Për më shumë se dy muaj, një raund i ri sanksionesh të Bashkimit Evropian kundër Rusisë ka mbetur i bllokuar në tryezën politike.
Fillimisht të vënë veton nga Hungaria dhe Sllovakia për shkak të një mosmarrëveshjeje të palidhur me Ukrainën që përfshinte tubacionin Druzhba, dhe më vonë të sfiduara nga trazirat energjetike të shkaktuara nga lufta e SHBA-së kundër Iranit, sanksionet e propozuara, të cilat përfshijnë një ndalim të plotë të shërbimeve detare për tankerët rusë të naftës, ende presin një zgjidhje.
Por zhvillimet e fundit në Budapest dhe Uashington i kanë përmirësuar papritur shanset, duke rritur shpresat në Bruksel se paketa e 20-të mund të zhbllokohet së shpejti.
Humbja dërrmuese e kryeministrit hungarez Viktor Orbán të dielën e kaluar pritet të transformojë balancën e pushteteve, duke hapur një dritare mundësie për të hequr vetot e mbetura mbi sanksionet dhe kredinë prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.
Ndërsa pak zyrtarë dhe diplomatë presin që Orbán, një përçarës famëkeq, ta thyejë bllokimin përpara se të largohet nga detyra në maj, pritjet janë shumë të larta për pasardhësin e tij, Péter Magyar, i cili ka premtuar të jetë një zë “konstruktiv” në tryezë.
Ende ekziston një pikëpyetje se si mund të sillet kryeministri sllovak, Robert Fico, një aleat i ngushtë ideologjik i Orbánit, pas ndërrimit të rojes. Ndryshe nga Orbán, i cili ka testuar vazhdimisht kufijtë e normave të BE-së, Fico preferon të angazhohet në dialog me udhëheqësit e tjerë për të gjetur një kompromis të mundshëm për të hequr veton e tij.
Sipas Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy, tubacioni Druzhba do të riparohet “jo plotësisht, por mjaftueshëm për të funksionuar” deri në fund të muajit. Infrastruktura u dëmtua rëndë në fund të janarit nga dronët rusë.
Humbja e Orbán dhe riparimi i Druzhba mund të ndikojnë së bashku në lehtësimin e kundërshtimit të Ficos. Sllovaku më parë tha se nuk kishte problem me vetë përmbajtjen e sanksioneve – vetëm me ndërprerjen e rrjedhave të naftës përmes Druzhba.
Ndërkohë, në Uashington, Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, njoftoi se administrata nuk do t’i ofrojë Rusisë lehtësim të mëtejshëm të sanksioneve, një masë e futur muajin e kaluar për t’u përballur me valët tronditëse të shkaktuara nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit.
Leja 30-ditore, e cila skadoi gjatë fundjavës, u lejoi vendeve të tjera të blinin naftë ruse që ishte tashmë në det.
“Ne nuk do ta rinovojmë licencën e përgjithshme për naftën ruse dhe nuk do ta rinovojmë licencën e përgjithshme për naftën iraniane”, tha Bessent të mërkurën në Shtëpinë e Bardhë.
Vendimi amerikan për të lehtësuar sanksionet ndaj Rusisë i kishte zemëruar evropianët , të cilët e panë atë si një veprim “të njëanshëm”, “të gabuar” dhe “vetë-shkatërrues” në një moment kritik kur Moska po fitonte të ardhura të papritura.
Çmimi i naftës bruto ruse Urals ka qenë mbi 110 dollarë për fuçi, niveli më i lartë në më shumë se një dekadë. Si rezultat, të ardhurat e Rusisë nga produktet bruto dhe të rafinuara u rritën ndjeshëm në 19 miliardë dollarë (16 miliardë euro) në mars krahasuar me 9.7 miliardë dollarë (8.2 miliardë euro) në shkurt, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA).
Injeksioni e ka ndihmuar Kremlinin të zbutë një trend stanjacioni ekonomik që la një deficit prej 60 miliardë dollarësh (50.9 miliardë euro) në tremujorin e parë të vitit 2026, shumë përtej parashikimeve.
