Një incident i rëndë ka tronditur fluturimin FZ1073 të Flydubai, i cili po udhëtonte nga Dubai drejt Tel Avivit, pasi bashkëpiloti dyshohet se sulmoi me thikë kapitenin dhe tentoi të merrte kontrollin e avionit, duke rrezikuar jetën e 174 pasagjerëve në bord. Avioni, një Boeing 737 MAX 8, u detyrua të devijonte drejt Tabukut në Arabinë Saudite dhe të kryente një ulje emergjente, pasi gjatë fluturimit pësoi një zbritje të menjëhershme dhe transmetoi sinjale emergjence. Sipas të dhënave të fluturimit të raportuara nga mediat ndërkombëtare, avioni humbi rreth 14 mijë këmbë lartësi në më pak se një minutë.
Situata u përshkallëzua pasi, sipas versionit të bërë publik nga autoritetet izraelite, bashkëpiloti sulmoi kapitenin me thikë dhe dyshohet se tentoi të shkaktonte rrëzimin e avionit. Katastrofa u shmang pasi disa pasagjerë dhe pjesëtarë të ekuipazhit arritën të hynin në kabinën e pilotëve dhe ta neutralizonin atë. Në bord ndodheshin edhe pilotë të tjerë të Flydubai, të cilët morën kontrollin e avionit dhe e drejtuan atë drejt Tabukut, ku u krye ulja emergjente.
Netanyahu: Është herët për të përcaktuar se kush qëndron pas incidentit
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e cilësoi ngjarjen si një incident veçanërisht serioz sigurie, por theksoi se është ende herët për të përcaktuar motivin apo nëse pas saj qëndron ndonjë organizatë. I pyetur nëse kishte prova për përfshirje të Iranit, Netanyahu nuk e përjashtoi këtë mundësi, por nënvizoi se hetimi është ende në zhvillim. Autoritetet izraelite nuk kanë konfirmuar deri tani një lidhje të tillë.
Sipas Netanyahu, kapiteni indian Smit Machar, edhe pse ishte plagosur, arriti të hapte derën e kabinës së pilotit, duke u mundësuar pasagjerëve të ndërhynin dhe të ndalonin bashkëpilotit. Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, përdori një gjuhë më të prerë, duke e përshkruar ngjarjen si një “përpjekje terroriste”. Sipas tij, informacionet fillestare sugjerojnë se qëllimi i autorit ishte rrëzimi i avionit bashkë me të gjithë pasagjerët. Katz vlerësoi ndërhyrjen e pasagjerëve që hynë në kabinë dhe ndihmuan në neutralizimin e bashkëpilotit.
Megjithatë, ky version nuk është konfirmuar ende nga hetimi. Flydubai ka bërë të ditur se në kabinën e pilotëve ka ndodhur një “incident”, ndërsa shkaqet dhe motivet e tij mbeten të paqarta.
Trump: Ose terrorist, ose me probleme mendore
Presidenti amerikan Donald Trump tha se kishte biseduar gjatë me kryeministrin Netanyahu për incidentin. Trump deklaroi se, sipas asaj që i ishte bërë e ditur, bashkëpiloti mund të ketë qenë “terrorist ose me probleme mendore”.
Megjithatë, kjo deklaratë nuk përbën një përfundim të hetimit dhe motivi i bashkëpilotit nuk është përcaktuar zyrtarisht. Departamenti Amerikan i Shtetit konfirmoi se në avion ndodheshin katër shtetas amerikanë. Uashingtoni deklaroi se është në kontakt me autoritetet lokale dhe është i gatshëm të ofrojë ndihmë konsullore. Pas uljes në Tabuk, pasagjerët qëndruan për disa orë në Arabinë Saudite dhe më pas vazhduan udhëtimin drejt Izraelit me një tjetër avion të Flydubai. Të gjithë pasagjerët mbërritën të sigurt. Presidenti izraelit Isaac Herzog njoftoi se do të propozojë katër pasagjerë për një nga nderimet më të larta presidenciale për akte heroizmi.
Yaniv Hayyoun, Zvika Manes dhe Assaf Razwan dyshohet se hynë në kabinën e pilotit dhe ndihmuan në mbajtjen nën kontroll të bashkëpilotit. Ndërkohë, Dr. Shota Musayev i dha ndihmën e parë kapitenit të plagosur.
Sipas përshkrimit të Herzogut, pasagjerët rrezikuan jetën e tyre për të parandaluar një katastrofë, ndërsa Hayyoun ndihmoi në stabilizimin e kontrolleve të avionit. Gruaja e Manes, Tali, ishte ndër personat e parë që kuptuan se diçka nuk shkonte dhe ngriti alarmin. Edhe autoritetet e Emirateve të Bashkuara Arabe kanë nisur hetime për incidentin. Prokurori i Përgjithshëm i Emirateve urdhëroi krijimin e një ekipi të posaçëm për të zbardhur rrethanat, motivet dhe çdo detaj të lidhur me ngjarjen. Hetimi po zhvillohet në bashkëpunim me Autoritetin e Përgjithshëm të Aviacionit Civil dhe institucionet përkatëse. Autoritetet do të shqyrtojnë edhe nëse incidenti ka pasur ndonjë lidhje me aktivitet terrorist apo nëse ka pasur planifikim ose udhëzim paraprak.
Në momentin e incidentit, avioni ndodhej në rreth 33 mijë këmbë lartësi. Më pas nisi një zbritje të fortë dhe, sipas të dhënave të gjurmimit, humbi rreth 14 mijë këmbë në më pak se një minutë, përpara se të stabilizohej. Avioni transmetoi kodin e emergjencës 7700 dhe më pas kodin 7500, i cili përdoret për të sinjalizuar ndërhyrje të paligjshme ose një rrëmbim të mundshëm. Avionë luftarakë izraelitë u ngritën gjithashtu në kuadër të reagimit ndaj situatës. Në fund, Boeing 737 MAX 8 u ul i sigurt në Tabuk. Kapiteni dhe bashkëpiloti u dërguan në spital për trajtim, ndërsa pasagjerët vazhduan udhëtimin drejt Izraelit. Pas incidentit, Izraeli ka njoftuar se do të forcojë kontrollet e sigurisë për pilotët që kryejnë fluturime drejt vendit. Flydubai gjithashtu ka pezulluar përkohësisht fluturimet drejt dhe nga Izraeli, ndërsa autoritetet vijojnë hetimet për të përcaktuar saktësisht se çfarë ndodhi në kabinën e pilotit dhe cili ishte motivi i bashkëpilotit.
