Nga Anar Hüseynov | Ambasador i Azerbajxhanit në Shqipëri
Më 18 tetor 2026, Azerbajxhani përkujton 35-vjetorin e rivendosjes së pavarësisë së tij shtetërore, duke shënuar një moment historik në rrugëtimin e vendit drejt sovranitetit, zhvillimit dhe njohjes ndërkombëtare. Kjo ngjarje përbën një mundësi për të nderuar vendosmërinë dhe sakrificat e popullit azerbajxhanas, për të reflektuar mbi arritjet e vendit dhe për të riafirmuar angazhimin e tij për ndërtimin e një shteti modern, të begatë dhe të pavarur.
Tradita e shtetësisë së pavarur të Azerbajxhanit daton që më 28 maj 1918, kur u themelua Republika Demokratike e Azerbajxhanit, si republika e parë demokratike në botën myslimane. Megjithëse pavarësisë së saj iu dha fund nga pushtimi bolshevik në prill të vitit 1920, trashëgimia e saj mbeti e gjallë, duke frymëzuar breza të tërë të popullit azerbajxhanas për të ruajtur identitetin e tyre kombëtar dhe aspiratat për liri. Gjatë sundimit sovjetik, këto aspirata mbetën të forta, veçanërisht në vitet e fundit të ekzistencës së Bashkimit Sovjetik. Ngjarjet tragjike të 20 janarit 1990, të njohura si Janari i Zi, e forcuan më tej vendosmërinë e popullit azerbajxhanas për të rifituar pavarësinë e tij.
Më 18 tetor 1991, Këshilli Suprem i Republikës së Azerbajxhanit miratoi Aktin Kushtetues “Për Pavarësinë Shtetërore të Republikës së Azerbajxhanit”, duke rivendosur pavarësinë e vendit dhe duke riafirmuar vazhdimësinë e shtetësisë së tij me Republikën Demokratike të Azerbajxhanit të vitit 1918.
Vitet e para të pavarësisë u shoqëruan me sfida të konsiderueshme, përfshirë paqëndrueshmërinë politike, vështirësitë ekonomike dhe pasojat e konfliktit Armeni-Azerbajxhan, i cili çoi në pushtimin e territoreve azerbajxhanase dhe zhvendosjen e një numri të madh njerëzish. Nën udhëheqjen e Liderit Kombëtar Heydar Aliyev, Azerbajxhani arriti një stabilitet më të madh politik dhe hodhi themelet e zhvillimit ekonomik.
Në dekadat që pasuan, vendi zhvilloi sektorin e tij energjetik, zgjeroi partneritetet ndërkombëtare dhe forcoi pozicionin e tij si një partner strategjik që lidh Evropën me Azinë. Këto arritje kontribuuan në konsolidimin e shtetësisë së pavarur dhe krijuan mundësi të reja për rritjen ekonomike dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.
Një kapitull përcaktues në historinë moderne të Azerbajxhanit ishte rivendosja e integritetit territorial dhe sovranitetit të tij nën udhëheqjen e Presidentit Ilham Aliyev. Gjatë Luftës Patriotike 44-ditore të vitit 2020, Azerbajxhani çliroi nga pushtimi armen një pjesë të konsiderueshme të territoreve të tij të njohura ndërkombëtarisht. Në shtator 2023, pas një operacioni lokal kundër terrorizmit, Azerbajxhani rivendosi kontrollin mbi territoret e mbetura brenda kufijve të tij të njohur ndërkombëtarisht. Këto zhvillime shënuan një pikë kthese të rëndësishme në historinë e vendit pas fitimit të pavarësisë dhe hapën një fazë të re, të përqendruar në rindërtimin, kthimin e personave të zhvendosur dhe riintegrimin e territoreve të prekura në jetën ekonomike dhe shoqërore të vendit.
Ndërsa përkujtojmë këtë përvjetor të rëndësishëm, vendi ynë ka forcuar pozicionin e tij në arenën ndërkombëtare dhe ka zgjeruar bashkëpunimin me partnerë në Evropë, Azi dhe më gjerë. Bashkëpunimi në fushat e sigurisë energjetike, transportit, investimeve dhe sektorëve të tjerë krijon një bazë për partneritete konkrete, të mbështetura në interesa të ndërsjella. Në këtë kontekst, angazhimi konstruktiv në arenën ndërkombëtare dhe partneritetet me përfitim të ndërsjellë kanë mbetur elemente thelbësore të politikës së jashtme të Azerbajxhanit.
35-vjetori i rivendosjes së pavarësisë nuk është vetëm një rast për të nderuar të kaluarën, por edhe një mundësi për të vlerësuar arritjet e së tashmes dhe për ta parë të ardhmen me besim. Rrugëtimi i Azerbajxhanit, nga themelimi i Republikës Demokratike të Azerbajxhanit në vitin 1918 deri te rivendosja e pavarësisë në vitin 1991, dëshmon qëndresën e popullit të tij dhe vendosmërinë për të ruajtur sovranitetin dhe për ta përcaktuar vetë fatin e tij.
Me rastin e këtij përvjetori domethënës, Azerbajxhani nderon të gjithë ata që me sakrificat e tyre bënë të mundur pavarësinë dhe riafirmon angazhimin e tij për zhvillimin kombëtar, bashkëpunimin ndërkombëtar dhe mirëqenien e brezave të ardhshëm.
