Nëndetësja e re ruse me energji bërthamore “Khabarovsk”, e projektuar për transportimin dhe lëshimin e torpedove bërthamore “Poseidon”, ka nisur provat e para detare në Detin e Bardhë.

Zhvillimi shihet si një tjetër demonstrim i kapaciteteve strategjike të Moskës në një periudhë tensionesh të larta me Perëndimin.

“Khabarovsk” u largua javën e kaluar nga kantieri detar në Severodvinsk dhe u drejtua drejt Detit të Bardhë, ku ka nisur një seri testesh të sistemeve të saj. Bëhet fjalë për fazën fillestare të provave detare të nëndetëses, e cila është ndërtuar posaçërisht për përdorimin e sistemit “Poseidon”.

Sipas të dhënave të publikuara nga pala ruse, nëndetësja ka një zhvendosje prej rreth 10 mijë tonësh dhe mund të mbajë deri në gjashtë torpedo “Poseidon”.

Këto armë janë konceptuar si mjete autonome nënujore me energji bërthamore dhe, sipas pretendimeve ruse, mund të udhëtojnë në distanca jashtëzakonisht të gjata dhe të operojnë në thellësi të mëdha.

Moska pretendon se “Poseidon” mund të arrijë objektiva në distanca prej mijëra kilometrash dhe se një kokë bërthamore do të kishte potencialin të shkaktonte dëme katastrofike ndaj objektivave bregdetare.

Megjithatë, një pjesë e këtyre pretendimeve teknike nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.

Një armë e paraqitur si “e pandalshme”

Presidenti rus Vladimir Putin e ka përshkruar sistemin “Poseidon” si një armë që është jashtëzakonisht e vështirë për t’u ndaluar. Zyrtarë dhe media shtetërore ruse e kanë paraqitur prej vitesh këtë sistem si një nga armët strategjike më të fuqishme të vendit.

Programi ka qenë në zhvillim prej vitesh dhe është pjesë e përpjekjeve të Moskës për të forcuar kapacitetet e saj të parandalimit bërthamor.

Megjithatë, ekspertë ushtarakë vlerësojnë se rëndësia e “Poseidon” nuk qëndron vetëm te përdorimi i mundshëm në një konflikt. Vetë ekzistenca dhe demonstrimi i kësaj arme shërbejnë edhe si mjet presioni dhe parandalimi ndaj kundërshtarëve.

Përplasja me Perëndimin

Provat e “Khabarovsk” zhvillohen në një periudhë kur marrëdhëniet mes Rusisë dhe vendeve perëndimore mbeten tejet të tensionuara për shkak të luftës në Ukrainë.

Rritja e mbështetjes ushtarake britanike për Ukrainën është shoqëruar me deklarata të ashpra nga pala ruse. Moska ka paralajmëruar se ndihma e mëtejshme ushtarake për Kievin mund të ketë pasoja dhe se rritja e mbështetjes perëndimore do të shoqërohet me një “çmim” më të lartë.

Në këtë klimë, shfaqja e një nëndetëseje të re strategjike ruse dhe e armës “Poseidon” shihet edhe si një sinjal për vendet e NATO-s.

Ekspertët: më shumë parandalim sesa armë sulmuese

Ekspertë ushtarakë argumentojnë se “Poseidon” duhet parë kryesisht në kontekstin e parandalimit bërthamor.

Sipas analizave të cituara në material, Richard Connolly, analist ushtarak dhe bashkëpunëtor në Royal United Services Institute (RUSI), vlerëson se demonstrimi i kësaj arme shërben kryesisht për të forcuar mesazhin e Rusisë për aftësitë e saj strategjike.

Përdorimi real i një arme të tillë do të kishte pasoja katastrofike dhe do të rrezikonte të shkaktonte një reagim të fuqishëm nga fuqitë bërthamore të NATO-s.

Prandaj, sipas ekspertëve, “Poseidon” ka më shumë gjasa të jetë pjesë e strategjisë së parandalimit sesa një armë që Rusia synon ta përdorë në një konflikt konvencional.

Megjithatë, zhvillimi i sistemit ngre shqetësime të reja për garën e armatimeve. NATO mund të detyrohet të investojë më shumë në zbulimin dhe kundërmasat ndaj mjeteve autonome nënujore me kapacitete bërthamore.

Provat e “Khabarovsk” tregojnë se Rusia po vazhdon të investojë në armë strategjike të gjeneratës së re. Pyetja kryesore për Perëndimin nuk është vetëm nëse “Poseidon” është vërtet aq i fuqishëm sa pretendon Moska, por nëse zhvillimi i tij do të sjellë një tjetër raund të garës bërthamore dhe rritje të rrezikut të përshkallëzimit.