Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se Teherani “nuk ka plan” për të ekzekutuar protestuesit e arrestuar gjatë demonstratave antiqeveritare, por ka theksuar se Uashingtoni ende nuk e ka përjashtuar mundësinë e veprimit ushtarak për shkak të shtypjes së dhunshme të protestave.
Duke folur nga Shtëpia e Bardhë të mërkurën, Trump tha se administrata e tij ishte informuar “me autoritet të mirë” se “vrasjet në Iran po ndalen dhe nuk ka plan për ekzekutime”. Ai shtoi se informacioni vinte nga “burime shumë të rëndësishme nga pala tjetër” dhe se shpresonte që raportimet të ishin të sakta.
Deklaratat vijnë në një moment tensionesh të shtuara në rajon. SHBA-ja dhe Mbretëria e Bashkuar po zvogëlojnë numrin e personelit në bazën ajrore Al-Udeid në Katar, ndërsa zyrtarë amerikanë i thanë CBS se tërheqja e pjesshme është një “masë paraprake”. Al-Udeid është baza më e madhe ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, me rreth 10,000 trupa amerikane dhe rreth 100 staf britanik.
Ndërkohë, Irani mbylli hapësirën e tij ajrore për pothuajse të gjitha fluturimet për pesë orë gjatë natës, duke detyruar disa linja ajrore të ridrejtojnë fluturimet. Gjermania paralajmëroi operatorët ajrorë të shmangin hapësirën ajrore iraniane për shkak të rrezikut nga përshkallëzimi i konfliktit dhe armët anti-aviacion, ndërsa Lufthansa konfirmoi se do të shmangë hapësirën ajrore iraniane dhe irakiane “deri në njoftim të mëtejshëm”.
Ministria e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar mbylli përkohësisht ambasadën britanike në Teheran, e cila do të operojë nga distanca. Italia dhe Polonia u bënë thirrje qytetarëve të tyre të largohen nga Irani, ndërsa SHBA-ja këshilloi personelin dhe qytetarët e saj në rajon të tregojnë kujdes të shtuar dhe të kufizojnë udhëtimet jo thelbësore pranë instalimeve ushtarake.
Kriza u përshkallëzua pas raportimeve se një protestues 26-vjeçar, Erfan Soltani, ishte dënuar me vdekje. Familja e tij tha se ekzekutimi i planifikuar ishte shtyrë, pa dhënë autoritetet iraniane detaje të mëtejshme. Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, mohoi planet për varje, duke deklaruar se “nuk do të ketë varje sot ose nesër”.
Protestat në Iran nisën në fund të dhjetorit për shkak të rënies së monedhës kombëtare dhe u shndërruan shpejt në një sfidë më të gjerë ndaj legjitimitetit të udhëheqjes klerike. Trump kishte paralajmëruar më herët “masa shumë të forta” nëse Irani do të ekzekutonte protestuesit dhe këtë javë u bëri thirrje iranianëve që “të vazhdojnë të protestojnë”, duke premtuar se “ndihma është rrugës së saj”.
