Valët rekord të të nxehtit që kanë përfshirë Evropën gjatë javëve të fundit po nxjerrin në pah një problem të madh: shumë vende të kontinentit nuk janë të ndërtuara për temperatura ekstreme. Si pasojë, shitjet e kondicionerëve kanë shpërthyer, duke sjellë fitime të mëdha për prodhuesit aziatikë.
Ndryshe nga vende si Greqia, SHBA-ja apo Japonia, ku kondicioneri konsiderohet pajisje standarde në banesa, në shumicën e vendeve të Evropës Veriore dhe Perëndimore ai nuk ka qenë pjesë e zakonshme e shtëpive.
Pse Evropa nuk është e përgatitur?
Ekspertët shpjegojnë se infrastruktura evropiane është projektuar për të ruajtur nxehtësinë gjatë dimrit dhe jo për të përballuar vapën ekstreme. Për dekada me radhë, vende si Gjermania, Britania e Madhe, Franca dhe shtetet skandinave kanë pasur klimë relativisht të freskët, ndaj ndërtesat janë ndërtuar me izolim që mban nxehtësinë brenda.
Në Francë, çatitë prej zinku që mbulojnë shumicën e ndërtesave në Paris e përkeqësojnë situatën gjatë verës, ndërsa në periferitë me ndërtesa betoni temperaturat bëhen edhe më të larta. Ministri francez i Strehimit, Vincent Jeanbrun, deklaroi se “një në tre shtëpi në Francë është si një kazan termik”.
Ndryshimet klimatike po ndryshojnë gjithçka
Sipas një studimi të universiteteve të Oksfordit dhe Bristolit, tetë nga dhjetë vendet që pritet të përjetojnë rritjen më të madhe të ditëve me nevojë për ftohje ndodhen në Evropën Veriperëndimore. Në mesin e tyre janë Britania e Madhe, Zvicra dhe Norvegjia, vende që konsiderohen ende të papërgatitura për këtë realitet të ri klimatik.
Komisioni Britanik për Ndryshimet Klimatike ka paralajmëruar se, përveç masave si tendat, grilat dhe izolimi më i mirë, kondicionerët do të bëhen të domosdoshëm në shumë banesa, spitale, shkolla dhe institucione të kujdesit afatgjatë.
Investime miliardëshe dhe sfida për rrjetin energjetik
Megjithatë, përshtatja nuk do të jetë e lehtë. Vlerësohet se modernizimi i ndërtesave do të kërkojë investime prej rreth 10 miliardë dollarësh në vit deri në vitin 2050.
Në Mbretërinë e Bashkuar, më pak se 5% e banesave kishin kondicioner në vitin 2021, megjithëse ky numër është dyfishuar vitet e fundit. Në të gjithë Evropën, vetëm rreth 20% e shtëpive janë të pajisura me sisteme ftohjeje, krahasuar me rreth 90% në SHBA.
Përdorimi masiv i kondicionerëve po rrit edhe presionin mbi rrjetet elektrike. Në Francë, dhjetëra mijëra familje mbetën pa energji gjatë valës së fundit të të nxehtit, ndërsa në Britani operatori i rrjetit elektrik shpenzoi rreth 13 milionë dollarë për të siguruar kapacitete shtesë prodhimi.
Prodhuesit aziatikë përfitojnë nga bumi i kërkesës
Valët e të nxehtit kanë sjellë një rritje të fortë të shitjeve për prodhuesit aziatikë të kondicionerëve.
Samsung Electronics njoftoi se shitjet në tregje si Italia, Spanja dhe Franca shënuan rritje dyshifrore gjatë gjysmës së parë të vitit 2026 dhe pret që kërkesa të mbetet e lartë gjatë gjithë sezonit veror.
Ndërkohë, kompania kineze Midea raportoi se shitjet në Gjermani u rritën me 37% në muajin maj krahasuar me një vit më parë, ndërsa dërgesat drejt Spanjës dhe Francës u dyfishuan, me një rritje prej 108%.
Edhe Mitsubishi Electric bëri të ditur se kërkesa në Francë, Spanjë, Britani dhe Gjermani është rritur ndjeshëm si pasojë e temperaturave rekord.
Sipas Organizatës Botërore Meteorologjike, Evropa po ngrohet më shumë se dy herë më shpejt se mesatarja globale. Me valët e të nxehtit që pritet të bëhen më të shpeshta dhe më intensive, ekspertët parashikojnë se kërkesa për sisteme ftohjeje do të vazhdojë të rritet në vitet e ardhshme.
