Tensionet mes Shtetet e Bashkuara dhe Izraelit janë rritur gjatë operacioneve të fundit ushtarake kundër Iranit, sipas një raporti të publikuar nga The New York Times.
Gazeta zbulon se zyrtarët amerikanë kishin paralajmëruar kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu të mos sulmonte rezervuarët e mëdhenj të naftës pranë Teheran, por këshilla e tyre u injorua.
Sipas raportit, në fund të shkurtit zyrtarë të lartë izraelitë i kishin sugjeruar Netanyahut se nëse sulmet fillestare do të eliminonin një pjesë të madhe të udhëheqjes iraniane, përfshirë edhe liderin suprem Ali Khamenei – atëherë mund të shpërthenin protesta të mëdha popullore që do të çonin në rrëzimin e regjimit.
Kjo ide u përcoll edhe te presidenti amerikan Donald Trump, i cili në një mesazh drejtuar popullit iranian pas fillimit të operacioneve deklaroi: “Kur të mbarojmë, merrni qeverinë tuaj. Do të jetë e juaja ta merrni përsipër.”
Megjithatë, zhvillimet në terren nuk kanë konfirmuar këtë skenar. Në vend të protestave kundër regjimit, në Teheran janë zhvilluar kryesisht demonstrata pro-qeveritare, të nxitura nga zemërimi për luftën dhe disa incidente të raportuara gjatë operacioneve ushtarake.
Në një intervistë për Fox News, Trump pranoi se represioni i organizatës paraushtarake Basij – e lidhur me Islamic Revolutionary Guard Corps – mund të jetë një pengesë e madhe për protestuesit. “Ata thonë se kushdo që proteston do të vritet në rrugë. Kjo është një pengesë shumë e madhe për njerëzit që nuk kanë armë,” tha ai.
Mosmarrëveshje për sulmet ndaj infrastrukturës së naftës
Raporti thekson se një nga momentet kryesore të tensionit mes aleatëve ishte vendimi i Izraelit për të goditur depot e mëdha të karburantit pranë Teheranit. Si Trump, ashtu edhe admirali Brad Cooper, drejtues i United States Central Command, kishin paralajmëruar se një sulm i tillë mund të shkaktonte reagime zinxhir në tregjet energjetike dhe në rajon.
Megjithatë, Izraeli e ndërmori sulmin, duke shkaktuar zjarre të mëdha dhe një rritje të përkohshme të çmimeve të naftës. Sipas disa zyrtarëve amerikanë, qeveria izraelite besonte se pamjet dramatike të zjarreve në Teheran mund të nxisnin trazira të brendshme në Iran.
Pas sulmit, Irani reagoi me sulme me dronë ndaj objekteve të rafinimit dhe magazinimit të naftës në Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, duke shkaktuar ndërprerje të përkohshme të ngarkimit të naftës në terminalin e rëndësishëm të eksportit në Fujairah.
Debat edhe për frontin në Liban
Mosmarrëveshje mes dy vendeve janë shfaqur edhe për operacionet në Liban kundër grupit të armatosur Hezbollah. Administrata amerikane vlerëson se zgjerimi i konfliktit rrit rrezikun e përshkallëzimit rajonal, ndërsa Netanyahu argumenton se Irani dhe Hezbollahu janë pjesë e së njëjtës strukturë kërcënimi.
Megjithatë, sipas ushtrisë izraelite, bashkëpunimi mes dy aleatëve mbetet i ngushtë. Forcat Mbrojtëse të Izraelit deklaruan se Izraeli dhe SHBA vazhdojnë të kenë koordinim të plotë në çështjet strategjike dhe të sigurisë.
Ndërkohë, Trump dhe Netanyahu thuhet se kanë qenë në kontakt pothuajse çdo ditë gjatë krizës, ndërsa presidenti amerikan po zhvillon gjithashtu konsultime të rregullta me liderët arabë, përfshirë princin e kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman.
