Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, vlerëson se kërcënimi me presion ushtarak mund ta detyrojë Iranin të ndryshojë qëndrimin e tij në negociatat për programin bërthamor. Nëse kjo përpjekje dështon, planet operacionale për goditje në shkallë të gjerë ka shumë gjasa të jenë tashmë gati.

Kështu raporton media izraelite Ynet, sipas së cilës Trump e kupton se rrëzimi i sistemit të qeverisjes në Iran vetëm përmes sulmeve ajrore nuk përbën një objektiv realist. Megjithatë, një dobësim i ndjeshëm i regjimit mund të nxisë protesta të brendshme. Një goditje ushtarake nuk do ta kthente domosdoshmërisht Teheranin në tryezën e negociatave me kushte më të favorshme, por kjo mbetet një nga synimet e Uashingtonit.

Duke qenë se mundësia e një sulmi konsiderohet reale, vëmendja përqendrohet te objektivat e mundshme. Sipas Ynet, zyrtarë amerikanë dhe izraelitë ndodhen në koordinim të ngushtë. Duke marrë mësime nga përplasja e drejtpërdrejtë 12-ditore mes Izraelit dhe Iranit në qershorin e kaluar, oficerë të lartë nga të dyja vendet kanë kaluar javë të tëra duke analizuar harta, fotografi ajrore dhe vlerësime të inteligjencës.

Media izraelite thekson se rrjedhjet publike që sugjeronin mosmarrëveshje mes Uashingtonit dhe Tel Avivit, përfshirë pretendime se SHBA kundërshtonte një goditje, synonin pjesërisht të krijonin konfuzion në Teheran dhe të shërbenin si element dezinformimi strategjik. Nëse ky koordinim është funksional, atëherë të dyja palët kanë ndarë përgjegjësitë për objektivat që do të godasë secila.

Objektivi i parë: neutralizimi i mbrojtjes ajrore

Sipas analizës së Ynet, objektivi i parë dhe më urgjent do të jetë neutralizimi i sistemeve iraniane të mbrojtjes ajrore, me qëllim sigurimin e epërsisë ajrore për avionët amerikanë dhe izraelitë.

Irani ka tentuar të rindërtojë kapacitetet e tij të mbrojtjes ajrore pas dëmtimeve të konsiderueshme që pësoi nga sulmet izraelite vitin e kaluar, të cilat krijuan një korridor më të sigurt për Forcat Ajrore Izraelite mbi territorin iranian. Për ta forcuar mbrojtjen, Teheranit do t’i nevojiteshin sistemet e avancuara ruse S-400. Megjithatë, sipas vlerësimeve të cituara nga media izraelite, Moska nuk ka gjasa t’i ketë furnizuar, për shkak të angazhimit të saj në luftën në Ukrainë. Ekzistojnë gjithashtu raportime për ndihmë kineze, por shtrirja e saj mbetet e paqartë.

Raketat balistike dhe dronët në fokus

Një tjetër objektiv kyç është arsenali i raketave balistike të Iranit.

Për Izraelin, përparësi paraqesin raketat me rreze të gjatë veprimi që mund të godasin drejtpërdrejt territorin e tij. Për Shtetet e Bashkuara, fokusi do të jetë te raketat me rreze të mesme dhe të shkurtër, të afta të godasin forcat amerikane të vendosura në Gjirin Persik dhe aleatët rajonalë.

Sipas skenarit të përshkruar, SHBA do të synojë gjithashtu çmontimin e flotës iraniane të mjeteve ajrore pa pilot. Në një operacion të tillë, çdo mjet që mund të ngrihet në ajër do të konsiderohet objektiv. Në shënjestër do të vendoset edhe marina e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), me qëllim parandalimin e një përpjekjeje të mundshme për të bllokuar Ngushticën e Hormuzit, një pikë kyçe për transportin global të energjisë.

Dilema e ndryshimit të regjimit

Dr. Raz Zimmt, drejtor i Programit për Iranin në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare në Tel Aviv, shfaq skepticizëm lidhur me objektivin e ndryshimit të regjimit. Duke folur për Ynet, ai thekson se ndryshimi i regjimit është një synim tepër optimist.

Sipas tij, SHBA mund të synojë destabilizimin e regjimit, por arritja e këtij qëllimi do të ishte e vështirë pa goditur drejtpërdrejt udhëheqjen supreme, përfshirë Ajatollah Ali Khamenein. Edhe nëse goditen selitë e Gardës Revolucionare dhe të milicisë Basij, e cila shtyp protestat e brendshme, suksesi do të varet nga reagimi i popullsisë. Zimmt vlerëson se shumë iranianë, të prekur nga zhvillimet e javëve të fundit, mund të mos rrezikojnë sërish jetën në mungesë të shenjave të qarta se regjimi po dobësohet realisht.

Objektet bërthamore dhe “qytetet e raketave”

Një çështje thelbësore mbetet nëse do të goditen objektet bërthamore të Iranit. Sipas Zimmt, impiantet kryesore të pasurimit të uraniumit në Natanz dhe Fordow aktualisht nuk janë funksionale, ndërsa Irani ka përforcuar mbrojtjen e tyre.

Ai përmend gjithashtu një strukturë të re nëntokësore në jug të Natanzit, e ndërtuar më thellë se objekti i Fordowit, për të cilën mbetet e paqartë nëse ekzistojnë kapacitete të mjaftueshme për ta goditur me efektivitet.

Megjithatë, Shtetet e Bashkuara disponojnë mjete për të shkaktuar dëme të thella në të ashtuquajturat “qytete të raketave”, komplekse nëntokësore dhe rrjete tunelesh ku ruhen dhe lëshohen raketat balistike, raporton media izraelite.