Shefi i NATO-s, Mark Rutte, paralajmëroi të hënën se Evropa nuk mund të mbrohet pa Shtetet e Bashkuara, përballë thirrjeve që kontinenti të qëndrojë në këmbët e veta pas tensioneve për Groenlandën.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e trazoi aleancën transatlantike duke kërcënuar të pushtojë territorin autonom danez – përpara se të tërhiqej pas bisedimeve me Rutte javën e kaluar.
Kriza diplomatike e shkaktuar u dha një vrull të ri atyre që mbështesin Evropën për të marrë një qëndrim më të ashpër kundër Trump dhe për të thyer varësinë e saj ushtarake nga Uashingtoni.
“Nëse dikush mendon përsëri këtu, se Bashkimi Evropian, ose Evropa në tërësi, mund të mbrohet pa SHBA-në – vazhdoni të ëndërroni. Nuk mundeni”, u tha Rutte ligjvënësve në Parlamentin Evropian.
Ai tha se vendet e BE-së do të duhet të dyfishojnë shpenzimet e mbrojtjes nga objektivi prej pesë përqind i NATO-s i rënë dakord vitin e kaluar në 10 përqind dhe të shpenzojnë “miliarda e miliarda” për ndërtimin e armëve bërthamore.
“Do të humbisnit garantuesin përfundimtar të lirisë sonë, që është ombrella bërthamore e SHBA-së”, tha Rutte. “Pra, fat të mbarë.”
Ish-kryeministri holandez këmbënguli se angazhimi i SHBA-së ndaj klauzolës së mbrojtjes së ndërsjellë të Artikullit Pesë të NATO-s mbeti “i plotë”, por se Shtetet e Bashkuara prisnin që vendet evropiane të vazhdonin të shpenzonin më shumë për ushtritë e tyre.
“Ata kanë nevojë për një Euro-Atlantik të sigurt, dhe gjithashtu kanë nevojë për një Evropë të sigurt. Pra, SHBA-të kanë çdo interes në NATO”, tha ai.
Kreu i NATO-s përsëriti lëvdatat e tij të përsëritura për Trump për presionin ndaj aleatëve evropianë të pavullnetshëm për të rritur shpenzimet e mbrojtjes.
Ai gjithashtu duket se hodhi poshtë një sugjerim të paraqitur nga komisioneri i mbrojtjes i BE-së Andrius Kubilius më parë këtë muaj për një forcë të mundshme mbrojtëse evropiane që mund të zëvendësojë trupat amerikane në kontinent.
“Kjo do t’i bëjë gjërat më të komplikuara. Mendoj se Putinit do t’i pëlqejë. Pra, mendoni përsëri”, tha Rutte.
Për Groenlandën, Rutte tha se kishte rënë dakord me Trump që NATO do të “merrte më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e Arktikut”, por u takon autoriteteve të Groenlandës dhe Danimarkës të negociojnë për praninë amerikane në ishull.
“Unë nuk kam mandat për të negociuar në emër të Danimarkës, kështu që nuk e bëra dhe nuk do ta bëj”, tha ai.
Rutte përsëriti se i kishte theksuar Trump koston e paguar nga aleatët e NATO-s në Afganistan, pasi udhëheqësi amerikan shkaktoi zemërim duke minimizuar kontributin e tyre.
“Për çdo dy ushtarë amerikanë që paguan çmimin përfundimtar, një ushtar i një aleati ose partneri, një aleati të NATO-s ose një vendi partner, nuk u kthye në shtëpi”, tha ai.
“Unë e di që Amerika i vlerëson shumë të gjitha përpjekjet.”
