Presidenti i SHBA-së Joe Biden ka marrë vendimin më të “vështirë” për të dërguar municione thërrmuese në Ukrainë pas konsultimit me “aleatët dhe partnerët”, tha këshilltari i tij për sigurinë kombëtare, Jake Sullivan.
“Ne nuk do ta lëmë Ukrainën të pambrojtur,” tha ai, ndërsa shpjegoi motivet e SHBA për të furnizuar me më shumë armë Kievin.
Kievi kishte kërkuar bomba thërrmuese dhe ishte i përkushtuar për përpjekjet e çminimit në të ardhmen, tha Sullivan. Ai shtoi se çminimi do të ishte i nevojshëm nëse SHBA-ja furnizonte bomba thërrmuese apo jo, sepse Rusia ka përdorur bomba thërrmuese që nga fillimi i pushtimit në shkurt të vitit të kaluar.
“Ne e pranojmë se municionet thërrmuese krijojnë një rrezik të dëmtimit të civilëve nga municionet e pashpërthyera, kjo është arsyeja pse ne e shtymë vendimin për aq kohë sa mundëm,” tha ai.
Kievi ka kërkuar prej disa kohësh municione thërrmuese për të shmangur pushtimin rus. Municionet thërrmuese janë pjesë e një pakete të re ndihme ushtarake për Ukrainën me vlerë 800 milionë dollarë.
Municionet thërrmuese janë raketa dhe bomba që shpërthejnë në ajër mbi objektiv, duke shpërndarë ose lëshuar shumë pajisje të vogla shpërthyese të njohura si nënmunicione.
Kritikët thonë se një përqindje e konsiderueshme e mjeteve shpërthyese janë pluhur që nuk shpërthejnë, por mbeten në vend si mjete të rrezikshme të pashpërthyera.
Shumica e vendeve të Bashkimit Evropian dhe NATO-s kanë nënshkruar një traktat për ndalimin e municioneve thërrmuese, të njohur si Konventa e Oslos. SHBA nuk është nënshkruese e traktatit.
Konventa, e nënshkruar nga mbi 100 shtete, “ndalon çdo përdorim, prodhimin, transferimin dhe grumbullimin e municioneve thërrmuese”, sipas faqes së saj zyrtare të internetit.
Mes raporteve të mëparshme se SHBA kishte marrë vendimin e saj, Zyra e Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut (OHCHR) në Gjenevë e dënoi më parë planin.
“Municionet thërrmuese shpërndajnë bomba të vogla në një zonë të gjerë,” tha Marta Hurtado, zëdhënëse e OHCHR. “Ata vrasin dhe gjymtojnë njerëz vite më vonë pas përfundimit të një konflikti.”
Sullivan mbrojti vendimin e SHBA-së, duke thënë se municionet thërrmuese që do t’i furnizohen Ukrainës do të kenë një “normë të fortë” shumë më të ulët se ajo e armëve ruse, që do të thotë se ato do të kishin më pak gjasa të shkaktojnë dëm për civilët pas konfliktit.
Ai theksoi se Ukraina po përdor municione thërrmuese vetëm për qëllime mbrojtëse, “për të mbrojtur territorin e saj sovran”.
Ai shtoi se Kievi kishte siguruar SHBA-në se predha nuk do të përdoreshin në zona urbane me popullsi të dendur dhe se do të regjistronte se ku po përdoreshin municionet.
Kur u hetua në lidhje me qëndrimin e mëparshëm të Gjermanisë për dërgesat dhe nëse vendimi do të përbënte probleme për NATO-n, Sullivan theksoi se nuk kishte “çarje” në unitetin e NATO-s si rezultat i vendimit të SHBA. “Përkundrazi: ne besojmë se ka mirëkuptim të thellë në të gjithë aleancën,” tha ai.
Në të vërtetë, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg më herët sinjalizoi mirëkuptimin e tij për vendimin e SHBA-së, përpara se ai të ishte shpallur zyrtarisht.
“Ne jemi përballur me një luftë brutale,” tha ai, duke vënë në dukje se të dyja palët po përdorin bomba thërrmuese.
“Rusia po përdor municione thërrmuese për të sulmuar, për të pushtuar Ukrainën. Ukraina po përdor municione thërrmuese për të mbrojtur veten kundër një agresori,” tha ai.
Stoltenberg tha se i takon aleatëve individualë të vendosin se çfarë armësh dhe pajisjesh t’i dërgojnë Ukrainës.
Zëdhënësi i qeverisë gjermane Steffen Hebestreit vuri në dukje më herët se megjithëse Gjermania ka nënshkruar traktatin për ndalimin e armëve, ajo gjithashtu e kuptoi pse SHBA do të merrte një masë të tillë.
“Ne jemi të sigurt se miqtë tanë amerikanë nuk e morën vendimin për furnizimin e municioneve përkatëse lehtë,” tha Hebestreit.
“Ukraina përdor municione për të mbrojtur popullsinë e saj civile,” shtoi Hebestreit. “Pra, duhet të kujtojmë gjithashtu se Rusia ka përdorur tashmë municione thërrmuese në një shkallë të gjerë në një luftë agresioni kundër Ukrainës që shkel ligjin ndërkombëtar.”
Pentagoni nuk bëri të ditur detaje të mëtejshme se kur do të ndodhnin dërgesat, apo për sasinë e dërgesave.
SHBA thotë se ka qindra mijëra predha në magazinë.
