Fondi Monetar Ndërkombëtar tha të enjten se bordi i tij do të shqyrtojë një marrëveshje në nivel stafi mbi një program huadhënieje prej 8.1 miliardë dollarësh për Ukrainën në ditët në vijim, duke hapur rrugën për miratimin e një pakete që do të ndihmojë në zhbllokimin e mbështetjes tjetër ndërkombëtare.
Nëse miratohet, siç pritet gjerësisht, programi do të zëvendësojë një strukturë ekzistuese të FMN-së prej 15.5 miliardë dollarësh, duke ndihmuar Kievin të ruajë stabilitetin ekonomik dhe shpenzimet publike ndërsa lufta me Rusinë hyn në vitin e pestë. Ukraina ka thënë se përballet me një deficit buxhetor prej gati 140 miliardë dollarësh gjatë viteve të ardhshme.
Përvjetori katërvjeçar i luftës është 24 shkurti. Që nga pushtimi i Moskës, Ukraina ka kërkuar qindra miliarda dollarë mbështetje nga qeveritë dhe institucionet perëndimore dhe një ristrukturim të borxhit sovran prej më shumë se 20 miliardë dollarësh.
Zëdhënësja e FMN-së, Julie Kozack, tha se autoritetet ukrainase kishin përfunduar veprimet paraprake të nevojshme për të ecur përpara me kërkesën e tyre për një program të ri të FMN-së, duke përfshirë paraqitjen e një projektligji mbi kodin e punës dhe miratimin e një buxheti. Ajo tha në një konferencë informative se rritja ekonomike e Ukrainës në vitin 2025 ka të ngjarë të jetë nën 2 përqind. Pas katër vitesh lufte, ekonomia e vendit ishte vendosur në një rrugë më të ngadaltë rritjeje me bilance më të mëdha fiskale dhe të llogarisë rrjedhëse, tha ajo, duke vënë në dukje se FMN-ja vazhdon të monitorojë nga afër situatën.
“Pushtimi i Rusisë vazhdon të ketë një kosto të rëndë për popullin e Ukrainës dhe ekonominë e saj”, tha Kozack. Sulmet ajrore të intensifikuara nga Rusia kishin dëmtuar infrastrukturën kritike të energjisë dhe logjistikës, duke shkaktuar ndërprerje në aktivitetin ekonomik, tha ajo.
Që nga janari, tha ajo, 5 milionë refugjatë ukrainas mbetën në Evropë dhe 3.7 milionë ukrainas u zhvendosën brenda vendit. Banka Botërore, qeveria ukrainase dhe Bashkimi Evropian po finalizojnë një vlerësim të ri për koston e rindërtimit të Ukrainës që duhet të publikohet javën e ardhshme, me ekspertë që parashikojnë një rritje të konsiderueshme nga vlerësimi prej 524 miliardë dollarësh i vitit të kaluar, duke pasur parasysh ashpërsinë e sulmeve ruse në infrastrukturën energjetike.
Drejtoresha Menaxhuese e FMN-së, Kristalina Georgieva, u takua me zyrtarë të lartë ukrainas në Kiev në një vizitë të papritur muajin e kaluar, duke i thënë Reuters se priste të paraqiste programin e ri të huadhënies në bordin e Fondit për miratim në javët e ardhshme.
Në atë kohë, ajo tha se situata në Ukrainë ishte përkeqësuar qartë që kur zyrtarët nënshkruan një marrëveshje paraprake huadhënieje në nëntor, e cila kërkonte disa ndryshime, por thelbi i kërkesave të programit do të mbetej i njëjtë.
Ajo tha se FMN-ja do të vlerësonte se cilat masa të dakordësuara në nëntor u zbatuan lehtësisht dhe cilat duheshin “kalibruar” më me kujdes. Për shembull, ajo tha se Fondi po shqyrtonte mundësinë e dhënies së Ukrainës një vit për të siguruar mbështetje në parlament për miratimin e një mase të diskutueshme të TVSH-së.
Të shtunën, Kievi tha se kishte rënë dakord me FMN-në për të lehtësuar disa kushte për programin, duke përfshirë planet për rritje të ndjeshme të taksave që prekin sipërmarrësit individualë.
Qeveria kishte rënë dakord të fuste një taksë mbi vlerën e shtuar për ta, duke rritur pragun e të ardhurave në 4 milionë hryvnia (92,592.59 dollarë) nga 1 milion hryvnia (23,148.15 dollarë). Analistët tani presin që rreth 250,000 sipërmarrës të preken nga rritja, në vend të mbi 600,000 në planet e mëparshme.
Marrëveshja paraprake e stafit supozon se lufta do të përfundojë këtë vit, por përfshin një “skenar negativ” që lufta të përfundojë ngadalë dhe të mos përfundojë deri në vitin 2028, sipas zyrtarëve të FMN-së.
