“E pashë me sytë e mi. Ata po qëllonin drejt e në radhët e protestuesve dhe njerëzit po binin aty ku ishin”.

Zëri i Omidit dridhej ndërsa fliste, nga frika se mos zbulohej. Thyerja e murit të heshtjes midis Iranit dhe pjesës tjetër të botës kërkon guxim të jashtëzakonshëm, duke pasur parasysh rrezikun e hakmarrjes nga autoritetet.

Omidi, në të 40-at dhe me emër të ndryshuar për arsye sigurie, ka marrë pjesë në demonstrata ditët e fundit në një qytet të vogël në Iranin jugor, duke protestuar kundër kushteve ekonomike që përkeqësohen me shpejtësi.

Ai pretendon se forcat e sigurisë hapën zjarr ndaj protestuesve të paarmatosur, duke përdorur armë automatike të tipit Kalashnikov.

“Ne po luftojmë një regjim barbar me duar të zbrazëta”, thotë ai.

Errësimi dhe heshtja e informacionit
BBC raporton se që atëherë, autoritetet kanë ndërprerë aksesin në internet, duke e bërë raportimin nga Irani më të vështirë se kurrë. BBC Persian është zyrtarisht i ndaluar të raportojë brenda vendit.

Një nga demonstratat më të mëdha kombëtare antiqeveritare u zhvillua të enjten, nata e dymbëdhjetë radhazi e protestave. Shumë prej tyre duket se dolën në rrugë të enjten dhe të premten, pas thirrjeve të Reza Pahlavi, djalit në mërgim të shahut të fundit të Iranit, i cili u rrëzua nga pushteti në Revolucionin Islamik të vitit 1979.

Të nesërmen, Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, deklaroi se “Republika Islamike nuk do të tërhiqet”. Sipas dëshmitarëve, faza më e përgjakshme e incidenteve ndodhi pas këtij paralajmërimi, pasi forcat e sigurisë dhe Garda Revolucionare vepruan sipas urdhrave të tij.

Një grua e re nga Teherani e përshkroi të enjten e kaluar si një “ditë krize”. “Edhe lagjet më të largëta ishin plot me protestues, vende që nuk do t’i besoje”, tha ajo.

“Por të premten, forcat e sigurisë thjesht vranë e vranë. Ajo që pashë me sytë e mi më bëri të rrëzohem psikologjikisht. Ishte një ditë e përgjakshme.” Sipas saj, pas vrasjeve të së premtes, shumë kishin frikë të dilnin jashtë dhe filluan të bërtisnin slogane nga rrugicat dhe brenda shtëpive të tyre.

Teherani, thotë ai, është shndërruar në një fushë beteje, me protestues dhe forca sigurie që zënë pozicione në rrugë. “Në luftë, të dyja palët kanë armë. Këtu, njerëzit thjesht bërtasin dhe vriten. Është një luftë e njëanshme.”

Dëshmitarë okularë në qytetin Fardis, në perëndim të Teheranit, raportuan se të premten anëtarë të forcës paraushtarake Basij, e cila është pjesë e Gardës Revolucionare, sulmuan papritur protestuesit, pas orësh mungesë të policisë në rrugë.

Këto forca, me uniforma dhe me motoçikleta, thuhet se qëlluan me municion të vërtetë drejtpërdrejt në turmë. Në të njëjtën kohë, automjete pa targa hynë në rrugica, me pasagjerët që qëlluan drejt banorëve që nuk po merrnin pjesë në demonstrata. “Në çdo rrugicë, u vranë dy ose tre persona”, tha një dëshmitar.

Videot e verifikuara nga ekipi i verifikimit të fakteve i BBC Persian tregojnë automjete policie dhe ndërtesa qeveritare që digjen në zona të ndryshme. Shumica e rrëfimeve dhe pamjeve filmike vijnë nga qytete të mëdha, duke përfshirë Teheranin, Karajin, Rastin, Mashhadin dhe Shirazin, ku ka akses më të madh në internet nëpërmjet rrjetit satelitor Starlink.

Në të kundërt, nga qytetet më të vogla, ku ndodhën vdekjet e para, informacioni është i pakët.

Infermierët dhe mjekët që folën për BBC-në raportuan se kishin parë dhjetëra të vdekur dhe të plagosur. Ata thanë se shumë spitale ishin të mbingarkuara dhe të paafta për të trajtuar të plagosurit rëndë, veçanërisht ata me lëndime në kokë dhe në sy. Disa dëshmitarë përshkruan trupa “të grumbulluar njëri mbi tjetrin” dhe që nuk u dorëzoheshin familjeve.

Video tronditëse të postuara në Telegram nga kanali Vahid Online tregojnë dhjetëra trupa në Qendrën Mjekësore Ligjore Kahrizak në Teheran, me të afërmit që mbajnë zi ose përpiqen të identifikojnë të vdekurit. Në disa pamje, qese të zeza me kufoma shihen si brenda ndërtesës ashtu edhe në rrugë jashtë.

Një punonjës varrezash në Mashhad tha se 180 deri në 200 trupa me lëndime të rënda në kokë u sollën para agimit të së premtes dhe u varrosën menjëherë. Një burim në Rust tha se 70 trupa protestuesish u dërguan në një morg spitali të enjten, me forcat e sigurisë që thuhet se kërkuan “pagesë për plumbat” përpara se t’ua dorëzonin trupat familjeve.

Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, tha të dielën se ishte “i tronditur nga raportet për dhunë dhe përdorim të tepruar të forcës nga autoritetet iraniane kundër protestuesve, duke rezultuar në vdekje dhe lëndime”.

“Pavarësisht numrit të vdekjeve, përdorimi i forcës vdekjeprurëse nga forcat e sigurisë është shqetësues serioz”, tha për BBC Persian raportuesja speciale e OKB-së për të drejtat e njeriut në Iran, Mai Sato.