Pas më shumë se një viti e gjysmë protestash kundër qeverisë dhe korrupsionit, Serbia po shkon drejt zgjedhjeve të parakohshme parlamentare. Presidenti Aleksandër Vuçiç njoftoi se votimet pritet të zhvillohen më 18 ose 25 tetor 2026.
Në një intervistë për televizionin shtetëror RTS, Vuçiç deklaroi se një nga këto dy data do të jetë dita e zgjedhjeve, ndërsa vendimi përfundimtar pritet të merret në ditët në vijim. Zgjedhjet parlamentare, sipas afatit normal, do të duhej të zhvilloheshin në vitin 2027.
Protestat e udhëhequra kryesisht nga studentët kanë vijuar prej muajsh, me kërkesa që lidhen me përgjegjësinë institucionale, luftën kundër korrupsionit dhe zhvillimin e zgjedhjeve të parakohshme. Lëvizja studentore u forcua pas shembjes së një tende në stacionin hekurudhor të Novi Sadit në nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona.
A do të rikthehet Vuçiq si kryeministër?
Njoftimi për zgjedhjet vjen në një moment kur e ardhmja politike e Aleksandar Vuçiqit mbetet një nga çështjet kryesore në Serbi.
Në fund të qershorit, presidenti serb deklaroi se do të largohej nga posti dhe se vendi do të shkonte drejt zgjedhjeve të parakohshme. Megjithatë, ai nuk ka përcaktuar ende se kur do të japë dorëheqjen për të hapur rrugën për zgjedhjet presidenciale.
Ndërkohë, prej javësh qarkullojnë spekulime se Vuçiq mund të rikthehet në postin e kryeministrit, nëse Partia Përparimtare Serbe (SNS) fiton zgjedhjet parlamentare.
Vuçiq e ka mbajtur këtë post nga viti 2014 deri në vitin 2017, përpara se të zgjidhej president. Analistët vlerësojnë se një rikthim i tij në krye të qeverisë do t’i mundësonte të ruante ndikimin politik edhe pas largimit nga presidenca.
Protestat kanë tronditur pushtetin
Kriza politike në Serbi shpërtheu pas tragjedisë në Novi Sad, e cila u shndërrua në një lëvizje të gjerë studentore kundër korrupsionit dhe mënyrës së qeverisjes së Vuçiqit.
Presioni i protestuesve ka qenë një nga faktorët kryesorë që ka shtyrë autoritetet drejt diskutimit të zgjedhjeve të parakohshme. Tashmë, me dy datat e vendosura në tryezë, beteja politike pritet të hyjë në një fazë të re.
Nëse zgjedhjet zhvillohen më 18 ose 25 tetor, ato do të përbëjnë një test të rëndësishëm për SNS-në dhe për lëvizjen studentore që ka sfiduar prej muajsh pushtetin e Vuçiqit.
