Federata e Komuniteteve Hebraike të Spanjës (FCJE) ka denoncuar përhapjen e teorive konspirative dhe përmbajtjeve antisemite në rrjetet sociale pas aksidentit tragjik hekurudhor në Urda, në provincën e Toledos, ku humbën jetën të paktën 69 persona dhe u plagosën më shumë se 100 të tjerë. Sipas Federatës, menjëherë pas tragjedisë së 28 tetorit, në internet nisën të qarkullonin postime dhe video të manipuluara, të cilat përpiqeshin t’ia atribuonin përgjegjësinë Izraelit. Ndërkohë, si shkak i raportuar i aksidentit është përmendur një problem në sistemin e sinjalizimit hekurudhor.
Një prej postimeve që tërhoqi vëmendje, duke grumbulluar më shumë se 100 mijë shikime, përpiqej të lidhte kompaninë franceze Thales Group, e cila ka marrë përsipër sisteme sinjalizimi dhe sigurie për hekurudhat spanjolle, me shërbimet izraelite të inteligjencës. Autori pretendonte se kompania kishte lidhje me ish-anëtarë të Njësisë 8200 të inteligjencës izraelite dhe se kishte furnizuar me teknologji strukturat ushtarake dhe të sigurisë së Izraelit. Më tej, ai ngrinte dyshime se si një sistem kaq i sofistikuar mund të kishte dështuar, duke sugjeruar se pas aksidentit mund të qëndronte një ndërhyrje e qëllimshme.
Video e krijuar me inteligjencë artificiale, Netanyahu shfaqet duke kërcënuar Spanjën
Paralelisht, në rrjetet sociale është shpërndarë edhe një video e krijuar me inteligjencë artificiale, ku kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu paraqitet duke kërcënuar Spanjën me ndërprerje të energjisë elektrike dhe aksidente hekurudhore. Materiali i manipuluar u përhap me shpejtësi në më shumë se gjashtë gjuhë, duke krijuar përshtypjen se Netanyahu kishte paralajmëruar më herët një ngjarje të tillë. Një tjetër postim, i cili mori rreth 148 mijë shikime, përdorte një video reale të kryeministrit izraelit, por të shkëputur nga konteksti. Pamjet ishin regjistruar më 10 prill 2026, gjatë një deklarate të Netanyahut në përgjigje të kritikave të qeverisë spanjolle për luftën në Gaza.
Në atë kohë, ai kishte njoftuar largimin e përfaqësuesve spanjollë nga qendra e koordinimit në Kiryat Gat, duke deklaruar: “Nuk kam ndërmend të lejoj asnjë vend të zhvillojë një luftë diplomatike kundër nesh pa paguar menjëherë çmimin”. Megjithatë, llogaria që publikoi pamjet i shoqëroi ato me pretendimin se deklarata përbënte një kërcënim të drejtpërdrejtë, duke e lidhur me aksidentin hekurudhor që ndodhi muaj më vonë. Federata e Komuniteteve Hebraike të Spanjës kishte shprehur fillimisht ngushëllimet për familjet e viktimave dhe solidaritetin me të plagosurit, duke vlerësuar gjithashtu punën e ekipeve të shpëtimit dhe shërbimeve të emergjencës. Ajo kishte kërkuar transparencë të plotë nga autoritetet për hetimin e shkaqeve të tragjedisë dhe garantimin e sigurisë së transportit hekurudhor.
Pas përhapjes së teorive konspirative, FCJE doli me një tjetër deklaratë, duke paralajmëruar se akuza të tilla nxisin antisemitizmin dhe krijojnë një klimë armiqësore ndaj komunitetit hebraik në Spanjë. Federata theksoi se përhapja e këtyre pretendimeve nuk kufizohet vetëm në një krah politik, por vjen nga qarqe të ndryshme, ndërsa u bëri thirrje qytetarëve të mos bien pre e dezinformimit dhe të presin përfundimet e hetimeve zyrtare. Në deklaratë, ajo iu referua edhe përkufizimit të Aleancës Ndërkombëtare për Përkujtimin e Holokaustit (IHRA), duke nënvizuar se fajësimi i hebrenjve si popull për problemet dhe ngjarjet e ndryshme në botë përbën një formë antisemitizmi. FCJE rikujtoi gjithashtu se gjatë historisë hebrenjtë janë bërë objekt i teorive të ngjashme konspirative, duke u akuzuar për helmimin e puseve, përhapjen e epidemive, shkaktimin e thatësirave dhe krizave ekonomike.
“Këto gënjeshtra kanë çuar në persekutim, ngacmim dhe përjashtim social të hebrenjve”, theksoi Federata, duke paralajmëruar se fenomene të ngjashme janë vërejtur edhe në Spanjë gjatë tre viteve të fundit. Në përfundim, organizata përsëriti solidaritetin me familjet e viktimave të aksidentit në Urda, duke kërkuar që tragjedia të mos shfrytëzohet për përhapjen e dezinformimit dhe urrejtjes.
