“Njerëzit na ndihmuan dhe hipëm në një makinë… U thashë: ‘Mos na çoni në spital’.”
Tara dhe shoqja e saj po merrnin pjesë në një protestë në qytetin qendror iranian të Isfahanit kur forcat e sigurisë mbërritën me motoçikleta dhe filluan të bërtisnin ndaj turmës.
“Shoku im i tha një anëtari të armatosur të forcave të sigurisë: ‘Thjesht mos na qëlloni’, dhe ai menjëherë qëlloi disa herë drejt nesh. Ne ramë në tokë. Të gjitha rrobat tona ishin të mbuluara me gjak”, tha ajo.
Ata u futën në makinën e një të panjohuri, por Tara tha se ishin shumë të frikësuar për t’u çuar në spital për shkak të rrezikut të arrestimit. “Të gjitha rrugicat ishin plot me forca sigurie, kështu që i kërkova një çifti që qëndronte te dera e tyre të na linin të hynim.”
Ata qëndruan në shtëpinë e çiftit deri pothuajse në agim dhe më pas arritën të gjenin një mjek që njihnin, i cili ua pastroi plagët nga të shtënat në këmbë, sipas Tarës.
Ajo tha se një kirurg më vonë i trajtoi, por i paralajmëroi ata: “Nuk mund të hiqen të gjitha dhe do të mbeten në trupat tuaj”.
Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në SHBA ka thënë se ka konfirmuar vrasjen e 6,301 personave, përfshirë 5,925 protestues, 112 fëmijë, 50 kalimtarë dhe 214 persona të lidhur me qeverinë. Ajo po heton gjithashtu raportet për 17,091 vdekje të tjera. Të paktën 11,000 protestues të tjerë u plagosën rëndë, sipas HRANA-s.
BBC-së raporton se disa prej tyre kanë shmangur kërkimin e trajtimit për lëndimet e tyre në spitale sepse kanë frikë se mos arrestohen.
Kjo i ka bërë të varur nga mjekët, infermierët dhe vullnetarët e tjerë të gatshëm të rrezikojnë sigurinë e tyre duke i trajtuar fshehurazi në shtëpitë e tyre.
Punonjësit e kujdesit shëndetësor i kanë thënë gjithashtu BBC-së se forcat e sigurisë janë të pranishme në spitale dhe se ata po monitorojnë vazhdimisht të dhënat mjekësore të pacientëve për të identifikuar protestuesit e plagosur.
Nima, një kirurg në Teheran, tha se pa shumë të rinj të plagoseshin në rrugë, ndërsa shkonte në punë më 8 janar, kur autoritetet iu përgjigjën protestave në rritje me forcë vdekjeprurëse.
“E vura njërin nga të plagosurit në bagazhin e makinës për ta çuar në spital, pasi isha i shqetësuar se do të kishim probleme nëse na ndalonte policia”, i tha ai BBC-së.
Nima tha se oficerët e armatosur e ndaluan, por e lejuan të largohej pasi panë kartën e tij të identifikimit të spitalit.
“Për pothuajse 96 orë rresht – pa ndërprerje, pa gjumë, pa mbyllur sytë për asnjë moment – ne po operonim. Ne po qanim dhe po operonim. Askush nuk u ankua. Të gjitha rrobat dhe veshjet e spitalit ishin të mbuluara me gjak – rrobat tona të jashtme, të brendshmet tona, gjithçka ishte e zhytur në gjakun e këtyre të rinjve”, rrëfen ai.
Nima përshkroi operacionin ndaj një burri që ishte qëlluar në këmbë dhe në fytyrë gjatë një proteste.
“Një plumb i kishte hyrë nëpër mjekër, i kishte çarë gojën dhe kishte dalë nëpër nofullën e sipërme”, kujtoi ai.
Nima tha gjithashtu se shumë nga të rinjtë e trajtuar në spitalin e tij pësuan plagë me armë zjarri në organet dhe gjymtyrët jetësore që kërkonin amputim dhe i lanë ata me aftësi të kufizuara të përhershme.
Autoritetet iraniane kanë thënë se më shumë se 3,100 njerëz janë vrarë gjatë trazirave, por shumica ishin personel sigurie ose kalimtarë të sulmuar nga “protestuesit”.
Zëdhënësi i ministrisë së shëndetësisë, Hossein Shokri, u citua gjithashtu nga agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim të ketë thënë se gjatë trazirave ishin kryer rreth 13,000 operacione.
“Për fat të mirë, njerëzit i besojnë ministrisë së shëndetësisë dhe spitaleve, dhe besimi se të gjithë individët e lënduar trajtohen në mënyrë të paanshme në qendrat mjekësore ka bërë që rreth 3,000 njerëz që ishin vetë-trajtuar në shtëpi gjatë gjashtë ditëve të fundit të kërkojnë kujdes në spitale”, shtoi ai.
Drejtori i Spitalit të syrit Farabi në Teheran, Dr. Qasem Fakhrai, i tha Isna-s, një agjenci tjetër lajmesh gjysmëzyrtare, se kishte trajtuar gjithsej 700 pacientë me lëndime të rënda në sy që kërkonin ndërhyrje kirurgjikale urgjente që nga 10 janari dhe kishte referuar pothuajse 200 prej tyre në spitale të tjera. Ai tha se pothuajse të gjithë pacientët ishin shtruar në spital pas 8 janarit.
Një punonjës i kujdesit shëndetësor në Teheran tha gjithashtu se mjekët po përpiqeshin të shmangnin përmendjen e plagëve nga armët e zjarrit në të dhënat mjekësore sepse ato monitoroheshin vazhdimisht nga forcat e sigurisë.
Sina e çoi vëllanë e tij në spital pasi u qëllua në këmbë gjatë protestave në Teheran.
“Ishte si një spital lufte – kishte aq shumë të plagosur sa nuk kishte batanije apo komplete mjekësore”, tha Sina për BBC-në.
“Kur i kërkova një infermiereje një batanije për vëllain tim, ajo më tha të sillja një nga shtëpia sepse kishte shumë të plagosur dhe nuk kishte furnizime të mjaftueshme.”
Sina tha se ata nuk kishin zgjidhje tjetër veçse të jepnin numrin e tyre të vërtetë të identifikimit për të përdorur sigurimin shëndetësor. “Në çdo moment, forcat e sigurisë mund të bastisin shtëpinë tonë”, shtoi ai.
Në qytetet më të vogla, situata besohet të jetë edhe më e rëndë.
Raportet e marra nga BBC thanë se forcat e sigurisë kishin rrëmbyer pacientë nga spitalet dhe se ata nuk ishin parë më.
Grupet e të drejtave të njeriut kanë thënë gjithashtu se mjekët dhe të tjerët që kanë trajtuar protestuesit e plagosur tani po bëhen vetë shënjestër e forcave të sigurisë.
Organizata për të Drejtat e Njeriut në Iran (IHR) tha javën e kaluar se burimet e saj në terren në Iran kishin raportuar arrestimin e të paktën pesë mjekëve dhe një ndihmësi vullnetar.
“Agjencitë e sigurisë duket se synojnë të frikësojnë publikun dhe të pengojnë trajtimin e protestuesve të plagosur duke arrestuar mjekë dhe duke bastisur strehimore mjekësore të improvizuara”, paralajmëroi organizata me seli në Norvegji.
Dhe këtë javë, burime pranë Dr. Alireza Golchini, një kirurg nga qyteti verior i Qazvin, thanë se ai ishte rrahur në shtëpinë e tij nga forcat e sigurisë kur e arrestuan për trajtimin e protestuesve të plagosur.
Ata shtuan se ai ishte akuzuar për “moharebeh” (armiqësi ndaj Zotit) – një vepër penale që mund të ndëshkohet me vdekje sipas ligjit iranian.
