Një përpjekje e re diplomatike për t’i dhënë fund krizës mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit është vënë në lëvizje në Nju Jork, ku zyrtarë të dy vendeve zhvilluan bisedime në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Presidenti amerikan Donald Trump i cilësoi kontaktet si “shumë të mira” dhe “shumë produktive”, duke lënë të hapur mundësinë për një takim tjetër mes dy palëve në ditët e ardhshme. Deklaratat e tij erdhën vetëm disa orë pasi nga foltorja e OKB-së kishte paralajmëruar masa të ashpra ndaj udhëheqjes iraniane nëse nuk arrihet një marrëveshje.
Nga pala amerikane në bisedime morën pjesë i dërguari special i Trump, Steve Witkoff, dhe Jared Kushner. Sipas Witkoff, komunikimi mes dy delegacioneve u zhvillua përmes ndërmjetësve, të cilët përcollën mesazhe mes palëve. Irani u përfaqësua nga ministri i Jashtëm Abbas Araghchi, ndërsa presidenti Masoud Pezeshkian ndodhet në Nju Jork për Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së. Sipas mediave iraniane, takimi u zhvillua me ndërmjetësimin e Katarit dhe iniciativa për bisedimet erdhi nga Uashingtoni.
Një prej çështjeve kryesore të ngritura nga Teherani lidhet me Ngushticën e Hormuzit, një pikë strategjike për transportin global të naftës dhe gazit. Sipas IRIB News, pala iraniane ka paraqitur një sërë kërkesash për rikthimin e plotë të lëvizjes në këtë korridor detar. Mes tyre përmenden heqja e bllokadës detare amerikane, zhbllokimi i aseteve iraniane dhe përfundimi i konfliktit në fronte të ndryshme të rajonit, përfshirë Libanin dhe Jemenin. Bisedimet zgjatën rreth tre orë dhe përbëjnë kontaktin e parë të këtij niveli mes dy palëve që nga mesi i qershorit, pas një armëpushimi të shkurtër që nuk zgjati.
Pas përfundimit të kontakteve, Trump shprehu optimizëm për zhvillimet diplomatike. “Bisedimet ishin shumë produktive”, tha presidenti amerikan, ndërsa Witkoff u shpreh se ndihej “shumë mirë” për ecurinë e tyre. Në një postim në rrjetin social X, Witkoff tha se delegacionet zhvilluan diskutime të gjata përmes ndërmjetësve dhe se pala amerikane shpreson që ky raund të çojë në rezultate “konstruktive dhe shumë premtuese”. Katari dhe Pakistani kanë luajtur një rol të rëndësishëm si ndërmjetës gjatë muajve të fundit të krizës mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Zhvillimet diplomatike kanë ndikuar edhe në tregjet e energjisë. Çmimi i naftës Brent ra me më shumë se 5%, duke zbritur në rreth 98.50 dollarë për fuçi, pasi sinjalet për një ulje të tensioneve shtuan pritshmëritë për një rikthim gradual të qarkullimit normal të energjisë. Ngushtica e Hormuzit mbetet një prej pikave më të ndjeshme të krizës. Kufizimet e vendosura gjatë konfliktit kanë ndikuar në transportin e naftës, gazit dhe mallrave të tjera, ndërsa trafiku detar është ende nën nivelet e periudhës para konfliktit. Teherani pretendon se ka të drejtë të kontrollojë lëvizjen e anijeve që hyjnë në Gjirin Persik përmes Hormuzit, pretendim që Uashingtoni e kundërshton.
Kontakti diplomatik në Nju Jork vjen pas një përshkallëzimi të fortë të retorikës amerikane. Vetëm disa orë para bisedimeve, Trump kishte deklaruar në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së se përballë tij qëndronte zgjedhja mes arritjes së një marrëveshjeje me Iranin dhe marrjes së masave për të “shkatërruar” Republikën Islamike. Megjithatë, pas kontakteve mes zyrtarëve amerikanë dhe iranianë, presidenti amerikan përdori një ton dukshëm më pozitiv, duke sinjalizuar se një tjetër raund negociatash mund të zhvillohet së shpejti. Në tryezë mbetet edhe çështja e programit bërthamor iranian. Uashingtoni dhe Teherani duhet të gjejnë një formulë të re për kufizimin e aktiviteteve bërthamore të Iranit, ndërsa përpjekjet e mëparshme për një marrëveshje kanë dështuar.
