Rreth katër orë zgjati raundi i parë i negociatave trepalëshe mes Ukrainës, Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, të cilat rifilluan në Abu Dhabi pas rreth nëntë muajsh ndërprerje. Bisedimet do të vijojnë të mërkurën, më 11 nëntor, ndërsa deri më tani nuk janë bërë të ditura detaje konkrete mbi rezultatet apo përparimin e arritur gjatë takimit të parë.

Përfundimi i raundit të parë u konfirmua nga një përfaqësues i kreut të delegacionit ukrainas, Rustem Umerov. Zyra e tij e shtypit njoftoi se palët do të rikthehen në tryezën e negociatave ditën e nesërme.

Ky është takimi i parë trepalësh mes Moskës, Kievit dhe Uashingtonit që nga shkurti, kur negociatat në Gjenevë nuk prodhuan përparim të rëndësishëm. Rifillimi i kontakteve vjen në prag të dimrit, në një kohë kur Rusia ka intensifikuar sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës.

Në tryezë, përfundimi i luftimeve dhe çështjet humanitare

Përpara nisjes së bisedimeve, Umerov deklaroi se në agjendë janë çështje kyçe që lidhen me përfundimin e luftimeve dhe afrimin e paqes. Ai theksoi se delegacioni ukrainas po vepron në përputhje me objektivat e përcaktuara nga presidenti Volodymyr Zelensky.

Kievi synon të shfrytëzojë negociatat në nivel teknik për të diskutuar shkëmbimin e të burgosurve, si dhe mundësinë e një armëpushimi në det dhe në sektorin energjetik. Një tjetër objektiv është krijimi i kushteve për një takim të ardhshëm mes drejtuesve të të dyja vendeve.

Sipas Kirilo Budanovit, çështjet humanitare dhe përshpejtimi i shkëmbimit të robërve të luftës mes Kievit dhe Moskës janë ndër temat kryesore të diskutimeve.

Garancitë e sigurisë, një nga pikat kryesore

Përfaqësuesit amerikanë kanë bërë të ditur se negociatat në Abu Dhabi mund të hapin rrugën për diskutime më të gjera mbi arkitekturën e ardhshme të sigurisë në Evropë, si dhe për shqetësimet e sigurisë së Ukrainës dhe Rusisë pas përfundimit të luftës.

Garancitë e sigurisë mbeten një nga çështjet më të rëndësishme, ndërsa qëndrimet e dy palëve janë ende shumë larg njëra-tjetrës.

Ukraina kërkon vazhdimin e mbështetjes ushtarake perëndimore edhe pas përfundimit të luftës, vendosjen e një force evropiane parandaluese në territorin e saj dhe garanci shtesë të ngjashme me parimin e mbrojtjes kolektive të Nenit 5 të NATO-s.

Nga ana tjetër, Zelensky ka pretenduar se Rusia kërkon garanci të sajat të sigurisë, kërkesa që vlerësohet se lidhen me kufizimin e pranisë ushtarake të NATO-s në Evropën Lindore dhe Qendrore.

Kush janë negociatorët në Abu Dhabi?

Delegacioni ukrainas kryesohet nga Rustem Umerov, kreu i Shërbimit të Inteligjencës së Jashtme dhe negociatori kryesor i Kievit. Në përbërje janë gjithashtu Kirilo Budanov, kreu i Zyrës së Presidentit, Serhiy Kyslytsya, zëvendëskreu i parë i Zyrës Presidenciale, David Arakhamia, kreu i grupit parlamentar të partisë “Shërbëtori i Popullit”, si dhe Vadym Skibitsky, zëvendëskreu i shërbimit të inteligjencës ushtarake HUR.

Para nisjes së negociatave, Arakhamia ishte shprehur se nuk priste përparim të jashtëzakonshëm nga raundi i parë, por kishte shfaqur optimizëm për vijimësinë e tyre.

“Ka pasur një pauzë të gjatë në negociata. Prandaj, edhe vetëm rifillimi i tyre përbën tashmë një arritje”, deklaroi ai për Deutsche Welle.

Delegacioni rus kryesohet nga Vladimir Medinski, këshilltar i presidentit Vladimir Putin, i cili ka marrë pjesë edhe në negociatat e mëparshme me Ukrainën, në vitet 2022 dhe 2025.

Në përbërje të delegacionit rus janë edhe zëvendësministrat e Jashtëm Sergei Ryabkov dhe Mikhail Galuzin, kreu i shërbimit të inteligjencës ushtarake Igor Kostyukov, si dhe zyrtari i lartë i Shtabit të Përgjithshëm Yuri Zhigarlovsky.

Nga pala amerikane, rolin kryesor në ndërmjetësim e kanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner, të cilët që nga raundi i mëparshëm i kontakteve kanë udhëtuar si në Kiev, ashtu edhe në Moskë.

Evropa kërkon të jetë pjesë e negociatave

Përpara nisjes së takimit trepalësh, delegacioni ukrainas zhvilloi një takim me përfaqësues të Britanisë, Francës, Gjermanisë dhe Italisë, si dhe me zyrtarë të NATO-s, Komisionit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara.

Këshilltarë evropianë për sigurinë kombëtare dhe përfaqësues të BE-së e NATO-s ndodhen në Abu Dhabi për t’u koordinuar me Kievin dhe Uashingtonin, megjithëse nuk marrin domosdoshmërisht pjesë në formatin trepalësh.

Ukraina ka kërkuar vazhdimisht përfshirjen e vendeve evropiane në negociatat për paqen. Më 6 nëntor, Zelensky deklaroi se çështjet që lidhen me sigurinë e Evropës duhet të diskutohen me pjesëmarrjen e shteteve evropiane, duke theksuar se të gjitha vendet kanë të drejtë për garanci të barabarta sigurie.

Çështja territoriale, pengesa kryesore për marrëveshjen

Pavarësisht rifillimit të bisedimeve, çështja territoriale mbetet një nga pengesat më të mëdha për arritjen e një marrëveshjeje. Përpjekjet e mëparshme të ndërmjetësimit amerikan kanë mbetur në ngërç pikërisht për shkak të mospajtimeve mes Moskës dhe Kievit për territoret e pushtuara.

Rusia kërkon tërheqjen e forcave ukrainase nga Donbasi, rajon strategjik në lindje të vendit, pjesërisht nën kontrollin e trupave ruse. Kremlini kërkon gjithashtu që Ukraina të përjashtojë mundësinë e anëtarësimit në NATO, të pranojë kufizime për forcat e saj të armatosura dhe të heqë kufizimet që lidhen me përdorimin e gjuhës ruse dhe Kishën Ortodokse të Ukrainës, e cila ruan lidhje historike me Moskën.

Kievi kundërshton tërheqjen nga territoret që ende kontrollon, njohjen zyrtare të pushtimit rus dhe çdo kufizim ndaj forcave të tij të armatosura. Qeveria ukrainase këmbëngul se çdo marrëveshje duhet të garantojë që Rusia të mos nisë një tjetër pushtim në të ardhmen.

Për këtë arsye, Ukraina kërkon një armëpushim pa kushte si hap të parë drejt negociatave më të gjera të paqes, propozim që Kremlini e ka refuzuar vazhdimisht.

Trump: Do të përfundojnë me një Ukrainë paksa ndryshe

Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar vazhdimisht se beson në mundësinë e arritjes së një marrëveshjeje, ndërsa paralelisht ka shtuar presionin ndaj Kievit për të gjetur një kompromis me Moskën.

Në një intervistë për emisionin “60 Minutes” të CBS, transmetuar më 8 nëntor, Trump u shpreh se beson që lufta do të përfundojë së shpejti.

“Mendoj se do ta përfundojmë, mendoj se kjo do të ndodhë dhe në fund ata do të kenë një Ukrainë me një formë paksa të ndryshme”, deklaroi ai, duke lënë sërish të hapur çështjen e ndryshimeve të mundshme territoriale.

Ndërkohë, më 5 nëntor, Trump bëri të ditur se ishte takuar privatisht me të dërguarin rus Kirill Dmitriev. Ai foli për një “marrëveshje të madhe” që do të përfshinte Ukrainën, Rusinë dhe Evropën, por nuk dha detaje të mëtejshme.

Raundi i parë në Abu Dhabi përfundoi pa një njoftim publik për ndonjë rezultat konkret. Palët pritet të vijojnë diskutimet të mërkurën, në një përpjekje për të gjetur pika afrimi mes qëndrimeve ende të kundërta për përfundimin e luftës.