Shqipëria, Greqia dhe Maqedonia e Veriut do të bashkëpunojnë për përfshirjen e rajonit të Prespës në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s si një pasuri e përzier natyrore dhe kulturore.

Ministrat e tre vendeve kanë nënshkruar një marrëveshje për të nisur përgatitjet për kandidaturën e përbashkët, me synimin për të mbrojtur trashëgiminë e rajonit dhe për të nxitur zhvillimin e qëndrueshëm.

Marrëveshja u nënshkrua gjatë një takimi trepalësh në bashkinë e Prespës, në Laimos të Greqisë, ku morën pjesë ministrja greke e Kulturës, Lina Mendoni, ministri shqiptar i Turizmit, Kulturës dhe Sporteve, Blendi Gonxhja, dhe ministri i Kulturës dhe Turizmit i Maqedonisë së Veriut, Sedat Sulejmani.

Takimi u zhvillua me iniciativën e Ministrisë së Kulturës së Greqisë, në prani të përfaqësuesve të UNESCO-s, Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara (UNDP), Shërbimit Evropian të Veprimit të Jashtëm dhe Komisionit Evropian.

Sipas deklaratës së përbashkët, rajoni i Prespës përfaqëson një peizazh të veçantë natyror dhe kulturor, vlera e të cilit shkon përtej kufijve të tre shteteve. Nisma synon që kjo trashëgimi e përbashkët të mbrohet dhe të promovohet përmes një bashkëpunimi të koordinuar ndërkufitar.

Prespa ka një rëndësi të veçantë natyrore dhe historike. Rajoni përfshin liqenet e Prespës së Madhe dhe të Prespës së Vogël, pellgjet ujore dhe ekosistemet malore përreth, si dhe monumente të rëndësishme bizantine dhe pasbizantine.

Përgatitjet për kandidaturën do të zhvillohen në disa faza. Sipas planit të paraqitur, në vitin 2027 parashikohet kërkesa për vlerësimin paraprak nga organet këshillimore të UNESCO-s, ICOMOS dhe IUCN. Gjatë viteve 2028–2029 pritet të përgatitet dosja e plotë, e cila do të përfshijë dokumentacionin shkencor, hartat dhe planin e menaxhimit.

Dorëzimi përfundimtar është planifikuar për vitin 2030, ndërsa vlerësimi dhe shqyrtimi nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore synohet të zhvillohen në vitin 2031.