BERLIN – “Është një katastrofë.” Me këto fjalë kancelari gjerman Friedrich Merz reagoi të dielën në mbrëmje ndaj rezultateve të zgjedhjeve rajonale në Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore dhe Berlin, të cilat i kanë shkaktuar një tjetër goditje CDU-së.
Rezultatet shënojnë humbjen e dytë dhe të tretë zgjedhore për CDU-në brenda një muaji, pas rezultatit të dobët në Saksoni-Anhalt më 6 shtator. Në Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore, CDU rrezikon të mbetet jashtë parlamentit rajonal, ndërsa në Berlin ka humbur pozicionin si forca kryesore në pushtetin lokal.
AfD ka shënuar një tjetër rezultat të fortë, duke dalë forcë e parë në Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore me rreth 38.3 për qind të votave, ndërsa në Berlin është renditur e treta dhe ka rritur ndjeshëm peshën e saj elektorale.
Në Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore, CDU ka marrë rreth 4.9 për qind, nën pragun prej 5 për qind që nevojitet për të hyrë në parlamentin e landit. Nëse rezultati konfirmohet, kjo do të ishte një goditje historike për partinë.
Në Berlin, CDU ka kaluar në vendin e dytë, ndërsa Die Linke është shfaqur si forca e parë. Humbjet në të dyja zgjedhjet kanë shtuar presionin mbi Merz, i cili përballet prej muajsh me kritika brenda partisë dhe me rënie të mbështetjes në sondazhet kombëtare.
Megjithatë, kancelari gjerman ka përjashtuar dorëheqjen. Pas publikimit të rezultateve të para, Merz deklaroi se Gjermanisë i nevojiten “guxim, vendosmëri dhe durim” dhe se ai do t’i tregojë këto cilësi si kryetar i CDU-së dhe, mbi të gjitha, si kancelar i vendit.
Rezultatet kanë rikthyer edhe diskutimet për të ardhmen politike të Merzit. Bashkëkryetarja e AfD-së, Alice Weidel, ka deklaruar se Gjermania mund të shkojë drejt zgjedhjeve të parakohshme dhe të dielën përsëriti qëndrimin e saj se CDU nuk mund të vazhdojë me Friedrich Merzin në krye të qeverisë.
Analistë të cituar nga CNN e kanë përshkruar situatën si një nga momentet më të vështira politike për kancelarin që prej marrjes së detyrës. Jana Puglierin, drejtuesja e zyrës së Berlinit të Këshillit Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, tha se rezultati ishte veçanërisht i rëndë për Merzin dhe CDU-në, ndërsa Sudha David-Wilp nga Fondi Gjerman Marshall vlerësoi se kancelari ndodhet ende nën presion, por nuk është jashtë loje.
Sipas sondazhit të ARD të publikuar në shtator, vetëm 13 për qind e gjermanëve shpreheshin të kënaqur me punën e Merzit. Në të njëjtën kohë, sondazhet kombëtare tregojnë një rritje të mbështetjes për AfD-në, e cila në disa matje është renditur si forca më e madhe politike.
CDU dhe CSU kanë qenë prej dekadash ndër forcat kryesore politike të Gjermanisë. Nga dhjetë kancelarët që kanë drejtuar vendin që nga Lufta e Dytë Botërore, gjashtë kanë ardhur nga kampi kristiandemokrat, përfshirë Angela Merkelin, e cila qëndroi në pushtet për 16 vjet.
Problemet politike të Merzit nuk lidhen vetëm me rezultatet e fundit zgjedhore. Që prej marrjes së detyrës, kancelari është përballur me vështirësi në komunikimin e politikave të qeverisë, debate mbi shpenzimet publike dhe ndryshime të rëndësishme në politikën fiskale dhe të mbrojtjes.
Qeveria e tij ka miratuar plane të mëdha për rritjen e shpenzimeve në mbrojtje dhe investimet në infrastrukturë, ndërsa ekonomia gjermane vazhdon të përballet me presione të rëndësishme, përfshirë kostot e energjisë dhe dobësimin e modelit tradicional industrial.
Një tjetër faktor që po ndikon në klimën politike është rritja e AfD-së, veçanërisht në landet e ish-Gjermanisë Lindore. Partia ka forcuar pozitat e saj në zgjedhjet rajonale, edhe pse deri tani nuk ka arritur të marrë drejtimin e një qeverie rajonale.
Çdo ndryshim i kancelarit në mes të mandatit do të ishte një zhvillim i rëndësishëm për Gjermaninë dhe Evropën. CDU do të duhej të gjente një pasardhës dhe partneri i saj i koalicionit, SPD, do të duhej të binte dakord për vazhdimin e qeverisjes.
Një nga emrat që përmendet në diskutimet politike është Hendrik Wüst, kryeministri i landit North Rhine-Westphalia dhe një figurë e rëndësishme brenda CDU-së. Wüst, 51 vjeç, drejton landin më të populluar të Gjermanisë që prej vitit 2021.
Megjithatë, Wüst ka deklaruar se dëshiron të përqendrohet në zgjedhjet rajonale të North Rhine-Westphalia dhe ka shprehur mbështetjen e tij për Friedrich Merzin.
Për momentin, kancelari ka zgjedhur të qëndrojë në detyrë dhe të mbrojë kursin e qeverisë. Humbjet në Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore dhe Berlin, megjithatë, kanë hapur një debat të ri brenda CDU-së mbi mënyrën se si partia duhet të reagojë ndaj rritjes së AfD-së dhe pakënaqësisë së votuesve.
