Themeluesi i kartelit të Guadalajarës vdiq në moshën 80 vjeç, pas 37 vitesh burg – Vrasja e një agjenti amerikan dhe seriali “Narcos: Mexico”
Miguel Angel Felix Gallardo, një nga bosët më famëkeq të drogës në historinë e Meksikës vdiq të dielën, në 15 nëntor, në moshën 80 vjeçare. Ai konsiderohet arkitekti i trafikut modern të drogës në vend dhe kishte marrë nofkat “Kumbari “ dhe “Shefi i Bosëve”. Themeluesi i kartelit të Gualadajarës, nga i cili dolën disa nga organizatat kriminale më të fuqishme të Meksikës, vdiq në një spital nga dështimi i shumëfishtë i organeve, pasi kaloi 37 vitet e fundit të jetës në burg. Aktivitetet e tij kriminale ishin të lidhura me zhvillimin e rrugëve kryesore të trafikimit të kokainës në Shtetet e Bashkuara, aleancat me kartelet kolumbiane dhe vrasja e një agjenti amerikan që shkaktoi një krizë diplomatike midis Uashingtonit dhe Meksikës.
Felix Gallardo u transferua të premten, më 13 nëntor, nga burgu i sigurisë së lartë, ku mbahej në shtetin e Jaliscos në një spital privat në Guadalajara, pasi gjendja e tij shëndetësore ishte përkeqësuar.
Sipas një deklarate nga autoritetet lokale të sigurisë, vdekja e tij ndodhi të dielën, afërsisht në orën 14:00 sipas orës lokale, për shkak të dështimit të shumëfishtë të organeve.
80-vjeçari vuante prej vitesh nga probleme serioze shëndetësore, përfshirë tensionin e lartë të gjakut dhe diabetin. Ai kishte humbur shikimin në njërin sy, ishte pothuajse i shurdhër dhe nuk mund të ecte pa ndihmë.
Që në vitin 2022, presidenti i atëhershëm meksikan, Andrés Manuel López Obrador, kishte deklaruar se i burgosuri famëkeq ishte në “gjendje shumë të keqe”.
Një gjyqtar kishte miratuar transferimin e tij në arrest shtëpiak, por problemet teknike me pajisjen elektronike të monitorimit që do t’i vendosej në kyçin e këmbës penguan zbatimin e vendimit.
Avokatët e tij kishin kërkuar vazhdimisht lirimin e tij në kushte kufizuese, duke përmendur moshën e tij të avancuar dhe përkeqësimin serioz të shëndetit.
Nga oficer policie në “shefi i shefave”
Miguel Ángel Félix Gallardo lindi në vitin 1946 në Culiacan, në shtetin e Sinaloa në Meksikën veriperëndimore, një zonë që në dekadat në vijim do të bëhej sinonim me aktivitetet e karteleve të drogës.
Përpara se të përfshihej në krimin e organizuar, ai kishte punuar si oficer policie dhe truprojë për një guvernator lokal.
Ngritja e tij në botën e trafikimit të drogës filloi në vitet 1970, kur ai filloi të organizonte rrjete trafikimi që u zgjeruan gradualisht në të gjithë vendin.
Së bashku me trafikantë të tjerë të fuqishëm, ai themeloi Kartelin Guadalajara, duke krijuar një nga organizatat e para të mëdha dhe të centralizuara kriminale në Meksikë.
Organizata ishte e vendosur në kryeqytetin e shtetit të Jalisco, një qytet që po zhvillohej me shpejtësi në një qendër të rëndësishme ekonomike në atë kohë.
Felix Gallardo fitoi nofkën “shefi i shefave” pasi arriti të koordinonte grupe të ndryshme kriminale dhe të organizonte një rrjet të gjerë trafikimi droge.
Aleancat me Pablo Escobarin dhe kartelet kolumbiane
Ndikimi i tij u rrit ndjeshëm në vitet 1970 dhe 1980, kur Karteli i Guadalajarës filloi të transportonte kokainë në Shtetet e Bashkuara në një shkallë të paparë.
Félix Gallardo luajti një rol kyç në formimin e aleancave me bosët kolumbianë të drogës, përfshirë Kartelin Medellín të Pablo Escobarit.
Ky partneritet e shndërroi Meksikën në një korridor të madh për kokainën nga Amerika e Jugut në tregun amerikan.
Rrjeti kriminal përdori ryshfet për të siguruar mbrojtjen e zyrtarëve të korruptuar, ndërsa prezantoi metoda të reja transporti, të tilla si përdorimi i avionëve të vegjël për të transportuar drogë në distanca të gjata.
Një tjetër bashkëpunëtor i rëndësishëm i tij ishte Rafael Caro Quintero, një tjetër bos i fuqishëm droge i kohës.
Shpërbërja e Kartelit të Guadalajarës më vonë i dha jetë organizatave të tjera të fuqishme kriminale, përfshirë Kartelin Sinaloa.
Struktura e krijuar nga Félix Gallardo ndihmoi në formësimin e krimit të organizuar modern në Meksikë, ndërsa konfliktet mbi kontrollin e rrugëve të trafikimit të drogës u lidhën me qindra mijëra vdekje dhe zhdukje në dekadat në vijim.
Vrasja e agjentit amerikan që shkaktoi një krizë diplomatike
Një nga rastet që shënoi aktivitetin kriminal të Felix Gallardo ishte rrëmbimi dhe vrasja, në vitin 1985, e Enrique “Kiki” Camarena, një agjent i Agjencisë Amerikane të Zbatimit të Ligjit për Drogën (DEA).
Së bashku me Camarena, ishte rrëmbyer dhe vrarë edhe piloti meksikan Alfredo Savalas Abelard.
Vrasja e agjentit amerikan shkaktoi një përballje serioze diplomatike midis SHBA-së dhe Meksikës, me Uashingtonin që ushtronte presion të madh për arrestimin dhe ndëshkimin e atyre që ishin përgjegjës.
Felix Gallardo u arrestua në vitin 1989 dhe u dënua me 40 vjet burg për vepra penale që lidhen me trafikun e drogës dhe posedimin e paligjshëm të armëve.
Ndërsa ishte tashmë në burg, ai u përball me akuza të veçanta penale për rrëmbimin dhe vrasjen e Camarena dhe Savalas Abelard.
Në vitin 2017, një gjykatë federale e shpalli fajtor dhe e dënoi me 37 vjet burg shtesë.
Ai mohoi çdo përgjegjësi për vrasjet deri në fund.
Intervista e fundit dhe seriali “Narcos: Mexico”
Në vitin 2021, në një nga paraqitjet e tij të fundit publike, Felix Gallardo dha një intervistë nga burgu për rrjetin televiziv amerikan në gjuhën spanjolle Telemundo.
Ai ishte tashmë pothuajse i shurdhër, kishte humbur shikimin në njërin sy dhe po përballej me probleme serioze të lëvizshmërisë.
Pavarësisht dënimeve të tij, ai vazhdoi të mbante pafajësinë e tij.
“Kanë kaluar 32 vjet… Është një përjetësi për një njeri që nuk kreu asnjë krim”, tha ai.
Historia e ngritjes dhe rënies së tij u bë më e njohur për audiencën ndërkombëtare përmes serialit të njohur të Netflix-it “Narcos Mexicos”, i cili u shfaq premierë në vitin 2018.
Roli i Felix Gallardo-s u luajt nga aktori meksikan Diego Luna, me serialin që përshkruante krijimin e kartelit të Guadalajara-s, zhvillimin e rrjeteve ndërkombëtare të trafikimit të drogës dhe konfliktin me autoritetet amerikane të zbatimit të ligjit.
Vdekja e tij, pas 37 vitesh burg, mbyll një nga kapitujt më karakteristikë në historinë e karteleve meksikane të drogës, veprimet e të cilave vazhdojnë të ndikojnë në vend edhe dekada pas largimit të tij nga udhëheqja e krimit të organizuar.
