Kryeministri Anthony Albanese është bërë kryeministri i parë australian që fiton një mandat të dytë trevjeçar radhazi në 21 vjet.

Udhëheqësi i opozitës Peter Dutton pranoi humbjen në zgjedhjet e së shtunës, duke thënë: “Nuk bëmë mjaftueshëm mirë gjatë kësaj fushate, kjo është e qartë sonte, dhe unë pranoj përgjegjësi të plotë për këtë.”

“Më herët, e telefonova kryeministrin për ta përgëzuar për suksesin e tij sonte. Është një rast historik për Partinë Laburiste dhe ne e pranojmë këtë”, shtoi ai.

Parashikimet e Komisionit Zgjedhor Australian i dhanë Partisë Laburiste të qendrës së majtë në pushtet të Albanese-s 70 vende dhe koalicionit konservator të opozitës 24 vende në Dhomën e Përfaqësuesve me 150 vende, dhoma e ulët ku partitë kanë nevojë për shumicën për të formuar qeveri. Partitë e vogla të paangazhuara dhe kandidatët e pavarur dukeshin të ngjarë të fitonin 13 vende.

Analisti i zgjedhjeve i Australian Broadcasting Corp., Antony Green, parashikoi se Partia Laburiste do të fitonte 76 vende, koalicioni 36 dhe ligjvënësit e paangazhuar 13. Green tha se Partia Laburiste do të formonte një qeveri shumice ose pakice dhe se koalicioni nuk kishte shpresë të formonte as një qeveri pakice.

Politika e energjisë dhe inflacioni kanë qenë çështje të mëdha në fushatë, me të dyja palët që bien dakord se vendi përballet me një krizë të kostos së jetesës.

Partia Liberale Konservatore e Dutton fajëson shpërdorimin qeveritar për nxitjen e inflacionit dhe rritjen e normave të interesit, dhe është zotuar të shkurtojë më shumë se një në pesë vende pune në shërbimin publik për të ulur shpenzimet qeveritare.

Ndërsa të dy thonë se vendi duhet të arrijë emetime zero neto të gazrave serrë deri në vitin 2050, Dutton argumenton se mbështetja në më shumë energji bërthamore në vend të burimeve të rinovueshme të energjisë si turbinat diellore dhe të erës do të ofronte energji elektrike më pak të kushtueshme.

Partia Laburiste e qendrës së majtë në pushtet e ka quajtur liderin e opozitës “DOGE-y Dutton” dhe ka akuzuar partinë e tij se po imiton Presidentin e SHBA-së Donald Trump dhe Departamentin e tij të Efikasitetit të Qeverisë.

Partia Laburiste argumenton se administrata e Dutton do të shkurtojë shërbimet për të paguar ambiciet e saj bërthamore.

“Ne kemi parë përpjekjen për të drejtuar politikë në stilin amerikan këtu të përçarjes dhe të vendosjes së australianëve kundër njëri-tjetrit dhe mendoj se kjo nuk është mënyra australiane”, tha Albanese.

Albanese vuri në dukje gjithashtu se qeveria e tij kishte përmirësuar marrëdhëniet me Kinën, e cila hoqi një sërë barrierash tregtare zyrtare dhe jozyrtare që u kishin kushtuar eksportuesve australianë 20 miliardë dollarë australianë (13 miliardë dollarë) në vit që kur Partia Laburiste erdhi në pushtet në vitin 2022.

Një krizë e kostos së jetesës ndërsa vendi përballet me ndryshim gjeneracional.

Zgjedhjet po zhvillohen në një sfond të asaj që të dyja palët e politikës e përshkruajnë si një krizë të kostos së jetesës.

Foodbank Australia, organizata bamirëse më e madhe në vend për ndihmë ushqimore, raportoi se 3.4 milionë familje në vendin me 27 milionë banorë përjetuan pasiguri ushqimore vitin e kaluar.

Kjo do të thoshte se australianët po anashkalonin vaktet, po hanin më pak ose po shqetësoheshin se do të mbaronin ushqimin përpara se të mund të përballonin blerjen e më shumë.

Banka qendrore uli normën e saj të interesit bazë me një të katërtën e pikës përqindjeje në shkurt në 4.1 përqind, në një tregues se më e keqja e vështirësive financiare kishte kaluar. Norma pritet gjerësisht të ulet përsëri në mbledhjen e ardhshme të bordit të bankës më 20 maj, këtë herë për të inkurajuar investimet mes pasigurisë ekonomike ndërkombëtare të gjeneruar nga politikat tarifore të Trump.

Të dy fushatat janë përqendruar në ndryshimin e demografisë së Australisë. Zgjedhjet janë të parat në Australi në të cilat Baby Boomers, të lindur midis fundit të Luftës së Dytë Botërore dhe vitit 1964, janë të pakta në numër nga votuesit më të rinj.

Të dy fushatat premtuan politika për të ndihmuar blerësit e shtëpive të para të blejnë në një treg pronash që është shumë i shtrenjtë për shumë njerëz.

Zgjedhjet mund të prodhojnë një qeveri minoritare.

Duke hyrë në zgjedhje, Partia Laburiste mbajti një shumicë të ngushtë prej 78 vendesh në një Dhomë Përfaqësuesish me 151 vende. Do të ketë 150 vende në parlamentin e ardhshëm për shkak të rishpërndarjeve.

Një humbje prej më shumë se dy vendesh mund ta detyrojë Partinë Laburiste të përpiqet të formojë një qeveri minoritare me mbështetjen e ligjvënësve të paangazhuar.

Pati një qeveri minoritare pas zgjedhjeve të vitit 2010, dhe e fundit para kësaj ishte gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Herën e fundit që asnjëra parti nuk fitoi shumicën, u deshën 17 ditë pasi u mbyllën qendrat e votimit përpara se ligjvënësit kryesorë të pavarur të njoftonin se do të mbështesnin një administratë të Partisë Laburiste.

(A.A/BalkanWeb)