Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se Shtetet e Bashkuara do të ndërmarrin “masa shumë të forta” kundër Iranit nëse autoritetet iraniane ekzekutojnë protestuesit e arrestuar gjatë demonstratave masive antiqeveritare. Paralajmërimi vjen mes raporteve të grupeve për të drejtat e njeriut se mbi 2,400 demonstrues janë vrarë në një shtypje të dhunshme nga autoritetet iraniane.
Të afërmit e Erfan Soltanit, një 26-vjeçar i arrestuar javën e kaluar, i kanë thënë BBC Persian se ai pritet të ekzekutohet të mërkurën. Një përfaqësues i Organizatës Hengaw për të Drejtat e Njeriut i tha BBC-së se “nuk kishin parë kurrë një çështje që të lëvizte kaq shpejt”, duke theksuar se dënimi me vdekje ishte dhënë “në një proces jashtëzakonisht të përshpejtuar, brenda vetëm dy ditësh”.
Duke folur për CBS News, Trump deklaroi: “Nëse i varin, do të shihni disa gjëra… Do të ndërmarrim veprime shumë të forta nëse e bëjnë një gjë të tillë.” Ai tha gjithashtu se po kërkonte “shifra të sakta” mbi numrin e viktimave dhe se SHBA-të do të vepronin “në përputhje me rrethanat”.
Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA), me seli në SHBA, njoftoi se deri më tani ka konfirmuar vrasjen e 2,403 protestuesve, përfshirë 12 fëmijë, pavarësisht ndërprerjes pothuajse totale të internetit në Iran. Sipas HRANA-s, rreth 150 persona të lidhur me qeverinë janë vrarë gjithashtu, ndërsa mbi 18,434 protestues janë arrestuar.
Nga ana tjetër, një zyrtar iranian i tha Reuters se rreth 2,000 persona kanë humbur jetën, duke ia atribuar vdekjet “terroristëve”. Qeveria iraniane ka akuzuar SHBA-të se po përpiqen të “shpikë një pretekst për ndërhyrje ushtarake”, duke paralajmëruar se “ky manual ka dështuar më parë”.
Trump ka bërë të ditur se ka anuluar të gjitha takimet me zyrtarët iranianë dhe ka paralajmëruar masa të mëtejshme, përfshirë tarifa 25% për çdo vend që tregton me Iranin. Në platformën e tij Truth Social, ai shkroi se autoritetet iraniane do të “paguanin një çmim të lartë” për vrasjet dhe u bëri thirrje qytetarëve të “vazhdojnë të protestojnë”.
Protestat, të cilat thuhet se janë përhapur në rreth 180 qytete dhe qyteza në të 31 provincat e Iranit, nisën për shkak të rënies së monedhës dhe rritjes së kostos së jetesës, por shpejt u shndërruan në kërkesa për ndryshime politike. Ato përfaqësojnë një nga sfidat më serioze për establishmentin klerikal që nga revolucioni islamik i vitit 1979.
Për shkak të kufizimeve të rënda dhe mbylljes së komunikimeve, është e vështirë të vlerësohet shkalla e vërtetë e dhunës. Megjithatë, pamje të publikuara në internet tregojnë dhjetëra trupa në Qendrën Mjekësore Kahrizak në Teheran, ndërsa aktivistët flasin për një nivel dhune të paprecedentë gjatë shtypjes së protestave.
