Valët e zgjatura të të nxehtit dhe thatësira që kanë përfshirë Evropën këtë verë po shndërrohen në një problem të madh ekonomik, me pasoja që prekin energjinë, bujqësinë, transportin, shëndetin publik dhe turizmin.

Temperaturat rekord të qershorit dhe korrikut, të shoqëruara me thatësira dhe zjarre të shumta, kanë shkaktuar dëme që ekonomistët i vlerësojnë në qindra miliarda euro. Paralajmërimi kryesor është se kostoja nuk do të kufizohet vetëm në vitin 2026, por mund të rritet në vitet e ardhshme.

Sipas ekspertëve të cituar nga Reuters, kombinimi i disa fenomeneve ekstreme në të njëjtat zona – valë të nxehti, thatësira dhe zjarre – po krijon një efekt zinxhir mbi ekonominë.

Probleme për energjinë dhe transportin

Nivelet e ulëta të ujit kanë kufizuar transportin e mallrave në lumenjtë **Rajn dhe Danub**, dy nga arteriet kryesore të transportit në Evropë.

Edhe sektori energjetik është prekur. Më shumë se gjashtë reaktorë bërthamorë në Rumani dhe Hungari kanë reduktuar ose pezulluar prodhimin për shkak të vështirësive me sistemet e ftohjes.

Në bujqësi, temperaturat ekstreme kanë dëmtuar prodhimet, ndërsa për kulturat si misri dhe luledielli humbjet e raportuara në korrik arrinin në rreth 6–7%.

Nxehtësia po ndikon gjithashtu drejtpërdrejt në produktivitetin e punëtorëve dhe shëndetin publik. Vetëm Gjermania ka raportuar më shumë se 10 mijë vdekje të lidhura me temperaturat e larta.

Goditje për ekonomitë evropiane

Sipas ING, ndërprerjet në lumin Rajn mund t’i kushtojnë Gjermanisë rreth 0.3 pikë përqindjeje të PBB-së deri në vitin 2026.

Ndërkohë, Banka Kombëtare e Hungarisë vlerëson se çdo javë që termocentrali më i madh bërthamor i vendit qëndron jashtë funksionit mund të ulë rritjen ekonomike me rreth **0.1 pikë përqindjeje.

Allianz ka vlerësuar se vetëm vala dyjavore e të nxehtit në qershor mund të ulë me rreth 0.3 pikë përqindjeje PBB-në evropiane.

Ekspertët paralajmërojnë se këto shifra mund të jenë vetëm një pjesë e faturës së vërtetë, pasi nuk përfshijnë plotësisht dëmet nga zjarret, thatësirat dhe përmbytjet.

Evropa Jugore përballet me goditjen më të madhe

Spanja, Italia dhe Franca janë ndër vendet që pritet të përballen me pasoja më të rënda për shkak të temperaturave më të larta.

Një tjetër sektor në rrezik është turizmi. Temperaturat që arrijnë nivele ekstreme gjatë muajve të verës mund t’i bëjnë destinacionet tradicionale të Mesdheut më pak tërheqëse për turistët.

Ekonomistët parashikojnë se një pjesë e turistëve mund të zhvendosen drejt Evropës Veriore, ndërsa vendet jugore mund të përpiqen të tërheqin më shumë vizitorë gjatë pranverës dhe vjeshtës.

Ushqimet mund të shtrenjtohen

Nxehtësia ekstreme po ushtron presion edhe mbi çmimet e ushqimeve. Rajonet më të ngrohta janë veçanërisht të ekspozuara ndaj rritjes së çmimeve për shkak të dëmtimit të prodhimit bujqësor.

Një studim i cituar nga ekspertët vlerëson se vala e të nxehtit e vitit 2022 e rriti inflacionin në eurozonë me rreth **0.34 pikë përqindjeje**, kryesisht përmes ushqimeve.

Kjo përbën një sfidë shtesë për Bankën Qendrore Evropiane, e cila duhet të balancojë luftën kundër inflacionit me nevojën për të mbështetur një ekonomi që po përballet me goditje të njëpasnjëshme.

Dëmet mund të bëhen më të mëdha me kalimin e kohës

Një nga aspektet më shqetësuese është se pasojat ekonomike të një vale të nxehti nuk përfundojnë domosdoshmërisht kur temperaturat bien.

Dëmtimi i të korrave, ndërprerjet e prodhimit, dëmtimi i infrastrukturës dhe problemet në zinxhirët e furnizimit mund të vazhdojnë të ndikojnë ekonominë për muaj apo vite.

Me eurozonën që pritet të rritet vetëm rreth 1% këtë vit, ekonomistët paralajmërojnë se goditjet klimatike po vijnë në një moment veçanërisht të vështirë.

Ndryshimi klimatik nuk po shihet më vetëm si një problem i së ardhmes. Për ekonominë evropiane, fatura e temperaturave ekstreme ka nisur të paguhet tashmë.