“Birra Korça” nuk është thjesht një kompani prodhuese. Ajo është një pjesë e historisë ekonomike dhe kulturore shqiptare, një emër që e njeh çdo qytetar dhe që sot po fiton gjithnjë e më shumë njohje edhe përtej kufijve. Si birra e parë shqiptare, ajo përfaqëson një identitet të ndërtuar mbi traditën, cilësinë dhe krenarinë kombëtare. Por kjo histori nuk ka qenë lineare. Ka kaluar përmes rënies, harresës dhe ringritjes.

Kur grupi Hysenbelliu vendosi të investojë në këtë fabrikë, realiteti ishte i zymtë: godina të amortizuara, teknologji e vjetëruar dhe një aktivitet i ndërprerë. Praktikisht, kishte mbetur vetëm struktura fizike dhe emri. Në atë kohë, shumëkush e konsideronte këtë iniciativë si të pamundur. Në qytetin e Korçës, ideja që fabrika do të rikthehej në jetë dukej më shumë si dëshirë sesa si projekt i realizueshëm. Skepticizmi ishte i përhapur, madje edhe nga kompani ndërkombëtare të specializuara në teknologjinë e prodhimit të birrës, për shkak të nivelit të lartë të amortizimit. Megjithatë, përmes një vizioni të qartë dhe një vendosmërie të rrallë, u ndërmor një investim prej mbi 20 milionë eurosh. Qëllimi nuk ishte thjesht ndërtimi i një fabrike të re, por rikthimi i një simboli. U ruajt arkitektura historike, u respektua identiteti i produktit dhe u integrua teknologjia moderne për të garantuar cilësi bashkëkohore. Ishte një përpjekje për të lidhur të shkuarën me të ardhmen.

Ky transformim u shndërrua në një histori suksesi. Fabrika u kthye në një nga investimet më të rëndësishme prodhuese në juglindje të vendit. Ajo jo vetëm që gjeneron punësim dhe të ardhura, por ka kontribuar ndjeshëm në promovimin e qytetit të Korçës si destinacion turistik dhe kulturor. Kjo përpjekje u vlerësua edhe nga figura të rëndësishme publike dhe institucionale. Gjatë fazës së rikonstruksionit, fabrika u vizitua nga Kryeministri Edi Rama, i cili vlerësoi ruajtjen e arkitekturës dhe seriozitetin e investimit. Në inaugurimin e saj, ish-Kryeministri Sali Berisha e cilësoi “Birra Korça” si “diamanti i birrave shqiptare”. Një rol mbështetës në këtë proces pati edhe ish-kryetari i Bashkisë Korçë Robert Dhamo, i cili kontribuoi në lehtësimin e procedurave për rikonstruksionin, si një detyrim ndaj qytetit. Më pas, nën kujdesin e ish-kryetarit të bashkisë Niko Peleshi, Festa e Birrës u konsolidua si një nga aktivitetet më të mëdha kulturore dhe ekonomike në vend.

Një nga kontributet më të dukshme të kësaj fabrike është pikërisht Festa e Birrës – një iniciativë që sot mbledh mijëra vizitorë, gjallëron bizneset lokale, nxit turizmin dhe rrit të ardhurat. “Birra Korça” është kthyer gjithashtu në një pikë reference për vizitorë të huaj, ambasadorë dhe turistë, duke u përfshirë në guidat kryesore të qytetit si një nga asetet më të rëndësishme të tij.

Por pikërisht në këtë pikë lind kontrasti më i fortë.

Në nivel deklarativ, është pranuar publikisht se administrata tatimore në Shqipëri ushtron presion mbi biznesin, duke krijuar stres dhe pasiguri. Është folur për nevojën për ta çliruar sipërmarrjen nga “duart në fyt” të tatimorëve.

Megjithatë, përvoja konkrete e disa bizneseve, përfshirë “Birra Korça”, duket se tregon një realitet tjetër.

Kompania është përballur me kontrolle të shpeshta dhe të përsëritura, si edhe me penalitete financiare të rënda, që sipas rasteve të raportuara arrijnë në mbi 2 milionë euro. Këto masa janë mbështetur në metoda vlerësimi që ngjallin debat profesional, siç është lidhja e nivelit të prodhimit me konsumin e energjisë apo karburantit.

Grupi i tatimorëve përbëhej nga:
Elidjana Çelaj, Drejtore e Drejtorisë së Tatimpaguesve të Mëdhenj
Oltian Çaku nga Drejtoria e Kontrollit pranë Drejtorisë së Tatimpaguesve të Mëdhenj
Emiljano Manoku nga Drejtoria e Kontrollit pranë Drejtorisë së Tatimpaguesve të Mëdhenj
Ergys Maçi, përgjegjës sektori në Drejtorinë e Kontrollit të Tatimpaguesve të Mëdhenj
Alti Demiraj, përgjegjës sektori në Drejtorinë e Kontrollit pranë Drejtorisë së Tatimpaguesve të Mëdhenj
Dritan Fida, inspektor pranë Drejtorisë së Kontrollit, Drejtoria e Tatimpaguesve të Mëdhenj
Atli Gjoka, inspektor pranë Drejtorisë së Kontrollit, Drejtoria e Tatimpaguesve të Mëdhenj

Janë këta zyrtarë tatimorë që ashtu siç është shprehur kryeministri Rama për tatimorët, i vunë “duart në fyt” Birrës Korça, duke synuar ta asfiksojnë dhe ta pengojnë.

Një qasje e tillë nuk përbën standard të njohur ndërkombëtar në industrinë e birrës, ku prodhimi përcaktohet nga faktorë si lënda e parë dhe proceset teknologjike. Përdorimi i treguesve të tillë krijon hapësirë për interpretime të gabuara dhe vendimmarrje të diskutueshme.

Për ta thjeshtuar, është sikur të kërkosh që çdo qytet të ketë të njëjtin konsum energjie apo ngrohjeje, pa marrë parasysh klimën apo kushtet specifike, një absurditet i qartë.

Ajo që e bën situatën edhe më shqetësuese është vazhdimësia e këtij presioni. Kontrollet e njëpasnjëshme, rikontrollet dhe ndërhyrjet nga struktura të ndryshme krijojnë një klimë të vazhdueshme pasigurie. Në disa raste, këto veprime janë perceptuar si të nxitura edhe nga reagime publike, duke shtuar dyshimet mbi objektivitetin e tyre.

Madje, një ditë pas një konference për shtyp të Ministrisë së Financave dhe Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, ku u ngritën publikisht shqetësimet për gjoba të padrejta ndaj bizneseve, një grup i ri kontrolli u paraqit që në orën 9:00 pranë fabrikës së birrës në Korçë.

Kjo sjell në vëmendje një problem më të gjerë, raportin mes shtetit dhe sipërmarrjes.

Në një ekonomi funksionale, administrata tatimore duhet të jetë garantuese e rregullave dhe partner në zhvillim. Kur perceptimi kalon nga partneriteti në presion, dëmtohet jo vetëm një kompani, por klima e përgjithshme e investimeve.

Paradoksi është i fortë. Një kompani që ka investuar mbi 20 milionë euro, që ka ringjallur një simbol kombëtar, që kontribuon në buxhet dhe promovon Shqipërinë, përballet me një trajtim që shpesh perceptohet si penalizues.

“Birra Korça” nuk ka kërkuar privilegje. Nuk ka kërkuar medalje apo tituj. Ka kërkuar vetëm një gjë: të punojë e lirë dhe e qetë, duke sjellë punësim, zhvillim dhe vlerë për qytetin e Korçës dhe për Shqipërinë.

Sepse në fund, çështja nuk është vetëm për një kompani. Është për modelin ekonomik që ndërtojmë dhe për besimin që krijojmë tek investitorët.

Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë deklarata. Ka nevojë për një administratë që funksionon mbi bazën e ligjit dhe profesionalizmit.

Sepse çdo ditë që biznesi ndjen “duart në fyt”, është një ditë më pak zhvillim, më pak besim dhe më pak e ardhme.

Dhe pyetja që mbetet është thelbësore: A do të ndryshojë kjo situatë, apo do të vazhdojë të jetë një realitet i heshtur për sipërmarrjen shqiptare?