Saif al-Islam Gaddafi , djali më i shquar i ish-liderit libian Muamar Gaddafi, është vrarë në Libi, sipas zyrtarëve dhe mediave lokale.

Avokati i Saif al-Islam Gaddafi, Khaled al-Zaidi, dhe këshilltari i tij politik, Abdulla Othman, njoftuan vdekjen e 53-vjeçarit në postime të ndara në Facebook të martën, pa dhënë detaje.

Agjencia libiane e lajmeve Fawasel Media citoi Othmanin të ketë thënë se burra të armatosur vranë Gadafin në shtëpinë e tij në qytetin Zintan, rreth 136 km në jugperëndim të kryeqytetit libian, Tripoli.

Ekipi politik i Gaddafit më vonë lëshoi ​​një deklaratë, duke thënë se “katër burra të maskuar” sulmuan shtëpinë e tij dhe e vranë atë në një “vrasje frikacake dhe të pabesë”.

Në deklaratë thuhej se ai u përlesh me sulmuesit, të cilët mbyllën kamerat e sigurisë në shtëpi “në një përpjekje të dëshpëruar për të fshehur gjurmët e krimeve të tyre të tmerrshme”.

Khaled al-Mishri, ish-kreu i Këshillit të Lartë Shtetëror me seli në Tripoli , një organ qeveritar i njohur ndërkombëtarisht, bëri thirrje për një “hetim urgjent dhe transparent” për vrasjen në një postim në mediat sociale.

Gaddafi nuk pati kurrë një pozicion zyrtar në Libi, por konsiderohej numri dy i babait të tij nga viti 2000 deri në vitin 2011, kur Muamar Gaddafi u vra nga forcat opozitare libiane, duke i dhënë fund sundimit të tij prej dekadash.

Saif al-Islam Gaddafi u kap dhe u burgos në Zintan në vitin 2011, pasi u përpoq të largohej nga vendi i Afrikës së Veriut pas marrjes së kontrollit të Tripolit nga opozita.

Ai u lirua në vitin 2017 si pjesë e një faljeje të përgjithshme dhe që atëherë jetonte në Zintan.

I lindur në qershor të vitit 1972 në Tripoli, Saif al-Islam Gaddafi ishte djali i dytë i sundimtarit të hershëm të Libisë.

Një burrë i arsimuar në Perëndim dhe që fliste mirë, Gaddafi i paraqiti një fytyrë progresive qeverisë shtypëse të drejtuar nga i ati, dhe luajti një rol udhëheqës në një përpjekje për të riparuar marrëdhëniet e Libisë me Perëndimin, duke filluar në fillim të viteve 2000.

Ai udhëhoqi bisedimet për braktisjen e armëve të shkatërrimit në masë nga Libia dhe negocioi kompensim për familjet e të vrarëve në bombardimin e fluturimit 103 të Pan Am mbi Lockerbie të Skocisë në vitin 1988.

I arsimuar në Shkollën e Ekonomisë në Londër dhe një folës i rrjedhshëm i anglishtes, ai gjithashtu e mbështeti veten si reformator, duke bërë thirrje për një kushtetutë dhe respekt për të drejtat e njeriut. Disertacioni i tij trajtoi rolin e shoqërisë civile në reformimin e qeverisjes globale.

Por kur shpërtheu kryengritja kundër sundimit të gjatë të Gadafit të vjetër në vitin 2011, Saif al-Islam Gaddafi menjëherë zgjodhi besnikëri ndaj familjes dhe klanit, duke u bërë arkitekt i shtypjes brutale të disidentëve, të cilët ai i quante minj.

Duke folur për agjencinë e lajmeve Reuters në kohën e kryengritjes popullore në Libi në vitin 2011, ai tha: “Ne luftojmë këtu në Libi, ne vdesim këtu në Libi.”

Ai paralajmëroi se do të rrjedhin lumenj gjaku dhe se qeveria do të luftojë deri në burrin, gruan dhe plumbin e fundit.

“E gjithë Libia do të shkatërrohet. Do të na duhen 40 vjet për të arritur një marrëveshje se si ta drejtojmë vendin, sepse sot, të gjithë do të duan të jenë presidentë ose emirë dhe të gjithë do të duan të drejtojnë vendin”, tha ai.

Gaddafi u akuzua për torturë dhe dhunë ekstreme kundër kundërshtarëve të sundimit të babait të tij, dhe deri në shkurt të vitit 2011, ai ishte në një listë sanksionesh të Kombeve të Bashkuara dhe i ishte ndaluar të udhëtonte. Ai kërkohej gjithashtu nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) për krime të dyshuara kundër njerëzimit të kryera në vitin 2011.

Pasi rebelët morën kryeqytetin, Tripoli, ai u përpoq të ikte në Nigerin fqinj i veshur si anëtar i një fisi beduin. Por u kap nga milicia e Brigadës Abu Bakr Sadik në një rrugë shkretëtire dhe u dërgua me aeroplan në Zintan.

Pas negociatave të gjata me GJPN-në, zyrtarëve libianë iu dha autoriteti për të gjykuar Gaddafin për krime të dyshuara lufte. Në vitin 2015, një gjykatë në Tripoli e dënoi atë me vdekje në mungesë.

Pas lirimit të tij nga paraburgimi në vitin 2017, ai kaloi vite i fshehur në Zintan për të shmangur vrasjen.

Në nëntor 2021, Saif al-Islam Gaddafi njoftoi kandidaturën e tij në zgjedhjet presidenciale të vendit, një veprim i diskutueshëm që u prit me protesta nga forcat politike anti-Gaddafi në Libinë perëndimore dhe lindore.

Ndërsa procesi zgjedhor vazhdoi atë vit pa një marrëveshje të vërtetë mbi rregullat, kandidatura e Gadafit u bë një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes. Ai u skualifikua për shkak të dënimit të tij të vitit 2015, por kur u përpoq të apelonte vendimin, luftëtarët bllokuan gjykatën.

Debatet që pasuan kontribuan në rrëzimin e procesit zgjedhor dhe kthimin e Libisë në një bllokim politik.