Zyrtarët e sigurisë në Evropë kanë ngritur alarmin pasi dy anije kozmike ruse dyshohet se kanë përgjuar komunikimet e të paktën 12 satelitëve kritikë evropianë, duke ekspozuar potencialisht të dhëna të ndjeshme dhe duke rritur frikën për ndërhyrje apo sabotim në hapësirë. Informacioni është raportuar nga Financial Times, duke cituar burime të inteligjencës perëndimore. Sipas të njëjtave burime, aktivitetet e dy automjeteve ruse në orbitë, të njohura si Luch-1 dhe Luch-2, janë intensifikuar gjatë tre viteve të fundit, në një periudhë tensionesh të larta mes Rusisë dhe Perëndimit pas pushtimit të Ukrainës. Autoritetet ushtarake dhe civile perëndimore kanë monitoruar manovra të përsëritura dhe të dyshimta të këtyre satelitëve pranë infrastrukturës hapësinore evropiane.
Dy automjetet ruse janë afruar në mënyrë të rrezikshme me disa nga satelitët më të rëndësishëm gjeostacionarë të Evropës, të cilët ndodhen rreth 35 mijë kilometra mbi Tokë dhe përdoren për komunikime civile, qeveritare dhe pjesërisht ushtarake në Evropë, Mbretërinë e Bashkuar, Afrikë dhe Lindjen e Mesme. Të dhënat orbitale dhe vëzhgimet nga teleskopët tokësorë tregojnë se satelitët rusë kanë qëndruar pranë tyre për javë apo muaj të tërë. Që nga lançimi në vitin 2023, Luch-2 është afruar me të paktën 17 satelitë evropianë.
Kreu i komandës hapësinore të forcave të armatosura gjermane, gjenerallejtënant Michael Traut, deklaroi për Financial Times se dy satelitët rusë dyshohet se kryejnë operacione të inteligjencës së sinjaleve (SIGINT), duke u pozicionuar shumë pranë satelitëve perëndimorë për të përgjuar transmetimet e tyre. Sipas një zyrtari të lartë të inteligjencës evropiane, automjetet Luch janë projektuar për të qëndruar brenda rrezes së ngushtë të sinjaleve të transmetuara nga stacionet tokësore drejt satelitëve. Shqetësimi kryesor lidhet me faktin se shumë satelitë evropianë, të ndërtuar vite më parë, transmetojnë ende të dhëna komande pa enkriptim të avancuar. Kjo, sipas ekspertëve, i bën ata të prekshëm ndaj përgjimeve dhe ndërhyrjeve të mundshme në të ardhmen, përfshirë manipulimin e orbitës apo nxjerrjen jashtë funksioni.
Zyrtarët perëndimorë e shohin këtë aktivitet si pjesë të një strategjie më të gjerë të “luftës hibride” të Rusisë, e cila përfshin edhe sabotime infrastrukturore, si dëmtimi i kabllove nënujore të internetit dhe energjisë. Frika është se hapësira po shndërrohet në një front të ri përballjeje gjeopolitike. Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, ka paralajmëruar më herët se “rrjetet satelitore janë thembra e Akilit e shoqërive moderne”, duke theksuar se çdo sulm ndaj tyre mund të paralizojë shtete të tëra. Ai i ka cilësuar aktivitetet ruse si një kërcënim serioz për sigurinë evropiane, veçanërisht në hapësirë. Sipas analistëve, edhe nëse satelitët rusë nuk kanë aftësi të drejtpërdrejta për të shkatërruar objektivat, informacioni i mbledhur mund t’i lejojë Moskës të kuptojë dobësitë e sistemeve perëndimore dhe të koordinojë sulme të ardhshme kibernetike ose elektronike nga toka ose orbita.
