Rreth 4.9 milionë fëmijë vdiqën para se të mbushnin pestë vjeç në vitin 2024, sipas vlerësimeve të reja të Kombeve të Bashkuara, një shenjë se progresi për të ulur shkallën e vdekshmërisë foshnjore po ngecte edhe para shkurtimeve të buxhetit të ndihmës globale vitin e kaluar.

Shumica e vdekjeve ishin të parandalueshme me akses më të mirë në kujdesin shëndetësor dhe ndërhyrje me kosto të ulët për sfida si ndërlikimet nga lindja e parakohshme ose sëmundje si malaria, thanë UNICEF, Banka Botërore, Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe divizioni i popullsisë i OKB-së, i cili hartoi raportin.

Vdekjet e fëmijëve të parandalueshme janë më shumë se përgjysmuar që nga viti 2000, thanë agjencitë, por progresi është ngadalësuar që nga viti 2015. Në vitin 2022, shifra ishte gjithashtu 4.9 milionë, atëherë një rekord i ulët; në vitin 2023, ishte 4.8 milionë. Ndërsa numri i vitit 2024 duket se tregon një rritje, agjencitë thanë se të dhënat u llogaritën ndryshe në dy vitet e ndryshme dhe nuk mund të krahasoheshin drejtpërdrejt.

“Megjithatë… ne shohim një ngadalësim global në uljen e vdekshmërisë”, shtoi një zëdhënëse e OBSH-së, duke paralajmëruar se konflikti, paqëndrueshmëria ekonomike, ndryshimet klimatike dhe sistemet e dobëta shëndetësore po kontribuonin të gjitha në ngecjen e progresit. Shkurtimet e ndihmave do ta shtonin sfidën, tha ajo.

“Së bashku, këto presione rrezikojnë të dëmtojnë arritjet e kaluara dhe mund të çojnë në stanjacion – ose edhe në përmbysje – të fitimeve të fituara me mund në mbijetesën e fëmijëve nëse nuk adresohen”, tha ajo.

Shifrat e publikuara të mërkurën mbulojnë vitin 2024, përpara se Shtetet e Bashkuara, të ndjekura nga donatorë të tjerë të mëdhenj si Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania, të fillonin të shkurtonin buxhetet e tyre ndërkombëtare të ndihmës. Në përgjithësi, ndihma globale për zhvillimin shëndetësor ra me pak më pak se 27% në vitin 2025 krahasuar me vitin 2024, sipas një raporti nga Fondacioni Gates në fund të vitit 2025. Fondacioni paralajmëroi atëherë se progresi në vdekshmërinë e fëmijëve po shkonte në të kundërt si rezultat i shkurtimeve, bazuar në vlerësimet e tij.

“Asnjë fëmijë nuk duhet të vdesë nga sëmundje që ne dimë si t’i parandalojmë. Por ne shohim shenja shqetësuese se progresi në mbijetesën e fëmijëve po ngadalësohet – dhe në një kohë kur po shohim shkurtime të mëtejshme të buxhetit global”, tha Drejtoresha Ekzekutive e UNICEF-it, Catherine Russell.

Agjencitë thanë se shkurtimet mund ta bëjnë gjithashtu më të vështirë ndjekjen e progresit për shkak të dobësimit të mbledhjes së të dhënave.

Raporti bazohet në të dhënat e OKB-së, si dhe në vlerësimet nga Shkolla e Shëndetit Publik Johns Hopkins Bloomberg.