Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka përsëritur qëllimin e tij për të vendosur tarifa “100%” ndaj vendeve evropiane që kundërshtojnë kërkesat e tij për të marrë kontrollin e Groenlandës , duke shkaktuar reagime të forta nga qeveritë evropiane dhe Bashkimi Evropian , të cilat thonë se sovraniteti i ishullit është i panegociueshëm. Në një intervistë me NBC News, Trump tha se do të vendoste një tarifë prej 10% për “të gjitha produktet” e importuara në Shtetet e Bashkuara nga Britania e Madhe nga 1 shkurti, e cila do të rritej në 25% nga 1 qershori , nëse nuk arrihet një marrëveshje për të blerë Groenlandën nga Danimarka.

Ai paralajmëroi se i njëjti regjim do të zbatohej për Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Holandën dhe Finlandën, të gjitha anëtare të NATO-s.

I pyetur nëse do t’i zbatonte kërcënimet e tij, ai u përgjigj: ” Do ta bëj, 100% ” .

Presidenti amerikan refuzoi të përjashtonte përdorimin e forcës ushtarake për të pushtuar Groenlandën, duke iu përgjigjur “pa koment” një pyetjeje të lidhur me këtë.

Në të njëjtën kohë, ai argumentoi se “Evropa duhet të përqendrohet në luftën Rusi-Ukrainë” dhe jo në çështjen e Groenlandës.

Një mesazh i qartë nga Danimarka dhe Evropa

Danimarka ka paralajmëruar se çdo veprim ushtarak i SHBA-së në Grenlandë do të shënonte fundin e NATO-s. Ministri i Jashtëm danez Lars Løkke Rasmussen tha se Evropa duhet t’ia bëjë të qartë Trump se kërcënimet me tarifa “nuk janë rruga e duhur”.

“Ka vija të kuqe që nuk mund të kalohen. Nuk mund të kërcënosh se do të marrësh pronësinë e Grenlandës”, tha ai, duke theksuar se nuk kishte ndërmend të përshkallëzonte më tej tensionet.

Sekretarja e Jashtme britanike Yvette Cooper përsëriti se e ardhmja e Grenlandës ishte një çështje “vetëm për grenlandezët dhe danezët”.

Bashkimi Evropian po mban një samit emergjent në Bruksel të enjten për t’iu përgjigjur kërcënimeve të fundit të Trump. Shefja e politikës së jashtme evropiane Kaia Kalas tha se BE “nuk dëshiron konflikt, por do të mbrojë qëndrimin e saj”, duke shtuar se “kërcënimet tregtare nuk janë një mënyrë për të negociuar” dhe se “sovraniteti nuk është objekt tregtie”.

Rutte dhe ndërhyrja e NATO-s

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se aleanca do të vazhdojë të punojë me Danimarkën dhe Groenlandën për sigurinë në Arktik, pas vendosjes së një force të vogël ushtarake evropiane në ishull, një veprim që u përshkrua si simbolik.

Ndërkohë, shkëmbimet e mesazheve midis Trump dhe kryeministrit norvegjez Jonas Gaard Storr u bënë publike, në të cilat presidenti amerikan fajëson Norvegjinë për mosmarrjen e Çmimit Nobel për Paqen. Storr u përgjigj se çmimi jepet nga një komitet i pavarur dhe përsëriti mbështetjen e vendit të tij për sovranitetin danez mbi Groenlandën.

Trump, megjithatë, këmbënguli që Norvegjia “e kontrollon plotësisht” Çmimin Nobel, pavarësisht garancive për të kundërtën.

Së fundmi, NORAD njoftoi se avionë të shumtë po shkonin drejt bazës Pituffik në Groenlandë si pjesë e “aktiviteteve të planifikuara”, duke sqaruar se operacioni është i koordinuar me Danimarkën dhe se qeveria e Groenlandës është informuar. Operacione të ngjashme janë kryer në vitet e mëparshme.