Udhëheqësi suprem i Iranit mund të jetë i vdekur, por do të ketë një të ri. Komandantët e tij ushtarakë të vrarë do të zëvendësohen. Një sistem qeverisjeje i ndërtuar gjatë 47 viteve nuk do të shpërbëhet lehtë vetëm nën sulmet ajrore. Irani ruan aftësinë për t’iu kundërvënë sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite, dhe rrjedha e luftës është e paqartë.
Por Republika Islamike, tashmë e dobësuar dhe jopopullore, ka rënë më tej, me autoritetin e saj në vend dhe në rajon në një nga nivelet më të ulëta që kur udhëheqësit e saj morën pushtetin gjatë revolucionit që rrëzoi Shahun e Iranit të mbështetur nga SHBA-të në vitet 1978-1979.
Edhe nëse regjimi nuk bie, ky sulm masiv ka të ngjarë të ketë pasoja strategjike në Lindjen e Mesme të krahasueshme me rënien e Bashkimit Sovjetik. Ajatollah Ali Khamenei, udhëheqësi suprem i cili u vra të shtunën në mëngjes, mbajti një antagonizëm të fortë ndaj Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara, të cilat ai vazhdimisht i quante “Satani i Madh”.
Ajo krijoi dhe financoi një grup rajonal milicish që rrethuan Izraelin dhe ndanin urrejtjen e saj ndaj tij. Hezbollahu në Liban, Hamasi dhe Xhihadi Islamik në Gaza dhe Bregun Perëndimor, Huthitët në Jemen – të gjithë shërbyen si për të sulmuar interesat izraelite ashtu edhe për të mbrojtur vetë Iranin.
Irani e zhvilloi programin e tij të raketave dhe e pasuroi uraniumin në kapacitet pothuajse të armatimit, megjithëse mohoi se kishte dashur ndonjëherë të kishte një bombë. Ai u bë një fuqi rajonale aq e fuqishme sa udhëheqësit sunitë në Arabinë Saudite, Egjipt dhe Gjirin Persik kërkuan të ruanin marrëdhënie të mira me një regjim islamik shiit që i kërcënonte edhe ata.
Rënia e Iranit filloi dy vjet më parë, me përgjigjen e ashpër dhe të qëndrueshme të Izraelit ndaj një ndërhyrjeje të Hamasit nga Gaza. Ajo u përshpejtua ndërsa Izraeli gërryeu mbrojtjen ajrore të Iranit, mundi Hezbollahun dhe shfrytëzoi revolucionin sirian që rrëzoi Bashar al-Assad-in, një tjetër aleat të Teheranit. Por tani, me vdekjen e ajatollahut dhe sulmet ajrore intensive, ndikimi rajonal i Iranit është gërryer më tej, me pasoja të pasigurta që do të shfaqen gjatë muajve dhe madje viteve.
“Republika Islamike siç e njohim ne nuk do t’i mbijetojë kësaj”, tha Sanam Vakil, drejtoreshë e Programit të Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut në Chatham House, një qendër kërkimore me seli në Londër. “Lindja e Mesme nuk do të jetë kurrë më e njëjtë “, tha ajo. ”
“Për 47 vjet, Lindja e Mesme ka jetuar me një regjim armiqësor dhe një forcë destabilizuese që fillimisht u përpoq ta izolonte dhe më pas ta menaxhonte.”
Tani, tha ajo, regjimi mund të shpërbëhet dhe diçka e re dhe e ndryshme mund të dalë në pah. Ky lidership mund të jetë edhe më pak miqësor ndaj Uashingtonit, veçanërisht nëse dominohet nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike.
Kushdo që të marrë frenat, Irani do të dobësohet rëndë në afat të mesëm, do të jetë më i mbyllur në vetvete dhe i përqendruar në konkurrencën politike, sigurinë e brendshme dhe kaosin ekonomik, tha Vakil. Megjithatë, në ditët në vijim, Irani mund të shkaktojë më shumë kaos afatshkurtër, ndërsa lidershipi i tij aktual përpiqet t’i japë fund luftës duke shpëtuar regjimin.
