Kryeministri kanadez Mark Carney tha të mërkurën se i vjen keq që lufta e Iranit ishte një shembull ekstrem i një rendi botëror në rënie, në të cilin vendet veprojnë gjithnjë e më shumë pa respekt për normat dhe ligjet ndërkombëtare.

Carney po fliste në Institutin Lowy, një grup ekspertësh ndërkombëtarë për politikat me seli në Sydney, gjatë pjesës australiane të një vizite tre-kombëshe të fokusuar në tregti, e cila filloi në Indi. Ai do t’i drejtohet Parlamentit Australian të enjten përpara se të fluturojë për në Japoni të premten.

“Gjeostrategjikisht, hegjemonët po veprojnë gjithnjë e më shumë pa kufizime ose pa respekt për normat ose ligjet ndërkombëtare, ndërsa të tjerët mbajnë pasojat. Tani ekstremet e këtij përçarjeje po luhen në kohë reale në Lindjen e Mesme”, tha Carney.

Carney u mbështet në temat që ai paraqiti në Forumin Ekonomik Botëror në janar në Davos të Zvicrës, në një fjalim që tërhoqi vëmendje të gjerë. Ai argumentoi se rendi botëror po kalonte një rënie dhe normat e vjetra të rendit të bazuar në rregulla po fshiheshin.

Kanadaja mbështeti përpjekjet për të parandaluar Iranin të pajiset me një armë bërthamore dhe të kërcënojë paqen dhe sigurinë ndërkombëtare, tha Carney.

“Ne po e përballojmë në mënyrë aktive botën ashtu siç është, jo duke pritur pasivisht për një botë që dëshirojmë të jemi. Por ne gjithashtu e mbajmë këtë qëndrim me njëfarë keqardhjeje sepse konflikti aktual është një shembull tjetër i dështimit të rendit ndërkombëtar”, tha ai.

Pavarësisht dekadave të përpjekjeve të OKB-së, “kërcënimi bërthamor i Iranit mbetet dhe tani Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë vepruar pa u angazhuar me OKB-në ose pa u konsultuar me aleatët, përfshirë Kanadanë”, shtoi ai.

Nëse sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit shkelën ligjin ndërkombëtar ishte “një gjykim që duhet ta bëjnë të tjerët”, tha ai.

Kanadaja dhe Australia synojnë të rrisin bashkëpunimin në mineralet kritike, inteligjencën artificiale dhe teknologjitë e mbrojtjes.