Zyra e Komisionerit për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale ka reaguar pas publikimit dhe qarkullimit në media dhe rrjete sociale të informacioneve që lidhen me gjendjen shëndetësore të kryebashkiakut të Gjirokastrës, Flamur Golemi, duke e cilësuar këtë praktikë si shkelje të ligjit. Lajmet për kryetarin e Bashkisë rezultuan të rreme.
Në një deklaratë për mediat, Komisioneri thekson se “të dhënat shëndetësore përbëjnë kategori sensitive dhe përpunimi i tyre lejohet vetëm në raste të kufizuara, të përcaktuara qartë nga ligji nr. 124/2024 “Për mbrojtjen e të dhënave personale””. Sipas Komisionerit, “publikimi i këtyre të dhënave pa bazë ligjore dhe pa një interes publik të qartë përbën përpunim të paligjshëm dhe cenon drejtpërdrejt jetën private të individëve”.
Institucioni sjell në vëmendje se e drejta për privatësi garantohet nga Kushtetuta e Shqipërisë dhe Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut, ndërsa paralajmëron se publikime të tilla, sidomos kur janë të pakonfirmuara apo të pasakta, mund të dëmtojnë rëndë dinjitetin dhe reputacionin e personave të përfshirë.
Gjithashtu, Zyra e Komisionerit për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale kërkon nga mediat dhe platformat online fshirjen e menjëhershme të përmbajtjes lidhur me këtë rast, duke paralajmëruar edhe masa.
Reagimi i plotë
Publikimi i të dhënave shëndetësore në media përbën shkelje të ligjit nr. 124/2024 “Për mbrojtjen e të dhënave personale”
Zyra e Komisionerit për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, në cilësinë e autoritetit mbikëqyrës dhe monitorues për mbrojtjen e të dhënave personale në Republikën e Shqipërisë, në zbatim të kompetencave të saj ligjore, po ndjek me shqetësim të veçantë publikimin dhe qarkullimin në media dhe rrjete sociale të një lajmi që përmban informacione mbi gjendjen shëndetësore të disa individëve të identifikueshëm në Bashkinë Gjirokastër.
Neni 35 i Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, neni 8 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe ligji nr. 124/2024 “Për mbrojtjen e të dhënave personale”garantojnë të drejtën për respektimin e jetës private dhe mbrojtjen e të dhënave personale.
Në kuadër të legjislacionit në fuqi për mbrojtjen e të dhënave personale, theksojmë se të dhënat që lidhen me shëndetin përbëjnë kategori të veçanta të të dhënave personale (të dhëna sensitive), përpunimi i të cilave, sipas nenit 9 të ligjit është i ndaluar në parim dhe lejohet vetëm në raste të kufizuara, të përcaktuara nga ky ligj. Për rrjedhojë, publikimi i të dhënave personale në media dhe veçanërisht i të dhënave që lidhen me shëndetin, në mungesë të një baze ligjore dhe të një interesi publik të qartë, konkret dhe mbizotërues, përbën përpunim të paligjshëm dhe në kundërshtim me legjislacionin në fuqi.
Sa më sipër, publikimi i një informacioni të tillë, veçanërisht kur është i pakonfirmuar, i pasaktë apo i panevojshëm për interesin publik, cenon rëndë dinjitetin dhe reputacionin e individëve dhe mund të sjellë pasoja të drejtpërdrejta në jetën e tyre personale dhe profesionale. Në një hapësirë publike ku informacioni qarkullon me shpejtësi, trajtimi i të dhënave që lidhen me shëndetin kërkon kujdes të veçantë dhe përgjegjësi të shtuar.
Publikime të tilla bien ndesh me parashikimet e nenit 43 të ligjit nr. 124/2024 “Për mbrojtjen e të dhënave personale”, Udhëzimit nr. 02/2025 “Për mbrojtjen e të dhënave personale shëndetësore”, i cili lejon përpunimin e këtyre të dhënave vetëm në raste të kufizuara dhe të përcaktuara qartë me ligj, si dhe me Udhëzimin nr. 07/2025 “Për mbrojtjen e të dhënave personale në median e shkruar, elektronike dhe/ose audiovizive” i cili kërkon verifikimin e informacionit dhe ndalon publikimin e të dhënave sensitive pa bazë ligjore dhe pa një interes publik të qartë, proporcional dhe të justifikuar. Ushtrimi i së drejtës së lirisë së shprehjes dhe informimit nuk mund të cenojë të drejtën për respektimin e jetës private dhe mbrojtjen e të dhënave personale, të garantuara nga Kushtetuta dhe instrumentet ndërkombëtare.
Në këtë kuadër, Zyra e Komisionerit, në ushtrim të kompetencave të saj, tërheq vëmendjen dhe i bën thirrje mediave, portaleve dhe përdoruesve të rrjeteve sociale të tregojnë kujdes të shtuar në trajtimin e informacionit që përmban të dhëna shëndetësore, të verifikojnë me përgjegjësi saktësinë e informacionit dhe të shmangin përhapjen, publikimin dhe çdo përpunim të mëtejshëm të këtyre të dhënave, si dhe të marrin masa të menjëhershme për fshirjen nga të gjitha platformat të çdo përmbajtjeje që lidhet me këtë rast.
Mosrespektimi i këtyre detyrimeve përbën shkelje të ligjit nr. 124/2024 dhe mund të sjellë aplikimin e masave administrative dhe sanksioneve përkatëse.
Zyra e Komisionerit mbetet e angazhuar për të garantuar zbatimin efektiv të legjislacionit për mbrojtjen e të dhënave personale dhe respektimin e të drejtave dhe lirive themelore të individëve.
Respektimi i privatësisë dhe dinjitetit njerëzor mbetet një standard themelor për një shoqëri demokratike dhe një detyrim për të gjithë aktorët publikë dhe mediatikë.
