Për Evropën, samiti Trump-Xi nuk ka të bëjë vetëm me marrëdhëniet SHBA-Kinë.
Bëhet fjalë për faktin nëse Bashkimi Evropian përfundon i shtrënguar midis dy superfuqive që arrijnë marrëveshje taktike mbi tregtinë, teknologjinë, energjinë dhe sigurinë – ndërsa interesat evropiane trajtohen si dytësore (nëse trajtohen fare).
Në fakt, Evropa mund ta jetë duke e vëzhguar samitin nga një pozicion ku humbet çdo gjë.
Shqetësimi më i menjëhershëm në Bruksel dhe Berlin ndoshta nuk është asgjë më pak se mbijetesa industriale – dhe kjo vjen në formën e metaleve të rralla të tokës.
Kina ende dominon zinxhirin e furnizimit për këto minerale kritike të përdorura në një gamë të gjerë mallrash, nga automjetet elektrike te gjysmëpërçuesit, nga produktet e teknologjisë së gjelbër te sistemet e mbrojtjes.
Zyrtarët evropianë kanë frikë se një marrëveshje SHBA-Kinë mund t’i japë përparësi aksesit amerikan në metalet e rralla kineze, ndërsa Evropa mbetet e ndjeshme ndaj mungesave dhe kufizimeve të eksportit – duke e bërë atë në mënyrë efektive dëme kolaterale.
Industritë gjermane dhe japoneze thuhet se janë prekur keq nga kontrollet kineze mbi metalet e rralla të rënda.
“Kina duket se po licencon në mënyrë selektive eksportet, ndërkohë që ruan ndikimin mbi zinxhirët e furnizimit që konsiderohen strategjikisht të ndjeshëm, veçanërisht aty ku përfshihen aplikacionet e mbrojtjes ose të teknologjisë së përparuar”, tha Ilya Epikhin nga firma konsulente Arthur Little.
Gjermania dhe Japonia tashmë po investojnë në zinxhirë furnizimi alternativë dhe projekte për të diversifikuar larg Kinës.
Megjithatë, zëvendësimi i plotë i Kinës është ende vite larg, sipas David Merriman, një drejtor kërkimi në Project Blue, një firmë tjetër konsulence.
“Situata duket se do të përkeqësohet përpara se të përmirësohet”, shtoi ai.
Përpjekjet evropiane për të fituar sadopak pavarësi ekonomike nga mineralet e rralla kineze duken të ngadalta.
Një raport nga Instituti i BE-së për Studime të Sigurisë (EUISS), grupi zyrtar i ekspertëve i Brukselit, është i prerë.
“Evropa po mbetet prapa. Mund të ketë vendosur objektiva ambicioze të prodhimit vendas sipas Aktit të Lëndëve të Para Kritike në vitin 2023 dhe të ketë përcaktuar 60 projekte strategjike për t’i zbatuar ato. Megjithatë, ajo nuk ka miratuar politikat e nevojshme për t’i bërë këto të qëndrueshme financiarisht përballë konkurrencës së sponsorizuar nga shteti të Kinës”, thuhet në studim.
Për Evropën, skenari i tmerrshëm i samitit është që Trump, i cili udhëtoi për në Pekin nën retë më të errëta ekonomike të karrierës së tij politike, të arrijë një lloj marrëveshjeje “tregtare të menaxhuar” me Pekinin që e lë mënjanë BE-në, duke e lënë atë të përballojë pasojat si dëm kolateral.
Si pasojë, mbikapacitetet kineze në makina elektrike (EV), bateri dhe mallra industriale mund të përmbytin tregjet evropiane dhe të intensifikojnë presionin mbi industritë e BE-së.
Tashmë, prodhimi i automjeteve elektrike kineze është midis 25% dhe 50% më i lirë se modelet evropiane.
Për krahasim, SUV-i kompakt kinez MG4 fillon nga rreth 30,000 euro, ndërsa modelet e krahasueshme evropiane si Volkswagen ID.3 fillojnë nga rreth 40,000 euro.
Ekspertët nuk duan të përjashtojnë një marrëveshje transaksionale midis Trump dhe Xi me një rezultat negativ për Evropën.
“Realisht, bisedimet Trump-Xi po bëhen shumë dypalëshe”, tha Jonas Parello-Plessner, një bashkëpunëtor vizitor në programin Indo-Paqësor të Fondit Gjerman Marshall (GMF). “Dhe një gjë është e sigurt: Trump do të flasë vetëm për veten e tij.”
Dhe presidenti amerikan tashmë kërcënon të vendosë tarifa të reja, duke përfshirë edhe për mallrat kineze, për të zëvendësuar taksat që Gjykata Supreme e SHBA-së rrëzoi më parë këtë vit.
Pasi u përpoqën ta deshifronin Trumpin e paparashikueshëm në mandatin e tij të parë, zyrtarët kinezë kanë mësuar të përdorin ndikimin e tyre ekonomik, duke i paralajmëruar kohët e fundit udhëheqësit e biznesit amerikan se do të hakmerren “çdo herë” që Uashingtoni vepron në lidhje me tregtinë ose investimet.
Perspektiva e përkeqësimit të marrëdhënieve ekonomike midis Uashingtonit dhe Pekinit nuk është gjithashtu diçka që Brukseli e shijon.
“Nëse kinezët luajnë ashpër me Trumpin, Evropa nuk do të ketë asgjë për të fituar”, tha Parello-Plessner.
Një luftë e përtërirë tregtare SHBA-Kinë ose përshkallëzime të sanksioneve mund të godasin industritë evropiane përmes një kërkese më të dobët globale, zinxhirëve të furnizimit të ndërprerë dhe paqëndrueshmërisë financiare.
Brukseli tashmë po përgatitet për më të keqen.
Komisioneri i Tregtisë, Maroš Šefčovič, tha muajin e kaluar se BE do të ishte e gatshme të forconte politikën industriale të bllokut.
Ai paralajmëroi gjithashtu se BE-ja nuk do të hezitojë të mbrojë industritë e saj dhe do të “luftojë me mish e me shpirt për çdo vend pune në Evropë, për çdo kompani evropiane, për çdo sektor të hapur, nëse shohim se ato trajtohen padrejtësisht”.
Por, pavarësisht kësaj retorike, samiti në Pekin është një kujtesë se shumë aspekte të së ardhmes së Evropës janë në duart e dy fuqive dominuese të botës – asnjëra prej të cilave nuk duket e prirur të bëjë ndonjë lëshim ndaj kontinentit të vjetër.
