Në Uashington DC u zhvillua Forumi i Sigurisë me temë “Investimi 5% në Mbrojtje dhe Partneriteti me SHBA-në”, i organizuar nga Kryetari i Partisë Republikane dhe deputeti i Kuvendit të Shqipërisë, Fatmir Mediu në bashkëpunim me kongresmenë Amerikanë. Gjatë fjalës së tij, Mediu u ndal te e ardhmja e NATO-s, roli strategjik i Shteteve të Bashkuara dhe aftësia e Evropës për t’u përballur me kërcënimet e reja të sigurisë.

Në këtë kontekst, ai iu referua edhe mesazheve të forta të Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, lidhur me nevojën për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes, ndarjen e barrës brenda Aleancës dhe rolin udhëheqës të SHBA-së, në një klimë tensionesh politike transatlantike.

Mesazhi qendror i forumit ishte se Evropa është e aftë të mbrohet, por vetëm brenda NATO-s dhe vetëm nëse rrit me shpejtësi shpenzimet për mbrojtjen, kapacitetet ushtarake. U theksua se NATO nuk është një marrëdhënie ku SHBA “shpëton” Evropën apo anasjelltas, por një aleancë e integruar, ku siguria e Evropës, Atlantikut dhe

Arktikut lidhet drejtpërdrejt me sigurinë amerikane. Sipas vlerësimeve të forumit, presioni i ushtruar nga Presidenti Donald Trump ndaj aleatëve evropianë për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së, pas dekadash të mungesës së investimeve në mbrojtje.

Ndërkohë, SHBA vijon të mbajë mbi 80 mijë trupa në Evropë, duke mbetur e përkushtuar ndaj Aleancës, por duke kërkuar që Evropa të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj. Mediu theksoj se ndërtimi i një bashkëpunimi politik dhe ushtarak i vendeve të NATOs në Ballkan përfshi dhe Kosovën është domosdoshmëri. Gjatë forumit, Kongresmeni Keith Self u mbështet nga të pranishmit kur kërkoj anëtarësimin e Kosovës në NATO, duke e cilësuar atë si një kontribut të rëndësishëm për sigurinë dhe stabilitetin rajonal.

Një kërcënim tjetër i madh për Ballkanin, Shqipërinë është korrupsioni, krimi i organizuar i lidhur me kartelet e drogës. Këtij forumi ju bashkuan dhjetëra kongresmenë amerikanë, ushtarakëve të lartë amerikanë, eurodeputetëve, përfaqësuesve nga Britania e Madhe, deputetëve të vendeve të Ballkanit, Kryetari I Kuvendit të Shqipërisë Peleshi, Kryetar parlamentesh, deputetë të Bundestagut gjerman, drejtues të EPP-së dhe përfaqësues të Instituti Nderkombëtar Republikan (IRI)

Fjala e plotë e Mediut:

Faleminderit shumë, Kongresmen South.
Ne të gjithë shpresojmë që të gjitha vendet anëtare të NATO-s të bien dakord të paktën për të nisur procesin e anëtarësimit të Kosovës në NATO. Kjo do të sillte më shumë stabilitet dhe, besoj, më shumë partneritet në rajonin tonë të Ballkanit.

Mendoj se Kosova po punon fort për të përmbushur çdo kriter të nevojshëm për t’u bërë pjesë e Aleancës së NATO-s. Dhe, duke qenë se jeni këtu, nuk mund të mos falënderoj miqtë e mi nga Dallas, Texas, komunitetin shqiptar atje, i cili ka punuar gjithmonë ngushtë me ju dhe ka qenë një mbështetje e jashtëzakonshme për kombin tonë. Një falënderim i madh për ta.

Kjo është një temë shumë e rëndësishme, e lidhur me një vendim të mirë që ka marrë NATO, për të investuar 5% të PBB-së në mbrojtje:

3.5% për mbrojtje të drejtpërdrejtë,

1.5% për infrastrukturë dhe investime jo-ushtarake, të cilat kontribuojnë në siguri.

Reforma në mbrojtje nuk ka të bëjë vetëm me blerje dhe shitje pajisjesh; ajo shkon përtej kësaj. Ka të bëjë me ndërtimin e kapaciteteve operacionale. Pikërisht për këtë jemi këtu: për të parë se si mund të bashkojmë përpjekjet tona, në mënyrë që të ndërtojmë një parandalim të fortë ushtarak në rajonin tonë, në Evropë, dhe gjithashtu një partneritet të fortë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Ka pasur për një kohë të gjatë një keqkuptim, sikur Amerika të ishte e vetmja garanci e sigurisë për NATO-n. Unë besoj se garancia e sigurisë për NATO-n nuk është vetëm një vend. Janë të gjitha vendet tona së bashku që ndërtojnë partneritete, parandalim ushtarak dhe, përmes investimeve në mbrojtje, edhe ekonomi shkalle. Për këtë arsye jemi këtu sot.

Dua gjithashtu të vlerësoj shumë punën e bërë nga Kongresmeni Self dhe të tjerët në Komisionin e Marrëdhënieve me Jashtë, për miratimin e Akti të Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare (NDAA). Veçanërisht, ata përfshinë një fokus shumë të fortë për Ballkanin, në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, por edhe në adresimin e ndikimit keqdashës të Kinës dhe Rusisë, çështje që duhet ta marrim shumë seriozisht.

Kjo duhet të bëhet përmes:

kontrollit të investimeve,

ligjeve të prokurimit,

dhe ndërgjegjësimit se nuk mund ta shesim sigurinë tonë afatgjatë për përfitime ekonomike afatshkurtra.

Shumë nga vendet tona janë ende pjesë e formatit 17+1 (apo 14+1). Pyetja është pse vazhdojmë të jemi aty. Ka ardhur koha për të marrë një vendim. Kjo nuk është diçka që i shërben realisht rajonit tonë dhe as Evropës në tërësi.

Faleminderit shumë.
Le të bëj disa pika përpara se ta mbyllim.

Së pari, të gjithë biem dakord që NATO mbetet thelbësore dhe transatlantike në natyrë. Besoj se presioni i Presidentit Trump na ndihmoi të reagonim në drejtimin e duhur, duke rritur buxhetet e mbrojtjes. Tani duhet të jemi të mençur se çfarë do të thotë të investosh në mbrojtje dhe në atë 1.5% për infrastrukturën.

Kjo do të funksionojë shumë më mirë nëse bashkëpunojmë:

në nivel rajonal,

dhe si Aleancë,
për të përfituar mbështetje si nga industria amerikane e mbrojtjes, ashtu edhe nga ajo evropiane.

Ka shumë çështje kritike në diskutim. Në Davos, pashë se debati mes Mark Rutte dhe Presidentit Trump për Groenlandën e riktheu botën në një kuptim më realist të situatës. Kjo është ajo që na nevojitet: njerëz që dinë të flasin dhe të negociojnë.

Në vend që të jemi në një gjendje reagimi të vazhdueshëm, duhet të jemi më proaktivë, veçanërisht nga ana evropiane. Duke folur për NATO-n dhe konfliktet në Evropë, nuk duhet të anashkalojmë shqetësimin për Kinën dhe marrëdhëniet e saj me Rusinë. Kjo duhet parë si një problem afatgjatë. Gjeopolitika po ndryshon dhe ne duhet të kemi një plan të qartë se si të përballemi me këto zhvillime.

Ndërsa Evropa do të rrisë kapacitetet e saj mbrojtëse, kjo nuk duhet të përjashtojë pjesëmarrjen e industrive amerikane dhe evropiane. Nuk bëhet fjalë se kush e bën diçka, por për teknologjinë, njohuritë dhe kapacitetet operacionale.

Ukraina mbetet një nga çështjet më të mëdha që kemi.
Ne jemi të gjithë të bashkuar në mbështetjen e Ukrainës për të fituar luftën kundër Rusisë.

Dhe do ta mbyll me atë që thotë Mark Rutte:
Parandalimi e ndalon luftën.
Nëse dëshiron të parandalosh luftën, duhet të përgatitesh për luftë.
Rritja e shpenzimeve për mbrojtje nuk do të thotë të provokosh konfliktin, por ta shmangësh atë.
Dobësia fton agresionin, forca ruan paqen.

Dua t’ju falënderoj të gjithëve për pjesëmarrjen. Ne do të ndjekim më tej disa nga pikat e këtij diskutimi. Vlerësoj shumë ndihmën e Admiralëve, Gjeneralëve dhe pjesëmarrësve të tjerë. Mund të hartojmë një dokument politikash për qeveritë tona, për Kongresin e SHBA-së, Departamentin e Shtetit dhe Departamentin e Mbrojtjes.

Duhet të jemi të gjithë së bashku në këtë përpjekje, e cila është e rëndësishme jo vetëm për sigurinë tonë, por edhe për ekonomitë dhe kombet tona.

Edhe një herë, faleminderit shumë.
Faleminderit, Kongresmen Higgins.
Zoti i bekoftë Shtetet e Bashkuara dhe vendet tona.