të fortë, duke vënë në dukje kërkesat maksimaliste të Putinit dhe bombardimet e vazhdueshme të Rusisë ndaj objekteve energjetike të Ukrainës dhe zonave civile gjatë temperaturave të rraskapitshme nën zero gradë, si provë se Moska nuk është e gatshme të ofrojë ndonjë lëshim drejt paqes.
“Aktualisht nuk shohim nevojë për të hapur kanale shtesë komunikimi”, tha kancelari gjerman Friedrich Merz muajin e kaluar kur u pyet për këtë çështje.
“Moska duhet të jetë e gatshme t’i japë fund luftës. Nëse Moska nuk është, çmimi që duhet të paguajë për këtë luftë, përfshirë çmimin ekonomik, do të rritet javë pas jave”, shtoi ai.
Kryeministri suedez Ulf Kristersson pranoi se Evropa do të rihapë kanalet diplomatike “në një moment të caktuar”, por theksoi se një vendim i tillë duhet të bazohet në angazhimin e Rusisë në një “proces serioz” për të arritur një marrëveshje paqeje me Ukrainën.
“Mënyra se si do të përfundojë kjo luftë do të tregojë shumë për mundësitë për çdo marrëdhënie afatgjatë”, tha Kristersson në një intervistë me Expressen, një gazetë suedeze.
“Nuk mund të flasim në emër të të tjerëve. Sigurisht, mund të ketë vende të tjera që janë të gatshme të hapin lidhje tregtare e të ngjashme me Rusinë, por qëndrimi ynë themelor është ai i skepticizmit derisa të provohet e kundërta, gjë që mendoj se është krejtësisht e natyrshme.”
