Në ditët e fundit, raportet ndërkombëtare kanë dokumentuar sulme ndaj anijeve tregtare dhe cisternave në Gjirin Persik dhe Ngushticat, ku në të paktën dy raste janë përdorur dronë detarë. Sulmet e fundit u kryen nga anije sipërfaqësore pa pilot, pra motoskafe të vogla kamikaze të mbushura me eksplozivë që drejtohen drejt anijes dhe shpërthejnë pas përplasjes. Reuters përshkruan saktësisht këtë model, me një objekt në formën e një motoskafi të vogël që bie mbi anën e një tankeri, ndërsa ekspertët nga Ambrey dhe RUSI vlerësojnë se është një dron sipërfaqësor detar.
Megjithatë, dimensioni nënujor i kërcënimit është real dhe ndoshta shumë më shqetësues në planin afatgjatë. Në shkurt të vitit 2024, Komanda Qendrore e SHBA-së njoftoi shkatërrimin e një automjeti nënujor pa pilot (UUV) në ujërat e kontrolluara nga Huthitë, ndërsa disa ditë më parë autoritetet amerikane kishin njoftuar sekuestrimin e një dërgese armësh iraniane që përfshinte komponentë për UUV dhe USV. USNI News e lidhi drejtpërdrejt këtë shfaqje të dronëve nënujorë me teknologjinë dhe metodat iraniane të kanalizuara përmes aleatëve të Teheranit.
Vlerësimi më interesant teknik vjen nga analisti HI Sutton, i cili përshkruan një model të mundshëm iranian si një dron nënujor sulmi me një drejtim të ngjashëm me torpedo. Thënë thjesht, është një dron-kamikaz i vogël nënujor, i projektuar për t’iu afruar në heshtje objektivit dhe për ta goditur atë poshtë ose afër vijës së ujit, ku një anije e madhe tregtare është jashtëzakonisht e ndjeshme. Sipas të njëjtës analizë, kjo armë duket më e përshtatshme për goditjet kundër objektivave statikë, siç janë anijet në spirancë, porte ose instalime, por nuk përjashtohet që të përdoret edhe kundër anijeve në lëvizje nëse ka një sistem udhëzimi. Sutton vëren gjithashtu se mjeti mund të ngrejë një direk të vogël për sensorë vëzhgimi ose të përdorë udhëzim me kabllo, gjë që do të kufizonte rrezen e veprimit, por do të rriste kontrollin në fazën përfundimtare të sulmit.
Kjo është pikërisht ajo që i bën dronët nënujorë kaq të rrezikshëm. Ndryshe nga dronët ajrorë ose raketat, ato nuk zbulohen lehtësisht nga radarët konvencionalë. Ato mund të fluturojnë ulët, të shfrytëzojnë zhurmën dhe lëvizjen e detit, t’u afrohen anijeve tregtare në kalime të ngushta dhe të godasin një tanker të madh në pikën e tij më të ndjeshme. Edhe nëse sulmi nuk është i madh, një goditje e ulët në trupin e anijes mund të shkaktojë zjarr, rrjedhje uji, imobilizim ose tronditje serioze operacionale, me një ndikim ekonomik në mënyrë disproporcionale të madh. Kjo logjikë përputhet në mënyrë të përkryer me strategjinë detare të Iranit, e cila prej kohësh është bazuar në dobësim asimetrik dhe jo në superioritetin klasik detar.
